1 00:00:00,492 --> 00:00:02,243 Współczesny człowiek jest 2 00:00:02,243 --> 00:00:04,073 w zasadzie jedynym ssakiem 3 00:00:04,073 --> 00:00:06,022 który chodzi na dwóch nogach. 4 00:00:06,200 --> 00:00:08,960 Nie bierzemy pod uwagę krótkich przebieżek 5 00:00:09,116 --> 00:00:12,388 do jakich zdolne są niedźwiedzie czy małpy 6 00:00:12,544 --> 00:00:14,594 ani skakania, jak kangury 7 00:00:14,594 --> 00:00:16,172 czy myszoskoczki. 8 00:00:16,640 --> 00:00:18,476 Ale nie zawsze tak było. 9 00:00:18,632 --> 00:00:21,348 Jeszcze jakieś 20 000 lat temu 10 00:00:21,504 --> 00:00:23,291 po Ziemi chodził zwierzak 11 00:00:23,291 --> 00:00:25,032 o nazwie procoptodon. 12 00:00:25,344 --> 00:00:27,748 Ten wielki dwumetrowy kangur 13 00:00:27,904 --> 00:00:31,020 poruszał się najprawdopodobniej tak jak my 14 00:00:31,232 --> 00:00:33,260 bo ogromny ciężar nie pozwalał mu 15 00:00:33,260 --> 00:00:35,777 na hopsasanie, jak to robią jego 16 00:00:35,777 --> 00:00:38,236 współcześnie żyjący potomkowie. 17 00:00:38,556 --> 00:00:41,472 Procoptodon miał potężne tylne nogi 18 00:00:41,728 --> 00:00:43,813 pozwalające utrzymać masę ciała 19 00:00:43,813 --> 00:00:45,356 na jednej naraz 20 00:00:45,568 --> 00:00:48,896 masywne pośladki, usztywniony kręgosłup 21 00:00:48,896 --> 00:00:52,168 lędźwiowy i szeroką kość krzyżową. 22 00:00:52,536 --> 00:00:54,734 Także jego stawy kolanowe 23 00:00:54,834 --> 00:00:56,932 bardziej przypominały nasze 24 00:00:57,088 --> 00:00:59,592 niż te u współczesnych kangurów 25 00:00:59,904 --> 00:01:01,529 choć w każdej nodze posiadał 26 00:01:01,629 --> 00:01:04,417 tylko po jednym funkcjonującym palcu 27 00:01:04,417 --> 00:01:07,262 jak koń i na tych paluszkach 28 00:01:07,362 --> 00:01:09,832 przemierzał australijskie równiny. 29 00:01:10,300 --> 00:01:13,085 Niestety najprawdopodobniej wytępili go 30 00:01:13,085 --> 00:01:17,100 nasi biegający przodkowie, bo był smaczny. 31 00:01:28,812 --> 00:01:30,864 Gdy patrzysz na kręgosłup człowieka 32 00:01:30,964 --> 00:01:33,796 od tyłu albo od przodu, jak wolisz 33 00:01:34,108 --> 00:01:37,380 powinien tworzyć prostą linię — oś. 34 00:01:37,626 --> 00:01:39,566 Mówiliśmy o tym w innym filmie 35 00:01:39,566 --> 00:01:40,808 tej playlisty. 36 00:01:41,170 --> 00:01:43,090 Inaczej rzecz się ma 37 00:01:43,090 --> 00:01:45,060 gdy spojrzysz nań z boku. 38 00:01:45,372 --> 00:01:48,174 Z tej perspektywy przypomina podwójną 39 00:01:48,174 --> 00:01:51,278 literę S albo paragraf. 40 00:01:51,666 --> 00:01:54,752 U góry wygina się lekko ku przodowi 41 00:01:54,752 --> 00:01:57,092 w środkowej części ku tyłowi 42 00:01:57,248 --> 00:01:59,876 a pod koniec znów ku przodowi. 43 00:02:00,064 --> 00:02:02,180 Te naturalne krzywizny 44 00:02:02,180 --> 00:02:04,104 nazywają się lordozą. 45 00:02:04,416 --> 00:02:06,564 Mamy szyjną i lędźwiową. 46 00:02:06,720 --> 00:02:10,348 I kifozą — to ta w odcinku piersiowym. 47 00:02:10,716 --> 00:02:12,748 W końcowym odcinku możemy też 48 00:02:12,848 --> 00:02:15,568 wskazać kifozę krzyżowo–guziczną. 49 00:02:15,936 --> 00:02:17,828 Taki kształt kręgosłupa 50 00:02:17,984 --> 00:02:20,132 nie jest nam dany od urodzenia. 51 00:02:20,288 --> 00:02:23,304 U niemowląt przypomina on literę C. 52 00:02:23,616 --> 00:02:27,144 Taki kształt małpom pozostaje na całe życie. 53 00:02:27,712 --> 00:02:29,517 Krzywizny są adaptacją 54 00:02:29,517 --> 00:02:31,240 do dwunożnej postawy. 55 00:02:31,552 --> 00:02:34,359 Dzięki nim lepiej rozkładają się 56 00:02:34,359 --> 00:02:37,199 obciążenia, a w trakcie biegu mózg 57 00:02:37,199 --> 00:02:39,297 nie obija nam się w czaszce 58 00:02:39,297 --> 00:02:41,068 bo jest amortyzowany. 59 00:02:41,536 --> 00:02:44,808 Jak widzisz, kręgosłup kształtujemy sami 60 00:02:45,120 --> 00:02:47,777 naszą postawą, sposobem chodzenia 61 00:02:47,777 --> 00:02:49,144 czy siedzenia. 62 00:02:49,272 --> 00:02:52,198 Gdy chodzimy zgarbieni, w źle dopasowanych 63 00:02:52,198 --> 00:02:54,393 butach, taszczymy ciężkie plecaki 64 00:02:54,393 --> 00:02:57,247 na jednym ramieniu, siedzimy z podkulonymi 65 00:02:57,247 --> 00:02:59,912 nogami, a do tego mało się ruszamy 66 00:03:00,224 --> 00:03:02,372 nasza oś szkieletu cierpi. 67 00:03:02,648 --> 00:03:04,384 Pojawiają się problemy. 68 00:03:04,576 --> 00:03:06,724 Najczęstszym jest skolioza 69 00:03:06,880 --> 00:03:09,484 czyli boczne skrzywienie kręgosłupa. 70 00:03:09,952 --> 00:03:12,245 Nieleczona sprawia, że zniekształcona 71 00:03:12,345 --> 00:03:14,348 klatka piersiowa tworzy garb 72 00:03:14,560 --> 00:03:16,645 uciska płuca, powodując kłopoty 73 00:03:16,645 --> 00:03:19,610 z oddychaniem, a zmiana obciążeń wymusza 74 00:03:19,710 --> 00:03:22,144 nieprawidłowe ustawienie bioder 75 00:03:22,144 --> 00:03:25,436 kolan i stóp, wywołując przewlekłe bóle 76 00:03:25,436 --> 00:03:26,792 i zwyrodnienia. 77 00:03:27,616 --> 00:03:30,478 Podobny efekt daje nadmierne pogłębienie 78 00:03:30,578 --> 00:03:33,292 naturalnych krzywizn kręgosłupa. 79 00:03:36,632 --> 00:03:38,734 Różnorodnych krzywizn mamy 80 00:03:38,734 --> 00:03:40,516 w naszym szkielecie więcej. 81 00:03:40,672 --> 00:03:42,834 Już same kości prezentują całą 82 00:03:42,834 --> 00:03:44,200 feerię kształtów. 83 00:03:44,668 --> 00:03:46,760 Spójrz choćby na swoje stopy. 84 00:03:46,972 --> 00:03:49,295 Odpowiednie ustawienie względem siebie 85 00:03:49,395 --> 00:03:50,982 tworzących je kości 86 00:03:50,982 --> 00:03:52,904 tworzy łuki i wygięcia. 87 00:03:53,472 --> 00:03:55,390 Najlepiej będzie to zobaczyć 88 00:03:55,490 --> 00:03:57,626 oglądając mokry odcisk. 89 00:03:57,824 --> 00:04:00,556 Spauzuj film, ściągnij skarpetkę 90 00:04:00,656 --> 00:04:02,781 zmocz stopę w wodzie 91 00:04:02,921 --> 00:04:05,170 i stań na suchej bibule. 92 00:04:06,376 --> 00:04:07,971 I jak? 93 00:04:08,771 --> 00:04:11,877 Popatrz na rysunek i porównaj swój odcisk 94 00:04:11,977 --> 00:04:13,584 z tymi na schemacie. 95 00:04:13,696 --> 00:04:15,788 Który przypomina najbardziej? 96 00:04:15,900 --> 00:04:18,915 Mam wielką nadzieję, że ten drugi z lewej. 97 00:04:19,583 --> 00:04:22,499 Jeśli trzeci, to masz osłabione mięśnie 98 00:04:22,655 --> 00:04:24,291 i więzadła stopy. 99 00:04:24,447 --> 00:04:26,601 Ale odpowiedni zestaw ćwiczeń 100 00:04:26,701 --> 00:04:29,411 i noszenie dobrego, wygodnego obuwia 101 00:04:29,567 --> 00:04:32,071 pomogą Ci uporać się z tym problemem. 102 00:04:32,439 --> 00:04:34,737 Gorzej, jeśli twoja mokra stopa 103 00:04:34,837 --> 00:04:37,179 odcisnęła na podłodze obrazek 104 00:04:37,179 --> 00:04:38,471 z prawej strony. 105 00:04:38,783 --> 00:04:40,519 Masz płaskostopie! 106 00:04:40,831 --> 00:04:43,079 Czym prędzej zgłoś się na leczenie! 107 00:04:43,391 --> 00:04:46,507 Być może wystarczy porządna fizjoterapia. 108 00:04:46,719 --> 00:04:48,828 Jeśli nie, konieczne będą 109 00:04:48,828 --> 00:04:50,347 specjalne wkładki. 110 00:04:50,815 --> 00:04:53,820 To ważne, by je nosić, bo w ten sposób 111 00:04:53,820 --> 00:04:56,035 dbasz nie tylko o zdrowie swoich stóp 112 00:04:56,191 --> 00:04:59,307 ale też kolan, bioder i kręgosłupa. 113 00:04:59,875 --> 00:05:01,499 A teraz osusz nogę 114 00:05:01,499 --> 00:05:04,227 i palcami podnieś z podłogi skarpetkę. 115 00:05:04,383 --> 00:05:07,243 To świetna aktywność dla mięśni stopy! 116 00:05:11,351 --> 00:05:13,631 Jeśli jeszcze raz uważnie popatrzysz 117 00:05:13,731 --> 00:05:16,367 na naszego kostka, to zauważysz 118 00:05:16,367 --> 00:05:18,933 że sporo kości jest powyginanych. 119 00:05:19,231 --> 00:05:21,272 Możesz wskazać kilka takich 120 00:05:21,272 --> 00:05:22,859 pogiętych przypadków? 121 00:05:25,431 --> 00:05:28,547 Pewnie zwróciły Twoją uwagę żebra 122 00:05:28,703 --> 00:05:30,183 albo obojczyki. 123 00:05:30,751 --> 00:05:32,131 Spokojna głowa! 124 00:05:32,287 --> 00:05:35,203 Te powyginane kości są zupełnie zdrowe! 125 00:05:35,359 --> 00:05:37,119 Mają pod dostatkiem soli 126 00:05:37,119 --> 00:05:38,775 wapnia i fosforu. 127 00:05:39,199 --> 00:05:42,122 Bywa jednak i tak, że powyginane są kości 128 00:05:42,122 --> 00:05:43,907 które powinny być proste 129 00:05:44,063 --> 00:05:46,055 jak uda czy piszczele. 130 00:05:46,523 --> 00:05:49,027 Taką sytuację widzisz na zdjęciu. 131 00:05:49,183 --> 00:05:51,568 To efekt złej gospodarki wapniem 132 00:05:51,668 --> 00:05:55,015 czy fosforem w okresie, kiedy kości rosną. 133 00:05:55,327 --> 00:05:57,876 Przyczyną może być uboga w te pierwiastki 134 00:05:57,876 --> 00:06:01,799 dieta, brak witaminy D albo nieprawidłowa 135 00:06:01,799 --> 00:06:03,207 praca tarczycy. 136 00:06:03,775 --> 00:06:05,901 Wówczas kości są miękkie 137 00:06:06,001 --> 00:06:08,327 i podatne na deformacje. 138 00:06:08,539 --> 00:06:10,208 Gdy dziecko zaczyna chodzić 139 00:06:10,308 --> 00:06:12,579 wyginają się pod jego ciężarem 140 00:06:12,735 --> 00:06:15,551 a ze względu na kształt, jaki przyjmują 141 00:06:15,807 --> 00:06:18,055 chorobę tę nazywamy krzywicą. 142 00:06:19,135 --> 00:06:21,027 Równie niefajna choroba 143 00:06:21,183 --> 00:06:23,933 która zmienia gęstość i strukturę kości 144 00:06:24,033 --> 00:06:26,147 a przez to ich wytrzymałość 145 00:06:26,303 --> 00:06:28,551 nosi nazwę osteoporozy. 146 00:06:29,119 --> 00:06:30,338 Skojarz po nazwie. 147 00:06:30,338 --> 00:06:32,235 Co się dzieje z taką kością? 148 00:06:33,827 --> 00:06:35,403 Może na właściwy trop 149 00:06:35,403 --> 00:06:37,305 naprowadziły Cię pory? 150 00:06:37,687 --> 00:06:39,181 To dobre skojarzenie 151 00:06:39,181 --> 00:06:42,019 bo kość z osteoporozą ma więcej porów 152 00:06:42,175 --> 00:06:44,421 czyli jest po prostu bardziej dziurawa 153 00:06:44,521 --> 00:06:47,375 niż zdrowa, do tego jest też 154 00:06:47,375 --> 00:06:48,739 bardziej krucha. 155 00:06:48,831 --> 00:06:50,979 Patrząc na obrazki, widać 156 00:06:51,135 --> 00:06:54,151 że jest tam po prostu mniej kości w kości. 157 00:06:54,719 --> 00:06:57,065 A masę kostną zaczynamy tracić 158 00:06:57,065 --> 00:06:59,371 już w trzydziestym roku życia! 159 00:06:59,583 --> 00:07:01,675 Warto zatem postarać się 160 00:07:01,675 --> 00:07:04,817 aby do tego czasu zgromadzić solidny zapas 161 00:07:04,817 --> 00:07:06,143 z którego będzie można 162 00:07:06,143 --> 00:07:07,975 na starość podbierać. 163 00:07:09,717 --> 00:07:12,347 Szkieletowi szkodzi nadmierna chudość. 164 00:07:12,383 --> 00:07:15,836 To dlatego, że wzmacniające kości hormony 165 00:07:15,836 --> 00:07:17,903 produkowane są w tłuszczu 166 00:07:17,903 --> 00:07:20,263 na przykład żeńskie estrogeny. 167 00:07:20,911 --> 00:07:23,184 Najbardziej narażone na osteoporozę 168 00:07:23,284 --> 00:07:25,027 są panie po menopauzie 169 00:07:25,183 --> 00:07:27,414 kiedy poziom ich hormonów płciowych 170 00:07:27,414 --> 00:07:28,555 mocno spada. 171 00:07:29,179 --> 00:07:31,380 Utracie masy kostnej sprzyja też 172 00:07:31,480 --> 00:07:33,309 mała aktywność fizyczna 173 00:07:33,375 --> 00:07:34,755 palenie papierosów 174 00:07:34,911 --> 00:07:36,803 nadużywanie alkoholu 175 00:07:36,959 --> 00:07:38,851 stosowanie niektórych leków 176 00:07:39,007 --> 00:07:40,643 niedobór witaminy D 177 00:07:40,799 --> 00:07:43,303 oraz wapnia i białka w pokarmie. 178 00:07:43,615 --> 00:07:45,877 Kości słabną, gdy nie wykorzystujemy 179 00:07:45,977 --> 00:07:47,811 ich podporowego potencjału 180 00:07:47,967 --> 00:07:50,727 i nie modelujemy ich pracą mięśni. 181 00:07:51,095 --> 00:07:53,768 Najlepszą profilaktyką osteoporozy 182 00:07:53,768 --> 00:07:55,871 są ćwiczenia oporowe wykonywane 183 00:07:55,871 --> 00:07:57,383 z dużymi ciężarami. 184 00:07:57,751 --> 00:07:59,999 Dobre są też szybkie biegi 185 00:08:00,155 --> 00:08:02,111 chodzenie po schodach, skakanie 186 00:08:02,111 --> 00:08:04,747 na skakance i inna aktywność 187 00:08:04,747 --> 00:08:07,367 intensywnie angażująca mięśnie. 188 00:08:10,851 --> 00:08:14,126 Jak widzisz, podstawowym elementem zdrowia 189 00:08:14,226 --> 00:08:16,995 naszych kości, mięśni, stawów 190 00:08:17,151 --> 00:08:21,035 i innych elementów układu ruchu jest ruch. 191 00:08:21,623 --> 00:08:24,124 Aktywność fizyczna doskonale wzmacnia 192 00:08:24,124 --> 00:08:26,809 ten układ, co sprawia, że staje się on 193 00:08:26,809 --> 00:08:30,151 mocniejszy i bardziej odporny na urazy. 194 00:08:30,623 --> 00:08:33,186 Dodatkowo ruchy usprawniają wydzielanie 195 00:08:33,186 --> 00:08:35,215 mazi we wnętrzu stawów 196 00:08:35,227 --> 00:08:39,011 a ta jak oliwa smaruje nasze chrząstki 197 00:08:39,167 --> 00:08:40,878 żeby za bardzo nie skrzypiały 198 00:08:40,878 --> 00:08:42,183 i nie trzeszczały. 199 00:08:42,751 --> 00:08:44,075 Ale pamiętaj! 200 00:08:44,287 --> 00:08:46,580 Regeneracja jest integralną częścią 201 00:08:46,680 --> 00:08:48,311 każdego treningu! 202 00:08:48,383 --> 00:08:51,967 Nie zapominaj o odpoczynku, rozciąganiu 203 00:08:52,123 --> 00:08:55,083 masowaniu i... morsowaniu! 204 00:08:58,935 --> 00:09:01,391 Nie tylko mięśnie, ale też kości 205 00:09:01,391 --> 00:09:03,687 podlegają ciągłej przebudowie. 206 00:09:03,999 --> 00:09:06,659 Aby sprostać tym budowlanym wyzwaniom 207 00:09:06,815 --> 00:09:09,219 komórkom potrzebne są materiały 208 00:09:09,375 --> 00:09:11,823 głównie białka i witaminy. 209 00:09:12,101 --> 00:09:14,000 O tym, skąd je brać 210 00:09:14,000 --> 00:09:17,199 opowiadamy w lekcji o układzie pokarmowym. 211 00:09:20,333 --> 00:09:22,816 Złamanie kości to raczej jasna 212 00:09:22,816 --> 00:09:24,563 i bolesna sprawa. 213 00:09:24,735 --> 00:09:27,086 A czy wiesz, jaka jest różnica 214 00:09:27,086 --> 00:09:30,311 między skręceniem, a zwichnięciem stawu? 215 00:09:30,879 --> 00:09:32,877 Ciekawa jestem Twoich odpowiedzi 216 00:09:32,977 --> 00:09:34,763 w komentarzu pod filmem! 217 00:09:38,871 --> 00:09:40,707 Skrzywienia kręgosłupa 218 00:09:40,863 --> 00:09:42,755 to nadmierna kifoza 219 00:09:42,911 --> 00:09:46,027 nadmierna lordoza oraz skolioza. 220 00:09:46,651 --> 00:09:48,799 Płaskostopie to obniżenie 221 00:09:48,955 --> 00:09:51,815 lub całkowity zanik sklepienia stopy. 222 00:09:52,283 --> 00:09:54,366 Osteoporoza i krzywica 223 00:09:54,366 --> 00:09:57,803 to zaburzenia gęstości i struktury kości. 224 00:09:58,015 --> 00:10:00,581 Powoduje je głównie niedobór wapnia 225 00:10:00,681 --> 00:10:03,947 fosforanów oraz witaminy D w diecie. 226 00:10:05,931 --> 00:10:08,867 Wiesz już, jakie wady postawy Ci grożą 227 00:10:09,023 --> 00:10:10,759 i jak im zapobiegać. 228 00:10:11,121 --> 00:10:13,817 A więc ostatnie kliknięcie w przycisk 229 00:10:13,817 --> 00:10:17,009 subskrypcji i czas zrobić sobie przerwę 230 00:10:17,009 --> 00:10:18,499 od komputera!