1
00:00:03,328 --> 00:00:05,632
Chcesz sprawdzić, czy nie masz nadwagi?

2
00:00:06,144 --> 00:00:08,704
Możesz wyliczyć tak zwane BMI

3
00:00:08,960 --> 00:00:11,372
czyli wskaźnik masy ciała.

4
00:00:11,520 --> 00:00:13,992
Wystarczy, że podstawisz swoje dane

5
00:00:13,992 --> 00:00:14,931
do wzoru:

6
00:00:15,031 --> 00:00:16,473
BMI równa się

7
00:00:16,519 --> 00:00:18,432
masa ciała w kilogramach

8
00:00:18,432 --> 00:00:20,992
przez wzrost w metrach do kwadratu.

9
00:00:21,760 --> 00:00:24,484
Tyle że wskaźniki BMI dotyczą

10
00:00:24,526 --> 00:00:26,338
w zasadzie osób dorosłych.

11
00:00:26,368 --> 00:00:29,630
U nich BMI poniżej 18,5

12
00:00:29,696 --> 00:00:31,488
świadczy o niedowadze

13
00:00:31,864 --> 00:00:35,072
od 18,5 do 24,5

14
00:00:35,328 --> 00:00:37,376
o prawidłowej masie ciała

15
00:00:37,632 --> 00:00:40,704
a powyżej o nadwadze lub otyłości.

16
00:00:41,592 --> 00:00:44,605
Lepszym wskaźnikiem jest RFM

17
00:00:44,625 --> 00:00:47,104
czyli względna zawartość tłuszczu.

18
00:00:47,510 --> 00:00:49,552
Obliczamy ją ze wzoru:

19
00:00:49,664 --> 00:00:51,572
RFM równa się

20
00:00:51,572 --> 00:00:56,594
64 minus 20 razy wzrost w centymetrach

21
00:00:56,594 --> 00:00:59,496
przez obwód pasa także w centymetrach.

22
00:00:59,904 --> 00:01:01,367
Dziewczyny do wyniku

23
00:01:01,367 --> 00:01:03,406
muszą dodać jeszcze 12.

24
00:01:03,744 --> 00:01:05,976
Ten wskaźnik ma parę zalet.

25
00:01:06,048 --> 00:01:08,096
Po pierwsze nie trzeba mieć wagi.

26
00:01:08,352 --> 00:01:10,268
Wystarczy centymetr.

27
00:01:10,540 --> 00:01:12,386
Po drugie lepiej ocenia

28
00:01:12,386 --> 00:01:14,668
ile w twojej masie jest tłuszczu

29
00:01:14,668 --> 00:01:16,710
a ile na przykład mięśni

30
00:01:16,710 --> 00:01:18,136
które choć sporo ważą

31
00:01:18,136 --> 00:01:20,212
nie oznaczają otyłości.

32
00:01:20,384 --> 00:01:23,258
Weźmy kulturystów albo strongmenów.

33
00:01:23,456 --> 00:01:25,399
Taki Arnold Schwarzenegger

34
00:01:25,399 --> 00:01:29,216
w młodych latach miał BMI powyżej 32.

35
00:01:29,344 --> 00:01:30,709
A czy patrząc na niego

36
00:01:30,709 --> 00:01:32,866
ktoś powiedziałby, że jest gruby?

37
00:01:33,184 --> 00:01:34,860
Nasz najlepszy strongman

38
00:01:34,860 --> 00:01:36,456
Mariusz Pudzianowski

39
00:01:36,512 --> 00:01:39,584
przy wzroście 186 centymetrów

40
00:01:39,840 --> 00:01:42,540
ważył około 130 kilogramów

41
00:01:42,540 --> 00:01:44,262
co na skali BMI

42
00:01:44,262 --> 00:01:46,982
dałoby mu klasę chorobliwie otyły.

43
00:01:58,784 --> 00:02:00,942
Mięsień, mięśniowi nierówny.

44
00:02:01,024 --> 00:02:02,112
To widać.

45
00:02:02,322 --> 00:02:05,187
Najdłuższy mięsień krawiecki

46
00:02:05,227 --> 00:02:07,200
mierzy i pół metra.

47
00:02:07,322 --> 00:02:09,969
Pojedyncza komórka w tym mięśniu

48
00:02:09,969 --> 00:02:13,022
osiąga nawet 30 centymetrów

49
00:02:13,120 --> 00:02:15,209
podczas, gdy najmniejszy

50
00:02:15,209 --> 00:02:17,472
poruszający kosteczką ucha

51
00:02:17,728 --> 00:02:19,854
ledwie parę milimetrów.

52
00:02:20,032 --> 00:02:22,696
Ale nie mam na myśli jedynie wielkości

53
00:02:22,696 --> 00:02:24,487
choć nie można powiedzieć

54
00:02:24,487 --> 00:02:26,140
rozmiar ma znaczenie.

55
00:02:26,688 --> 00:02:27,958
Innym sposobem

56
00:02:27,958 --> 00:02:29,686
w jaki można podzielić mięśnie

57
00:02:29,686 --> 00:02:31,154
jest ich kształt

58
00:02:31,296 --> 00:02:33,998
bo mamy mięśnie szerokie i płaskie

59
00:02:33,998 --> 00:02:36,132
jak przepona w brzuchu

60
00:02:36,160 --> 00:02:37,670
ale też długie

61
00:02:37,696 --> 00:02:39,728
przypominające wrzeciona

62
00:02:39,744 --> 00:02:42,232
jak biceps czy triceps.

63
00:02:42,720 --> 00:02:44,352
Są mięśnie krótkie

64
00:02:44,608 --> 00:02:46,908
które jak sama nazwa wskazuje

65
00:02:46,908 --> 00:02:48,672
łączą ze sobą kości

66
00:02:48,672 --> 00:02:50,510
które są blisko siebie.

67
00:02:50,510 --> 00:02:52,203
Na przykład w kręgosłupie

68
00:02:52,203 --> 00:02:54,068
dłoniach czy stopach.

69
00:02:54,080 --> 00:02:56,896
I wreszcie są mięśnie okrężne

70
00:02:57,152 --> 00:02:59,371
dzięki którym możesz na przykład

71
00:02:59,371 --> 00:03:01,480
przesyłać całusa.

72
00:03:01,760 --> 00:03:04,576
Taki mniej lub bardziej okrężny kształt

73
00:03:04,832 --> 00:03:06,368
mają też zwieracze

74
00:03:06,880 --> 00:03:08,793
czyli mięśnie zaciskające

75
00:03:08,823 --> 00:03:10,684
różne miejsca naszego ciała.

76
00:03:11,056 --> 00:03:12,200
Jakie?

77
00:03:12,256 --> 00:03:13,816
Pomyśl chwilę.

78
00:03:14,816 --> 00:03:16,816
Pewnie przyszedł Ci do głowy

79
00:03:16,816 --> 00:03:18,268
zwieracz odbytu.

80
00:03:18,550 --> 00:03:20,854
Jeśli masz inne propozycje

81
00:03:20,960 --> 00:03:23,338
napisz w komentarzu pod filmem.

82
00:03:24,800 --> 00:03:26,313
Wszystkie te mięśnie

83
00:03:26,313 --> 00:03:28,358
mają jedną wspólną cechę.

84
00:03:28,484 --> 00:03:30,788
Są zależne od twojej woli.

85
00:03:31,200 --> 00:03:32,855
Oczywiście pod warunkiem

86
00:03:32,855 --> 00:03:35,296
że chodzi o mięśnie twojego ciała.

87
00:03:35,808 --> 00:03:39,189
Umożliwiają bieganie, gestykulowanie

88
00:03:39,189 --> 00:03:41,696
uśmiechanie się i rozmawianie.

89
00:03:42,208 --> 00:03:43,291
Są to czynności

90
00:03:43,291 --> 00:03:45,624
na które masz świadomy wpływ.

91
00:03:46,048 --> 00:03:48,096
Wszystkie, o których mówimy

92
00:03:48,352 --> 00:03:49,888
należą do jednej grupy

93
00:03:50,144 --> 00:03:52,778
mięśni poprzecznie prążkowanych.

94
00:03:53,216 --> 00:03:54,679
To licząca sobie

95
00:03:54,679 --> 00:03:57,056
ponad 400 członków ferajna

96
00:03:57,312 --> 00:03:59,896
o specyficznym można powiedzieć

97
00:03:59,896 --> 00:04:01,846
kodzie ubioru.

98
00:04:01,920 --> 00:04:04,738
Mają naprzemiennie ułożone włókna

99
00:04:04,738 --> 00:04:06,878
aktyny i miozyny

100
00:04:06,878 --> 00:04:09,396
co daje wrażenie prążków.

101
00:04:09,600 --> 00:04:10,886
Tworzące je włókna

102
00:04:10,886 --> 00:04:12,672
mają kształt cylindryczny

103
00:04:13,138 --> 00:04:16,496
a ich jądra są zepchnięte gdzieś na obwód.

104
00:04:17,280 --> 00:04:19,583
Trzon grupy łączy jeszcze jedno.

105
00:04:19,839 --> 00:04:22,107
Bliski związek z kośćmi.

106
00:04:22,655 --> 00:04:25,355
Te mięśnie, które się do nich przyczepiają

107
00:04:25,471 --> 00:04:27,263
nazywamy szkieletowymi.

108
00:04:27,775 --> 00:04:30,847
Zawsze rzecz jasna znajdą się odstępcy.

109
00:04:31,359 --> 00:04:33,953
Choćby wspomniany zwieracz odbytu.

110
00:04:34,175 --> 00:04:36,211
Ale ogół mięśni tej grupy

111
00:04:36,211 --> 00:04:39,551
przyczepia się do kości i porusza stawami.

112
00:04:39,807 --> 00:04:41,311
Taka praca.

113
00:04:44,415 --> 00:04:46,719
Czy przychodzi Ci do głowy mięsień

114
00:04:46,975 --> 00:04:49,459
który na oko pasuje tu jak ulał

115
00:04:49,535 --> 00:04:51,665
ale zupełnie nie podporządkowuje się

116
00:04:51,665 --> 00:04:53,629
regułom i naszej woli?

117
00:04:53,629 --> 00:04:55,995
Systematycznie w swoim rytmie

118
00:04:55,995 --> 00:04:57,983
kurczy się i rozkurcza

119
00:04:58,239 --> 00:05:00,152
a my niewiele mamy do powiedzenia

120
00:05:00,152 --> 00:05:02,141
w kwestii jego pracy.

121
00:05:02,591 --> 00:05:05,663
Jeśli serce to Twój wybór, brawo!

122
00:05:06,175 --> 00:05:07,711
Mięsień sercowy

123
00:05:07,967 --> 00:05:09,626
budową przypomina mięśnie

124
00:05:09,626 --> 00:05:11,551
o których mówiliśmy wcześniej.

125
00:05:11,997 --> 00:05:15,135
Ma tak jak one charakterystyczne prążki

126
00:05:15,391 --> 00:05:18,199
tyle, że w jego przypadku włókna są

127
00:05:18,199 --> 00:05:20,511
dodatkowo mocno rozgałęzione

128
00:05:20,767 --> 00:05:23,871
i mają po kilka jąder komórkowych.

129
00:05:24,095 --> 00:05:25,707
Ale o ile tamte

130
00:05:25,727 --> 00:05:28,447
do kurczenia pobudza układ nerwowy

131
00:05:28,959 --> 00:05:31,307
ten ma swój własny rozrusznik.

132
00:05:31,775 --> 00:05:33,556
O sprawach sercowych

133
00:05:33,556 --> 00:05:36,669
mówiliśmy dokładnie w lekcji o krążeniu.

134
00:05:36,669 --> 00:05:39,711
Koniecznie obejrzyj ten odcinek sezonu.

135
00:05:43,127 --> 00:05:44,901
Teraz zastanówmy się

136
00:05:44,901 --> 00:05:47,903
czy serce z racji swojej niezależności

137
00:05:48,159 --> 00:05:49,511
nie mogłoby przystać

138
00:05:49,511 --> 00:05:51,743
do jakiejś innej grupy mięśniaków?

139
00:05:52,255 --> 00:05:53,591
Takiej, które też są

140
00:05:53,591 --> 00:05:55,327
od naszej woli niezależne?

141
00:05:55,879 --> 00:05:56,930
Pomyśl chwilę

142
00:05:56,930 --> 00:05:58,911
gdzie można by znaleźć mięśnie

143
00:05:58,917 --> 00:06:01,615
pracy, których nie możesz kontrolować?

144
00:06:03,007 --> 00:06:04,799
Znajdziesz je w jelitach

145
00:06:05,055 --> 00:06:06,847
naczyniach krwionośnych

146
00:06:07,103 --> 00:06:09,919
pęcherzu, skórze i źrenicy.

147
00:06:10,877 --> 00:06:12,735
Budują ściany tych narządów

148
00:06:12,991 --> 00:06:14,265
i w przeciwieństwie

149
00:06:14,265 --> 00:06:15,807
do mięśni szkieletowych

150
00:06:16,063 --> 00:06:18,111
potrafią pracować bez nadzoru

151
00:06:18,367 --> 00:06:20,403
jak mięsień sercowy.

152
00:06:20,927 --> 00:06:23,653
Intensywność działania podpowiada im

153
00:06:23,653 --> 00:06:26,303
autonomiczna część układu nerwowego.

154
00:06:26,815 --> 00:06:28,235
Dokładnie ją poznasz

155
00:06:28,235 --> 00:06:30,201
w innych naszych lekcjach.

156
00:06:30,655 --> 00:06:33,471
Część poleceń wydają im też hormony.

157
00:06:34,239 --> 00:06:36,081
Z racji innego zarządu

158
00:06:36,081 --> 00:06:37,994
mięśnie gładkie działają też

159
00:06:37,994 --> 00:06:39,829
na innych zasadach.

160
00:06:40,127 --> 00:06:41,733
Kurczą się o wiele wolniej

161
00:06:41,733 --> 00:06:43,173
niż prążkowane

162
00:06:43,199 --> 00:06:44,735
ale za to wytrwale.

163
00:06:45,503 --> 00:06:47,295
Inaczej też wyglądają.

164
00:06:47,631 --> 00:06:49,483
Nazywa się je gładkimi

165
00:06:49,483 --> 00:06:52,305
ponieważ białka aktyny i miozyny

166
00:06:52,305 --> 00:06:54,463
nie tworzą wyraźnych prążków.

167
00:06:57,535 --> 00:06:59,839
Zbliżamy się do końca opowieści.

168
00:07:00,351 --> 00:07:01,708
Poznaliśmy już dwie

169
00:07:01,708 --> 00:07:03,423
główne mięśniowe frakcje:

170
00:07:03,679 --> 00:07:05,727
prążkowanych i gładkich.

171
00:07:06,239 --> 00:07:08,287
I sercowego outsidera.

172
00:07:09,055 --> 00:07:11,871
Wiemy, jak wyglądają z daleka i z bliska.

173
00:07:12,383 --> 00:07:14,431
Sprawdźmy, co sprawia

174
00:07:14,687 --> 00:07:16,891
że zazwyczaj współpracują tylko

175
00:07:16,891 --> 00:07:18,807
w ramach jednej frakcji.

176
00:07:19,807 --> 00:07:22,821
Członków obu grup najłatwiej porównać

177
00:07:22,821 --> 00:07:25,183
do sprinterów i maratończyków.

178
00:07:25,951 --> 00:07:27,167
Pierwsi są w stanie

179
00:07:27,167 --> 00:07:29,023
zdobyć się na ogromny wysiłek

180
00:07:29,279 --> 00:07:31,071
ale szybko się męczą.

181
00:07:31,583 --> 00:07:34,151
Tak działają prążkowani.

182
00:07:34,399 --> 00:07:36,205
Zapomnij o sercu.

183
00:07:36,205 --> 00:07:37,921
Ono tu nie pasuje.

184
00:07:38,751 --> 00:07:41,823
Z kolei gładcy nie mają takiej szybkości

185
00:07:41,823 --> 00:07:44,127
ale w porównaniu z prążkowanymi

186
00:07:44,383 --> 00:07:45,675
są w stanie pracować

187
00:07:45,675 --> 00:07:48,403
o wiele, wiele dłużej bez zmęczenia.

188
00:07:49,187 --> 00:07:51,807
Wynika to z innego w każdej z grup

189
00:07:52,063 --> 00:07:54,627
mechanizmu skurczu i rozkurczu.

190
00:07:55,135 --> 00:07:57,183
Z różnic w systemie działania

191
00:07:57,439 --> 00:07:59,707
wynika też zakres obowiązków.

192
00:07:59,999 --> 00:08:01,640
Mięśnie prążkowane

193
00:08:01,640 --> 00:08:04,089
kurczą się i rozkurczają szybko

194
00:08:04,095 --> 00:08:05,895
w odpowiedzi na bodziec.

195
00:08:06,143 --> 00:08:08,079
Weźmy mięśnie powiek.

196
00:08:08,411 --> 00:08:11,519
Mrugnięcie zajmuje im jedną setną sekundy.

197
00:08:12,287 --> 00:08:13,959
Gdyby jednak kazać im

198
00:08:13,959 --> 00:08:16,127
raz po raz mrugać w takim tempie

199
00:08:16,383 --> 00:08:18,485
szybko zmęczyły by się tak

200
00:08:18,531 --> 00:08:20,991
że w ogóle nie moglibyśmy otworzyć oczu.

201
00:08:21,939 --> 00:08:24,047
Członkowie grupy prążkowanych

202
00:08:24,063 --> 00:08:25,633
w większości nie umieją

203
00:08:25,633 --> 00:08:27,455
długo pozostać w pracy

204
00:08:27,501 --> 00:08:29,623
czyli w fazie skurczu.

205
00:08:29,695 --> 00:08:31,760
Wolą zmianę przydziału

206
00:08:31,760 --> 00:08:34,175
raz praca, raz relaks.

207
00:08:35,071 --> 00:08:37,887
Tymczasem mięśnie jelit czy pęcherza

208
00:08:38,143 --> 00:08:40,827
są niczym żółw albo leniwiec.

209
00:08:40,959 --> 00:08:43,775
Do obowiązków podchodzą niespiesznie

210
00:08:44,171 --> 00:08:46,591
ale trudno je od pracy oderwać.

211
00:08:46,847 --> 00:08:49,441
W zasadzie są w niej cały czas.

212
00:08:49,663 --> 00:08:51,213
I bardzo dobrze.

213
00:08:51,455 --> 00:08:52,536
Słabo by było

214
00:08:52,536 --> 00:08:54,667
gdyby pęcherz nam się zmęczył

215
00:08:54,783 --> 00:08:56,399
gdy akurat zamierzaliśmy

216
00:08:56,399 --> 00:08:58,175
skorzystać z toalety.

217
00:08:58,879 --> 00:09:01,699
O! Mam pomysł na zadanie dla Ciebie.

218
00:09:01,951 --> 00:09:04,877
Ale najpierw odsapnij i schrup pistację.

219
00:09:05,023 --> 00:09:07,648
Daj mięśniowi żuchwy popracować.

220
00:09:07,728 --> 00:09:09,346
To jeden z najsilniejszych

221
00:09:09,346 --> 00:09:10,911
w naszej muskulaturze.

222
00:09:11,423 --> 00:09:13,628
Potrafi przez dwie sekundy

223
00:09:13,628 --> 00:09:16,099
miażdżyć na przykład orzech

224
00:09:16,099 --> 00:09:20,307
z siłą 4337 niutonów.

225
00:09:20,895 --> 00:09:22,359
Niech się wykaże.

226
00:09:25,939 --> 00:09:27,957
A teraz zadanie dla Ciebie.

227
00:09:28,063 --> 00:09:31,917
Weź lusterko, zerknij i zmarszcz brwi.

228
00:09:32,415 --> 00:09:33,915
Przyjrzyj się czołu.

229
00:09:33,951 --> 00:09:34,955
Jak myślisz

230
00:09:34,955 --> 00:09:37,233
ile mięśni musisz zaangażować?

231
00:09:37,535 --> 00:09:39,993
Wybierz odpowiedź spośród podanych.

232
00:09:43,167 --> 00:09:45,525
Ciekawe czy wybrałeś odpowiedź C.

233
00:09:45,727 --> 00:09:47,655
Bo właśnie tyle mięśni używasz

234
00:09:47,655 --> 00:09:48,864
kiedy Twoja mimika

235
00:09:48,864 --> 00:09:51,097
wyraża zdziwienie czy złość.

236
00:09:54,943 --> 00:09:56,581
Mięśnie możemy podzielić

237
00:09:56,581 --> 00:09:59,807
ze względu na kształt, autonomię

238
00:10:00,063 --> 00:10:02,923
budowę włókien i wytrzymałość.

239
00:10:05,951 --> 00:10:09,093
Czas wstać i trochę rozruszać mięśnie.

240
00:10:09,385 --> 00:10:10,785
Ale zanim to zrobisz

241
00:10:10,785 --> 00:10:12,675
koniecznie polub ten film

242
00:10:12,675 --> 00:10:15,000
i zasubskrybuj nasz kanał.