1
00:00:00,256 --> 00:00:02,617
Pewnie znasz choćby ze słyszenia

2
00:00:02,617 --> 00:00:05,138
filmy z serii Park Jurajski

3
00:00:05,138 --> 00:00:08,095
opowiadające mrożące krew w żyłach historie

4
00:00:08,095 --> 00:00:10,640
o przywróconych do życia dinozaurach.

5
00:00:10,752 --> 00:00:12,908
Twórcy tych filmów wymyślili

6
00:00:12,938 --> 00:00:15,616
że naukowcy pobrali materiał genetyczny

7
00:00:15,616 --> 00:00:18,170
z zatopionego w bursztynie komara

8
00:00:18,272 --> 00:00:21,338
który wcześniej opił się krwią dinozaurów.

9
00:00:21,760 --> 00:00:24,832
Chwytliwe, ale niestety nierealne.

10
00:00:25,088 --> 00:00:27,623
Taką metodą nie udałoby się przywrócić

11
00:00:27,623 --> 00:00:29,596
do życia żadnego zwierzęcia

12
00:00:29,596 --> 00:00:32,256
które żyło dziesiątki milionów lat temu.

13
00:00:33,024 --> 00:00:34,538
Po tak długim czasie

14
00:00:34,538 --> 00:00:36,858
materiał genetyczny rozpada się tak

15
00:00:36,858 --> 00:00:38,335
że już nie uda się

16
00:00:38,335 --> 00:00:40,192
z niego odtworzyć zwierzęcia.

17
00:00:40,448 --> 00:00:43,008
A dinozaury wyginęły bardzo dawno.

18
00:00:43,520 --> 00:00:46,730
Wielki meteoryt zmiótł je z powierzchni Ziemi

19
00:00:46,730 --> 00:00:49,502
jakieś 65 000 000 lat temu.

20
00:00:49,664 --> 00:00:52,224
To znaczy zmiótł większość z nich.

21
00:00:52,736 --> 00:00:54,357
Niektóre przetrwały

22
00:00:54,357 --> 00:00:56,889
a ich współcześnie żyjącymi potomkami

23
00:00:56,889 --> 00:00:57,960
są ptaki.

24
00:00:58,112 --> 00:00:59,998
Choć nie łatwo w to uwierzyć

25
00:00:59,998 --> 00:01:01,952
kurczak, którego jesz na obiad

26
00:01:02,208 --> 00:01:04,536
ma więcej wspólnego z dinozaurem

27
00:01:04,536 --> 00:01:06,224
niż węże i jaszczurki

28
00:01:06,224 --> 00:01:08,446
o których jest ten film.

29
00:01:20,128 --> 00:01:22,376
,,Gorszy niźli padalec, wąż

30
00:01:22,376 --> 00:01:23,968
jaszczur i żmija.

31
00:01:24,448 --> 00:01:26,651
Człowiek, co skargę chwały

32
00:01:26,651 --> 00:01:28,164
bawełną obwija".

33
00:01:28,576 --> 00:01:31,059
Pisał nasz XVII-wieczny poeta

34
00:01:31,059 --> 00:01:32,344
Wacław Potocki.

35
00:01:32,672 --> 00:01:34,300
I dziś nikt nie chciałby

36
00:01:34,300 --> 00:01:36,832
żeby powiedzieć o nim ty padalcu.

37
00:01:37,024 --> 00:01:39,599
To słowo jest bowiem synonimem łajdaka

38
00:01:39,599 --> 00:01:41,632
czy łotra spod ciemnej gwiazdy.

39
00:01:42,144 --> 00:01:44,029
Tymczasem poczciwy padalec

40
00:01:44,029 --> 00:01:46,325
niczym sobie na takie porównania

41
00:01:46,325 --> 00:01:47,398
nie zasłużył.

42
00:01:47,520 --> 00:01:49,025
Ta beznoga jaszczurka

43
00:01:49,025 --> 00:01:51,740
żyjąca w polskich parkach i lasach

44
00:01:51,740 --> 00:01:53,828
jest naszym sprzymierzeńcem

45
00:01:53,828 --> 00:01:56,723
w walce z nagimi ślimakami ogrodowymi

46
00:01:56,723 --> 00:02:00,058
które stanowią dużą część jej jadłospisu.

47
00:02:00,576 --> 00:02:02,698
Jest zatem bardzo pożyteczna.

48
00:02:02,880 --> 00:02:03,882
Ma tylko pecha

49
00:02:03,882 --> 00:02:06,015
że z wyglądu przypomina węże

50
00:02:06,015 --> 00:02:09,341
które też zresztą nie mają dobrego PR-u

51
00:02:09,341 --> 00:02:10,698
a trudno ją od nich

52
00:02:10,698 --> 00:02:12,722
na pierwszy rzut oka odróżnić.

53
00:02:13,120 --> 00:02:14,877
O tym, że jest jaszczurką

54
00:02:14,877 --> 00:02:16,704
świadczą nieduże szczegóły

55
00:02:16,960 --> 00:02:19,466
jak ruchome, nieprzezroczyste powieki

56
00:02:19,466 --> 00:02:23,068
i otwory uszne, których węże nie posiadają.

57
00:02:23,616 --> 00:02:24,633
Można powiedzieć

58
00:02:24,633 --> 00:02:26,737
że węże są w zasadzie głuche

59
00:02:26,737 --> 00:02:28,992
a jaszczurki tylko przygłuche.

60
00:02:29,504 --> 00:02:30,272
Tak, tak.

61
00:02:30,528 --> 00:02:31,655
Słynne kobry

62
00:02:31,655 --> 00:02:33,975
tańczące do dźwięków fletu fakira

63
00:02:33,975 --> 00:02:36,094
tak naprawdę w ogóle ich nie słyszą

64
00:02:36,160 --> 00:02:39,090
a kołyszą się w rytm ruchów instrumentu.

65
00:02:42,304 --> 00:02:43,691
Inaczej niż węże

66
00:02:43,691 --> 00:02:45,191
padalec i inne jaszczurki

67
00:02:45,191 --> 00:02:46,696
w obliczu zagrożenia

68
00:02:46,696 --> 00:02:48,625
może też odrzucić ogon

69
00:02:48,625 --> 00:02:50,639
co może uratować mu życie

70
00:02:50,639 --> 00:02:53,177
bo taki ogon jeszcze przez chwilę

71
00:02:53,177 --> 00:02:55,820
potrafi się poruszać, myląc agresora

72
00:02:55,820 --> 00:02:57,941
i dając byłemu już właścicielowi

73
00:02:57,941 --> 00:02:59,708
szansę ucieczki.

74
00:02:59,712 --> 00:03:01,760
Takich zdolności nie mają węże.

75
00:03:02,016 --> 00:03:04,397
Nie potrafią ani odrzucić ogona

76
00:03:04,397 --> 00:03:05,856
ani go zregenerować.

77
00:03:06,368 --> 00:03:09,184
Podobnie jak padalce, węże nie mają łap.

78
00:03:09,696 --> 00:03:11,744
Mimo to są zwinne i szybkie.

79
00:03:12,256 --> 00:03:13,646
Zdążą dopaść ofiarę

80
00:03:13,646 --> 00:03:15,328
nim ty mrugniesz okiem.

81
00:03:15,584 --> 00:03:17,120
Jak im się to udaje?

82
00:03:17,376 --> 00:03:19,680
Po pierwsze, giętki kręgosłup.

83
00:03:20,002 --> 00:03:22,250
Przyczepiają się do niego setki żeber

84
00:03:22,250 --> 00:03:24,265
a każde połączone jest z grupą

85
00:03:24,295 --> 00:03:25,612
silnych mięśni.

86
00:03:26,080 --> 00:03:28,348
Na przemienny skurcz i rozkurcz

87
00:03:28,348 --> 00:03:30,652
poszczególnych partii mięśni sprawia

88
00:03:31,020 --> 00:03:33,836
że wąż naprawdę wygina śmiało ciało.

89
00:03:34,528 --> 00:03:36,543
Może to robić na kilka sposobów

90
00:03:36,543 --> 00:03:38,186
które widzisz na planszy.

91
00:03:38,624 --> 00:03:40,763
Najbardziej charakterystyczny

92
00:03:40,763 --> 00:03:42,251
jest ruch wijący

93
00:03:42,251 --> 00:03:44,686
nazywany też często właśnie wężowym.

94
00:03:44,768 --> 00:03:47,239
Jest najszybszy i pozwala wężom

95
00:03:47,239 --> 00:03:49,420
przemieszczać się także w wodzie.

96
00:03:49,632 --> 00:03:51,920
Wierz lub nie, ale wszystkie węże

97
00:03:51,920 --> 00:03:54,972
potrafią pływać, a niektóre nawet latać.

98
00:03:55,520 --> 00:03:57,850
Wspinają się na drzewa, a gdy osiągną

99
00:03:57,850 --> 00:04:00,673
pożądaną wysokość, rozhuśtują się

100
00:04:00,673 --> 00:04:03,907
i puszczają gałąź, szybując na odległość

101
00:04:03,907 --> 00:04:05,248
nawet 100 metrów.

102
00:04:05,760 --> 00:04:08,732
Jaszczurki, które zachowały 4 kończyny

103
00:04:08,732 --> 00:04:10,733
mają je zazwyczaj zakończone

104
00:04:10,733 --> 00:04:13,184
pięcioma pazurzastymi palcami.

105
00:04:13,696 --> 00:04:15,525
Choć na przykład kameleony

106
00:04:15,525 --> 00:04:17,074
zmieniły swoje łapy

107
00:04:17,074 --> 00:04:19,872
w podobne do jednopalczastych rękawiczek

108
00:04:19,872 --> 00:04:22,316
szczypce, którymi fantastycznie

109
00:04:22,316 --> 00:04:23,893
trzymają się gałęzi.

110
00:04:24,191 --> 00:04:25,684
Inne, jak gekony

111
00:04:25,684 --> 00:04:28,329
dzięki specjalnej budowie poduszeczek łap

112
00:04:28,329 --> 00:04:30,405
mogą chodzić nawet po gładkich

113
00:04:30,405 --> 00:04:31,835
pionowych powierzchniach

114
00:04:31,871 --> 00:04:33,235
jak szklana szyba.

115
00:04:33,663 --> 00:04:35,466
Niezwykle różnorodne są też

116
00:04:35,466 --> 00:04:37,015
rozmiary jaszczurek.

117
00:04:37,247 --> 00:04:40,389
Najmniejsze mieszczą się na 20-groszówce

118
00:04:40,389 --> 00:04:42,554
i ważą 1/5 grama

119
00:04:42,554 --> 00:04:44,213
czyli mniej niż karaluch.

120
00:04:44,671 --> 00:04:46,636
Największe, warany

121
00:04:46,636 --> 00:04:48,884
zwane też smokami z Komodo

122
00:04:48,884 --> 00:04:51,555
osiągają ponad 3 metry długości

123
00:04:51,555 --> 00:04:54,579
i masę nawet 160 kilogramów.

124
00:04:55,167 --> 00:04:56,959
Węże biją je na długość.

125
00:04:57,215 --> 00:05:00,031
Mogą bowiem osiągać ponad 7 metrów

126
00:05:00,543 --> 00:05:02,335
ale masę mają podobną

127
00:05:02,591 --> 00:05:05,481
do około 180 kilogramów.

128
00:05:05,975 --> 00:05:07,676
Skóra węży i jaszczurek

129
00:05:07,676 --> 00:05:10,816
jest pokryta łuskami i z czasem staje się

130
00:05:10,816 --> 00:05:12,575
dla właściciela za mała.

131
00:05:13,087 --> 00:05:14,632
Żeby móc urosnąć

132
00:05:14,632 --> 00:05:16,568
gad musi przejść wylinkę

133
00:05:16,568 --> 00:05:19,231
czyli zrzucić zewnętrzną warstwę skóry.

134
00:05:19,743 --> 00:05:22,559
Węże robią to zwykle za jednym zamachem

135
00:05:22,725 --> 00:05:24,201
a u jaszczurek skóra

136
00:05:24,201 --> 00:05:25,794
a w zasadzie naskórek

137
00:05:25,794 --> 00:05:27,843
najczęściej schodzi płatami

138
00:05:27,933 --> 00:05:30,429
przez kilka dni, a nawet tygodni.

139
00:05:31,007 --> 00:05:33,262
U wielu gatunków kolor skóry

140
00:05:33,262 --> 00:05:34,725
może się zmieniać

141
00:05:34,725 --> 00:05:36,909
w reakcji na temperaturę otoczenia

142
00:05:36,909 --> 00:05:38,431
gotowość do rozrodu

143
00:05:38,687 --> 00:05:41,105
albo po prostu nastrój właściciela.

144
00:05:41,637 --> 00:05:44,169
Najbardziej jaskrawym i to dosłownie

145
00:05:44,225 --> 00:05:46,327
przykładem tej umiejętności

146
00:05:46,453 --> 00:05:47,887
są kameleony.

147
00:05:48,159 --> 00:05:49,818
Potrafią zmienić ubarwienie

148
00:05:49,818 --> 00:05:51,631
w kilkadziesiąt sekund.

149
00:05:52,065 --> 00:05:54,546
Schrup orzeszka, a za chwilę powiem Ci

150
00:05:54,546 --> 00:05:57,097
co chrupią węże i jaszczurki.

151
00:06:01,471 --> 00:06:03,192
Jeśli znasz Małego Księcia

152
00:06:03,192 --> 00:06:05,126
to pamiętasz pewnie rysunek

153
00:06:05,126 --> 00:06:07,419
który dorośli biorą za kapelusz

154
00:06:07,419 --> 00:06:09,626
a autor niezmiennie powtarza

155
00:06:09,626 --> 00:06:12,669
że to wąż boa, który połknął słonia.

156
00:06:12,991 --> 00:06:15,039
I choć żaden współczesny wąż

157
00:06:15,039 --> 00:06:16,575
nie dałby rady słoniowi

158
00:06:17,007 --> 00:06:18,547
to idea jest prawdziwa.

159
00:06:18,879 --> 00:06:21,695
Węże nie rozrywają swoich ofiar na kawałki

160
00:06:21,951 --> 00:06:24,093
lecz połykają je w całości.

161
00:06:24,511 --> 00:06:26,585
Często ofiara jest przy tym znacznie

162
00:06:26,585 --> 00:06:29,323
grubsza od szerokości wężowego pyska.

163
00:06:29,887 --> 00:06:31,603
Jak udaje im się przełknąć

164
00:06:31,603 --> 00:06:32,883
tak wielki posiłek?

165
00:06:33,471 --> 00:06:36,205
Kluczem jest specjalna budowa paszczy.

166
00:06:36,543 --> 00:06:38,252
Jej duża elastyczność

167
00:06:38,252 --> 00:06:40,220
pozwala poszerzyć otwór gębowy

168
00:06:40,220 --> 00:06:42,635
by zmieściła się w nim duża zdobycz.

169
00:06:42,843 --> 00:06:45,271
W unieruchomieniu i przesuwaniu jej

170
00:06:45,271 --> 00:06:47,389
w głąb przewodu pokarmowego

171
00:06:47,389 --> 00:06:50,523
pomagają liczne, skierowane ku tyłowi zęby.

172
00:06:51,135 --> 00:06:53,695
Jak to wszystko mieści się w środku węża?

173
00:06:54,207 --> 00:06:56,798
No cóż, jego narządy wewnętrzne

174
00:06:56,798 --> 00:06:59,839
jak serce czy płuco, mogą się dość daleko

175
00:07:00,095 --> 00:07:02,655
przesuwać, robiąc miejsce posiłkowi.

176
00:07:03,423 --> 00:07:04,447
Zapamiętaj!

177
00:07:04,703 --> 00:07:06,751
Wszystkie węże są mięsożerne.

178
00:07:07,007 --> 00:07:09,311
Nie znajdziesz wśród nich wegetarian.

179
00:07:09,823 --> 00:07:12,410
Szczęki jaszczurek nie są elastyczne

180
00:07:12,410 --> 00:07:14,519
lecz mocno osadzone w czaszce

181
00:07:14,519 --> 00:07:15,942
więc nie potrafią rozwierać się

182
00:07:15,942 --> 00:07:17,814
tak szeroko jak u węży

183
00:07:17,814 --> 00:07:19,345
ale za to świetnie

184
00:07:19,345 --> 00:07:21,467
rozrywają i miażdżą pokarm.

185
00:07:21,599 --> 00:07:24,159
A pomagają im w tym ostre zęby.

186
00:07:25,183 --> 00:07:27,276
Podobnie jak węże, w przeważającej

187
00:07:27,276 --> 00:07:30,047
większości jaszczurki są mięsożerne.

188
00:07:30,559 --> 00:07:32,283
W ich diecie spotkamy owady

189
00:07:32,283 --> 00:07:35,695
i inne bezkręgowce ale także ptasie jaja

190
00:07:35,695 --> 00:07:37,983
i pisklęta, niewielkie ssaki

191
00:07:38,345 --> 00:07:40,015
a czasem nawet ludzi.

192
00:07:40,287 --> 00:07:42,325
Tylko nieliczne gady tej grupy

193
00:07:42,325 --> 00:07:43,905
jak niektóre iguany

194
00:07:44,057 --> 00:07:46,361
przerzucają się na rośliną dietę.

195
00:07:46,733 --> 00:07:49,331
I to dopiero po osiągnięciu dorosłości.

196
00:07:49,503 --> 00:07:52,699
Za młodu preferując owady i ślimaki.

197
00:07:55,647 --> 00:07:57,472
Jeśli chodzi o rozmnażanie

198
00:07:57,472 --> 00:07:59,240
to większość łuskonośnych

199
00:07:59,240 --> 00:08:02,064
jak nasza krajowa jaszczurka zwinka

200
00:08:02,064 --> 00:08:04,009
jest rozdzielnopłciowa.

201
00:08:04,351 --> 00:08:05,650
Do zapłodnienia potrzeba

202
00:08:05,650 --> 00:08:07,564
spotkania samca i samicy

203
00:08:07,564 --> 00:08:09,745
a efektem kopulacji są jaja

204
00:08:09,745 --> 00:08:12,963
składane zwykle w norach lub gniazdach.

205
00:08:13,311 --> 00:08:16,127
Wśród jaszczurek i węży są też gatunki

206
00:08:16,127 --> 00:08:18,173
w których samice wydają na świat

207
00:08:18,173 --> 00:08:21,439
żywe młode albo wylęgają się one z jaj

208
00:08:21,465 --> 00:08:23,957
niemal natychmiast po ich złożeniu.

209
00:08:24,319 --> 00:08:25,855
Tak jest u padalców.

210
00:08:26,879 --> 00:08:29,160
Płeć potomstwa u części gatunków

211
00:08:29,160 --> 00:08:30,555
zależy od temperatury

212
00:08:30,555 --> 00:08:32,511
w jakiej rozwijały się jaja.

213
00:08:33,023 --> 00:08:35,368
I choć zwykle matka nie interesuje się

214
00:08:35,368 --> 00:08:37,631
losem potomstwa po złożeniu jaj

215
00:08:38,143 --> 00:08:39,796
wśród węży są gatunki

216
00:08:39,796 --> 00:08:42,347
które bronią gniazda i młodych.

217
00:08:42,495 --> 00:08:44,287
Na przykład kobry królewskie.

218
00:08:44,543 --> 00:08:46,958
A nawet takie, które swoje jaja

219
00:08:46,958 --> 00:08:49,407
w pewnym sensie wysiadują.

220
00:08:49,663 --> 00:08:50,841
Jak pytony.

221
00:08:51,199 --> 00:08:52,759
Gdy temperatura spada

222
00:08:52,759 --> 00:08:54,595
owijają się wokół gniazda

223
00:08:54,595 --> 00:08:56,063
i zaczynają dygotać.

224
00:08:56,575 --> 00:08:59,533
Skurcze mięśni generują wyższą temperaturę

225
00:08:59,533 --> 00:09:01,147
i ogrzewają w ten sposób

226
00:09:01,179 --> 00:09:02,543
przyszłe potomstwo.

227
00:09:02,975 --> 00:09:04,090
Oczywiście węże

228
00:09:04,090 --> 00:09:06,475
nie mogą tego robić bardzo długo

229
00:09:06,475 --> 00:09:09,311
ale często takie poświęcenie wystarcza

230
00:09:09,311 --> 00:09:12,562
by jaja i rozwijające się w nich wężyki

231
00:09:12,562 --> 00:09:14,479
przetrwały chłodną noc.

232
00:09:17,055 --> 00:09:18,402
A jakie jest znaczenie

233
00:09:18,402 --> 00:09:19,871
jaszczurek w przyrodzie?

234
00:09:20,639 --> 00:09:23,455
Żywią się owadami, więc zmniejszają ilość

235
00:09:23,711 --> 00:09:25,503
much, komarów i pająków

236
00:09:25,759 --> 00:09:27,575
które mało kto z nas lubi.

237
00:09:27,807 --> 00:09:29,832
A także gąsienic, zjadających

238
00:09:29,832 --> 00:09:31,269
kwiaty i owoce.

239
00:09:31,903 --> 00:09:34,207
Jeśli zaś nadmiernie się rozmnożą

240
00:09:34,253 --> 00:09:36,557
same padną łupem jakiegoś ptaka

241
00:09:37,023 --> 00:09:38,513
kuny lub kreta.

242
00:09:39,071 --> 00:09:40,588
Stanowią więc ważne ogniwo

243
00:09:40,588 --> 00:09:42,039
łańcucha pokarmowego,

244
00:09:42,039 --> 00:09:43,904
o którym więcej dowiesz się

245
00:09:43,904 --> 00:09:45,811
z naszych filmów o ekologii.

246
00:09:46,239 --> 00:09:48,031
Oczyszczają też otoczenie

247
00:09:48,031 --> 00:09:50,819
z padłych zwierząt i obumarłych roślin.

248
00:09:51,103 --> 00:09:54,177
Te roślinożerne pomagają zapylać kwiaty

249
00:09:54,177 --> 00:09:56,137
i rozprzestrzeniać nasiona.

250
00:09:56,735 --> 00:09:58,914
Ich skóry są zaś wykorzystywane

251
00:09:58,914 --> 00:10:00,319
do wyrobu galanterii.

252
00:10:00,831 --> 00:10:02,879
Podobnie jest w przypadku węży.

253
00:10:03,391 --> 00:10:05,658
To też świetni pogromcy gryzoni

254
00:10:05,658 --> 00:10:06,975
które niszczą plony.

255
00:10:07,487 --> 00:10:10,047
Choć nie pogardzą jajkiem ani żabą

256
00:10:10,303 --> 00:10:12,674
bilans ich obecności w środowisku

257
00:10:12,674 --> 00:10:14,779
zdecydowanie wychodzi na plus.

258
00:10:15,423 --> 00:10:17,290
Niestety z powodu naszego

259
00:10:17,290 --> 00:10:19,265
nieracjonalnego strachu

260
00:10:19,265 --> 00:10:21,823
wokół węży narosło mnóstwo mitów.

261
00:10:22,079 --> 00:10:24,667
Pamiętaj, żaden wąż nie atakuje

262
00:10:24,667 --> 00:10:25,919
nie niepokojony.

263
00:10:26,175 --> 00:10:28,223
Wystarczy dać mu czas i miejsce

264
00:10:28,479 --> 00:10:30,053
a sam odpełznie.

265
00:10:33,087 --> 00:10:35,135
Jeśli uważnie oglądasz ten film

266
00:10:35,391 --> 00:10:37,960
pewnie potrafisz wymienić dwa wspomniane

267
00:10:37,960 --> 00:10:39,512
w nim gatunki jaszczurek

268
00:10:39,512 --> 00:10:41,279
zamieszkujących nasz kraj.

269
00:10:44,607 --> 00:10:47,679
Tak, to padalec i jaszczurka zwinka.

270
00:10:53,311 --> 00:10:54,842
Jaszczurki i węże

271
00:10:54,842 --> 00:10:57,017
mają pokrytą łuskami skórę

272
00:10:57,017 --> 00:11:00,397
którą okresowo zrzucają w procesie wylinki

273
00:11:00,397 --> 00:11:01,617
by móc rosnąć.

274
00:11:02,015 --> 00:11:04,063
Są przede wszystkim jajorodne

275
00:11:04,319 --> 00:11:06,500
a z powodu zmiennocieplności

276
00:11:06,500 --> 00:11:08,805
preferują ciepłe rejony świata.

277
00:11:09,439 --> 00:11:11,487
Wszystkie węże są mięsożerne

278
00:11:11,743 --> 00:11:14,415
a dzięki specjalnie zbudowanym szczękom

279
00:11:14,415 --> 00:11:16,967
mogą połykać swoje ofiary w całości.

280
00:11:17,631 --> 00:11:20,757
Wśród jaszczurek, większość to mięsożercy

281
00:11:20,959 --> 00:11:23,762
ale zdarzają się gatunki roślinożerne

282
00:11:23,762 --> 00:11:25,189
jak legwany.

283
00:11:27,615 --> 00:11:29,407
Na dzisiaj to już wszystko.

284
00:11:29,663 --> 00:11:31,455
Obejrzyj nasze pozostałe filmy

285
00:11:31,521 --> 00:11:33,035
z playlisty o gadach

286
00:11:33,035 --> 00:11:34,769
a po więcej materiałów

287
00:11:34,769 --> 00:11:38,655
zajrzyj na naszą stronę pi-stacja.tv