1
00:00:00,256 --> 00:00:02,473
Mężczyzna jeśli potrafi przyciągać

2
00:00:02,473 --> 00:00:04,510
wiele kobiet, może być ojcem

3
00:00:04,510 --> 00:00:06,820
setek a nawet tysięcy dzieci.

4
00:00:07,038 --> 00:00:08,688
Z kobietami jest inaczej.

5
00:00:08,960 --> 00:00:11,850
W końcu każda ciąża trwa 9 miesięcy.

6
00:00:12,032 --> 00:00:14,592
A trudno zajść w kolejną tuż po porodzie.

7
00:00:14,848 --> 00:00:17,301
Więc biorąc pod uwagę, że płodny okres

8
00:00:17,301 --> 00:00:20,224
kobiecego życia to jakieś 35 lat

9
00:00:20,480 --> 00:00:22,699
tyle potomstwa można by teoretycznie

10
00:00:22,699 --> 00:00:24,248
po sobie zostawić.

11
00:00:24,576 --> 00:00:26,368
Statystykę zaburza możliwość

12
00:00:26,368 --> 00:00:27,948
ciąż wielopłodowych.

13
00:00:28,160 --> 00:00:30,079
Jeśli w jednej ciąży nosisz dwoje

14
00:00:30,079 --> 00:00:33,544
lub więcej płodów, szanse na rekord rosną.

15
00:00:33,792 --> 00:00:36,368
Za matkę, która urodziła najwięcej dzieci

16
00:00:36,368 --> 00:00:37,659
uważa się Rosjankę

17
00:00:37,659 --> 00:00:40,359
która pod koniec XVIII wieku

18
00:00:40,359 --> 00:00:43,495
16 razy została matką dwojaczków

19
00:00:43,495 --> 00:00:45,847
7 razy rodziła trojaczki

20
00:00:45,847 --> 00:00:47,976
i 4 razy czworaczki.

21
00:00:48,384 --> 00:00:49,548
Jeśli Cię to ciekawi

22
00:00:49,548 --> 00:00:51,644
policz, ile to potomstwa.

23
00:01:03,494 --> 00:01:05,746
Z tym największy jest ambaras

24
00:01:05,746 --> 00:01:07,486
żeby dwoje chciało naraz

25
00:01:07,700 --> 00:01:10,232
pisał Tadeusz Boy-Żeleński.

26
00:01:10,400 --> 00:01:12,347
Ale my nie będziemy się zagłębiać

27
00:01:12,347 --> 00:01:13,480
w literaturę.

28
00:01:13,480 --> 00:01:15,440
Zamiast tego, zgłębimy jedną

29
00:01:15,440 --> 00:01:17,466
z największych tajemnic świata.

30
00:01:17,786 --> 00:01:19,790
Proces tworzenia nowego życia.

31
00:01:20,128 --> 00:01:21,668
Zaczyna się dość banalnie.

32
00:01:21,668 --> 00:01:22,918
Od dwóch komórek

33
00:01:22,944 --> 00:01:24,594
plemnika i jajeczka.

34
00:01:24,992 --> 00:01:26,556
Ale dalej to już naprawdę

35
00:01:26,556 --> 00:01:28,088
niesamowita historia.

36
00:01:28,320 --> 00:01:30,632
Bo jak to możliwe, że z dwóch komórek

37
00:01:30,632 --> 00:01:33,484
powstaje cały, zupełnie nowy człowiek?

38
00:01:33,952 --> 00:01:36,226
Na początek poznajmy bliżej oboje

39
00:01:36,226 --> 00:01:38,146
bohaterów naszej opowieści.

40
00:01:38,304 --> 00:01:40,608
Plemnika i komórkę jajową.

41
00:01:41,120 --> 00:01:42,780
Jeśli oglądasz nasze filmy

42
00:01:42,780 --> 00:01:44,057
to pamiętasz zapewne

43
00:01:44,057 --> 00:01:46,497
że plemniki są produkowane w jądrach

44
00:01:46,497 --> 00:01:48,327
i że to najmniejsze komórki

45
00:01:48,327 --> 00:01:49,562
w ludzkim ciele.

46
00:01:49,824 --> 00:01:52,111
Tak małe, że starcza w nich miejsca

47
00:01:52,111 --> 00:01:53,827
tylko na główkę, która zawiera

48
00:01:53,827 --> 00:01:55,128
materiał genetyczny

49
00:01:55,128 --> 00:01:57,045
czyli zestaw wszystkich cech

50
00:01:57,045 --> 00:01:58,749
od taty oraz witkę

51
00:01:58,749 --> 00:02:01,458
która umożliwia aktywny ruch.

52
00:02:01,856 --> 00:02:03,884
Główkę z witką łączy wstawka

53
00:02:03,884 --> 00:02:05,700
wypełniona mitochondriami.

54
00:02:05,952 --> 00:02:08,768
To dzięki nim plemnik ma energię do ruchu.

55
00:02:09,280 --> 00:02:11,467
Z kolei jajo to jedna z największych

56
00:02:11,467 --> 00:02:13,204
komórek w ludzkim ciele.

57
00:02:13,376 --> 00:02:15,527
Tak duża, że można ją dostrzec

58
00:02:15,527 --> 00:02:17,948
gołym okiem bez użycia mikroskopu.

59
00:02:18,496 --> 00:02:20,800
Jest większa od plemnika o jakieś

60
00:02:20,800 --> 00:02:24,896
40-50 razy i nie posiada zdolności ruchu.

61
00:02:25,664 --> 00:02:27,643
Wszystkie jaja są zmagazynowane

62
00:02:27,643 --> 00:02:29,804
w jajnikach już od urodzenia.

63
00:02:30,272 --> 00:02:33,600
Średnio co 28 dni dojrzewa jedno

64
00:02:33,856 --> 00:02:35,582
na przemian raz w lewym

65
00:02:35,602 --> 00:02:37,368
raz w prawym jajniku.

66
00:02:37,952 --> 00:02:40,768
Gdy dojrzeje, otaczający je pęcherzyk pęka

67
00:02:41,024 --> 00:02:42,739
a jajo trafia do jajowodu

68
00:02:42,739 --> 00:02:45,078
który przesuwa je w stronę macicy.

69
00:02:45,632 --> 00:02:47,084
W trakcie tej wędrówki

70
00:02:47,084 --> 00:02:48,795
może dojść do zapłodnienia

71
00:02:48,795 --> 00:02:50,374
o ile w tym samym czasie

72
00:02:50,374 --> 00:02:52,794
do jajowodu trafią również plemniki.

73
00:02:53,312 --> 00:02:54,659
O tym spotkaniu powiem

74
00:02:54,659 --> 00:02:56,478
po przerwie na orzeszka.

75
00:03:00,224 --> 00:03:03,055
Płodny mężczyzna podczas aktu płciowego

76
00:03:03,055 --> 00:03:05,088
wprowadza do pochwy nasienie

77
00:03:05,344 --> 00:03:08,134
a w nim jakieś 40 milionów plemników.

78
00:03:08,672 --> 00:03:10,157
Dzięki swoim witkom

79
00:03:10,157 --> 00:03:12,772
pędzą one przez macicę do jajowodu.

80
00:03:13,024 --> 00:03:14,820
Po drodze większość ginie

81
00:03:14,820 --> 00:03:16,540
ale do jaja i tak dociera

82
00:03:16,540 --> 00:03:18,928
kilka tysięcy najwytrwalszych

83
00:03:18,928 --> 00:03:20,658
a tylko jeden zyskuje

84
00:03:20,708 --> 00:03:22,188
szansę zapłodnienia.

85
00:03:22,496 --> 00:03:24,920
Szczęśliwiec, dzięki swojej witce

86
00:03:24,920 --> 00:03:26,653
wwierca się w powierzchnię

87
00:03:26,653 --> 00:03:27,720
komórki jajowej.

88
00:03:28,128 --> 00:03:30,016
Enzymy zawarte w akrosomie

89
00:03:30,016 --> 00:03:32,992
czapeczce przykrywającej główkę plemnika

90
00:03:33,248 --> 00:03:35,892
ułatwiają mu to rozpuszczając osłonkę.

91
00:03:36,064 --> 00:03:37,936
Do wnętrza jaja wnika już tylko

92
00:03:37,936 --> 00:03:41,184
główka plemnika, a osłonka jaja twardnieje

93
00:03:41,440 --> 00:03:43,984
tworząc barierę dla innych plemników.

94
00:03:44,512 --> 00:03:46,500
Moment połączenia komórki jajowej

95
00:03:46,500 --> 00:03:48,978
z plemnikiem nazywamy zapłodnieniem.

96
00:03:49,888 --> 00:03:52,192
Po połączeniu dwóch jąder komórkowych

97
00:03:52,448 --> 00:03:53,856
jaja i plemnika

98
00:03:53,856 --> 00:03:57,516
powstaje zygota: zaczątek nowego życia.

99
00:03:57,824 --> 00:04:00,187
Przemieszcza się ona w kierunku macicy

100
00:04:00,187 --> 00:04:02,204
a po drodze intensywnie się dzieli

101
00:04:02,204 --> 00:04:03,636
tworząc zarodek.

102
00:04:03,636 --> 00:04:06,320
Około siódmego dnia zagnieżdża się on

103
00:04:06,320 --> 00:04:09,086
w rozbudowanej, silnie ukrwionej błonie

104
00:04:09,086 --> 00:04:11,861
śluzowej macicy i od tego momentu

105
00:04:11,861 --> 00:04:13,440
możemy mówić o ciąży.

106
00:04:14,208 --> 00:04:16,628
Rozwój w łonie matki możemy podzielić

107
00:04:16,628 --> 00:04:17,536
na 2 etapy.

108
00:04:18,047 --> 00:04:21,180
Pierwszy, zarodkowy trwa od zapłodnienia

109
00:04:21,180 --> 00:04:23,793
do ósmego, dziewiątego tygodnia życia.

110
00:04:23,935 --> 00:04:27,286
Drugi, płodowy od powstania łożyska

111
00:04:27,286 --> 00:04:28,547
do końca ciąży.

112
00:04:28,799 --> 00:04:31,359
Wypada wyjaśnić, że z komórek zarodka

113
00:04:31,359 --> 00:04:32,869
powstają nie tylko komórki

114
00:04:32,869 --> 00:04:34,295
przyszłego człowieka

115
00:04:34,295 --> 00:04:36,259
ale także otaczające go

116
00:04:36,259 --> 00:04:38,907
w macicy błony płodowe: owodnia

117
00:04:38,957 --> 00:04:40,749
omocznia i kosmówka.

118
00:04:41,343 --> 00:04:43,903
Owodnia bezpośrednio otacza zarodek.

119
00:04:44,415 --> 00:04:46,600
Wypełniona jest wodami płodowymi

120
00:04:46,600 --> 00:04:49,235
które łagodzą wstrząsy i pozwalają

121
00:04:49,235 --> 00:04:51,327
zarodkowi, a później płodowi

122
00:04:51,583 --> 00:04:53,961
na poruszanie się we wnętrzu macicy.

123
00:04:54,399 --> 00:04:57,179
Omocznia przez część okresu zarodkowego

124
00:04:57,179 --> 00:04:58,579
pełni funkcję nerek.

125
00:04:58,751 --> 00:04:59,763
Gromadzi produkty

126
00:04:59,763 --> 00:05:01,671
przemiany materii zarodka.

127
00:05:02,079 --> 00:05:04,580
Najbardziej zewnętrzna błona płodowa

128
00:05:04,580 --> 00:05:06,943
kosmówka, przylega do ściany macicy

129
00:05:07,199 --> 00:05:09,021
i wytwarza palczaste wyrostki

130
00:05:09,021 --> 00:05:11,807
które wnikają w głąb błony śluzowej.

131
00:05:12,319 --> 00:05:13,655
W późniejszym okresie

132
00:05:13,655 --> 00:05:15,900
z tej związanej z macicą części

133
00:05:15,900 --> 00:05:17,131
powstaje łożysko.

134
00:05:17,695 --> 00:05:20,058
Ten charakterystyczny dla ciąży narząd

135
00:05:20,058 --> 00:05:22,303
łączy przez sznur pępowinowy

136
00:05:22,559 --> 00:05:24,607
tkanki matki z ciałem płodu.

137
00:05:25,119 --> 00:05:27,755
Dostarcza rozwijające mu się organizmowi

138
00:05:27,755 --> 00:05:30,495
utlenioną krew i substancje odżywcze.

139
00:05:30,751 --> 00:05:33,662
Odbiera dwutlenek węgla i zbędne produkty

140
00:05:33,662 --> 00:05:35,071
przemiany materii.

141
00:05:35,359 --> 00:05:36,746
Za jego pośrednictwem

142
00:05:36,746 --> 00:05:38,579
matka przekazuje też dziecku

143
00:05:38,579 --> 00:05:40,836
krążące w jej krwi przeciwciała

144
00:05:40,836 --> 00:05:43,246
a samo łożysko wytwarza hormony

145
00:05:43,246 --> 00:05:45,812
między innymi podtrzymujący ciążę

146
00:05:45,812 --> 00:05:47,907
progesteron i estrogeny.

147
00:05:48,159 --> 00:05:50,376
Jednocześnie stanowi ona barierę

148
00:05:50,376 --> 00:05:52,667
chroniącą płód przed niekorzystnymi

149
00:05:52,667 --> 00:05:54,815
czynnikami obecnymi we krwi matki

150
00:05:55,327 --> 00:05:57,375
takimi jak bakterie czy pasożyty.

151
00:05:58,053 --> 00:06:00,404
Przepuszcza jednak do organizmu dziecka

152
00:06:00,404 --> 00:06:02,057
wiele szkodliwych substancji

153
00:06:02,057 --> 00:06:05,209
jak alkohol, narkotyki, leki, metale

154
00:06:05,209 --> 00:06:07,542
ciężkie, nikotynę, smog

155
00:06:07,542 --> 00:06:09,661
oraz niektóre mikroby.

156
00:06:09,663 --> 00:06:12,019
Pod koniec zarodkowego etapu ciąży

157
00:06:12,019 --> 00:06:13,661
nowy organizm ma około

158
00:06:13,661 --> 00:06:15,687
3 centymetrów długości

159
00:06:15,687 --> 00:06:17,528
waży około 10 gramów

160
00:06:17,538 --> 00:06:19,988
ma zawiązki wszystkich narządów

161
00:06:19,988 --> 00:06:22,249
i wyglądem przypomina człowieka.

162
00:06:22,325 --> 00:06:24,953
Od tej chwili głównie rośnie i dojrzewa.

163
00:06:25,535 --> 00:06:27,574
Jego długość pod koniec ciąży

164
00:06:27,574 --> 00:06:31,683
zwiększa się do 52-55 centymetrów

165
00:06:31,683 --> 00:06:33,983
a waga osiąga 3,5 kilo.

166
00:06:34,495 --> 00:06:35,580
Po mniej więcej

167
00:06:35,580 --> 00:06:37,585
40 tygodniach od zapłodnienia

168
00:06:37,585 --> 00:06:39,313
ciąża kończy się porodem.

169
00:06:39,615 --> 00:06:41,243
Dziecko opuszcza ciało matki

170
00:06:41,243 --> 00:06:43,272
przez drogi rodne i rozpoczyna

171
00:06:43,272 --> 00:06:45,175
samodzielną egzystencję.

172
00:06:48,641 --> 00:06:51,201
W ciąży organizm kobiety zmienia się

173
00:06:51,201 --> 00:06:52,981
robiąc miejsce dla płodu.

174
00:06:53,183 --> 00:06:56,255
Mogą pojawić się tak zwane poranne mdłości

175
00:06:56,511 --> 00:06:58,047
senność i zmęczenie.

176
00:06:58,559 --> 00:07:00,306
Zmiany hormonalne powodują

177
00:07:00,306 --> 00:07:02,207
powiększenie i ból piersi.

178
00:07:02,655 --> 00:07:04,214
W kolejnych miesiącach

179
00:07:04,214 --> 00:07:05,631
rozwijający się płód

180
00:07:05,631 --> 00:07:07,362
powiększające się łożysko

181
00:07:07,362 --> 00:07:10,335
i rosnąca ilość wód płodowych sprawiają

182
00:07:10,521 --> 00:07:12,858
że macica zaczyna uciskać pęcherz

183
00:07:12,928 --> 00:07:14,319
jelita i płuca.

184
00:07:14,687 --> 00:07:17,231
Zmienia się też środek ciężkości ciała

185
00:07:17,231 --> 00:07:19,339
co sprzyja bólom kręgosłupa.

186
00:07:19,807 --> 00:07:21,989
Stopniowo rośnie masa ciała matki.

187
00:07:22,367 --> 00:07:24,046
Wzrasta objętość krwi

188
00:07:24,046 --> 00:07:25,454
i tępo pracy serca

189
00:07:25,454 --> 00:07:27,487
oraz odporność na insulinę

190
00:07:27,743 --> 00:07:30,303
co może prowadzić do cukrzycy ciężarnych.

191
00:07:30,815 --> 00:07:33,013
Żeby złagodzić nieprzyjemne objawy

192
00:07:33,013 --> 00:07:34,717
przyszła mama powinna dbać

193
00:07:34,717 --> 00:07:36,093
o aktywność fizyczną

194
00:07:36,093 --> 00:07:38,383
dostosowaną do jej możliwości.

195
00:07:38,751 --> 00:07:41,311
Najlepiej by była regularna i przyjemna

196
00:07:41,567 --> 00:07:44,132
na przykład spacery na świeżym powietrzu

197
00:07:44,132 --> 00:07:46,997
ćwiczenia rozciągające albo pływanie.

198
00:07:47,455 --> 00:07:49,455
Ważna jest dieta dostosowana

199
00:07:49,455 --> 00:07:51,886
do zwiększonego zapotrzebowania organizmu

200
00:07:51,886 --> 00:07:54,367
na witaminy oraz sole mineralne.

201
00:07:54,623 --> 00:07:57,041
Głównie żelazo, wapń, fosfor

202
00:07:57,439 --> 00:07:59,697
ale nie przesadzająca z kaloriami.

203
00:08:00,255 --> 00:08:02,287
Wspominaliśmy już o tym, że łożysko

204
00:08:02,287 --> 00:08:04,353
nie jest szczególnie dobrym filtrem

205
00:08:04,353 --> 00:08:06,177
dla szkodliwych substancji.

206
00:08:06,399 --> 00:08:08,827
Dlatego w ciąży nie należy zażywać żadnych

207
00:08:08,827 --> 00:08:10,751
leków ani nawet suplementów

208
00:08:11,007 --> 00:08:12,799
bez porozumienia z lekarzem.

209
00:08:13,311 --> 00:08:16,127
Alkohol, papierosy i inne używki

210
00:08:16,383 --> 00:08:17,919
są przeciwwskazane.

211
00:08:18,431 --> 00:08:21,106
Mogą być przyczyną opóźnienia rozwoju

212
00:08:21,106 --> 00:08:23,199
wad rozwojowych, poronień.

213
00:08:23,807 --> 00:08:25,416
W ciąży trzeba też sprawdzać

214
00:08:25,416 --> 00:08:28,103
czy nowy organizm rozwija się prawidłowo.

215
00:08:28,415 --> 00:08:30,719
Do tego służą badania prenatalne.

216
00:08:31,231 --> 00:08:33,781
Najczęściej wykonywanym nieinwazyjnym

217
00:08:33,781 --> 00:08:35,710
i bezpiecznym dla matki i dziecka

218
00:08:35,710 --> 00:08:36,847
jest USG.

219
00:08:37,119 --> 00:08:38,399
Ultrasonografia.

220
00:08:38,911 --> 00:08:40,846
Pozwala ocenić rozwój płodu

221
00:08:40,846 --> 00:08:43,909
oraz wykryć ewentualne nieprawidłowości.

222
00:08:45,055 --> 00:08:47,369
Ludzie to gatunek, w którym na ogół

223
00:08:47,369 --> 00:08:48,806
rodzi się jedno dziecko

224
00:08:48,806 --> 00:08:50,431
ale czasami bywa inaczej.

225
00:08:50,943 --> 00:08:53,064
Gdy w organizmie kobiety równocześnie

226
00:08:53,064 --> 00:08:54,951
dojrzeją dwie komórki jajowe

227
00:08:54,951 --> 00:08:57,386
i każda zostanie zapłodniona plemnikiem

228
00:08:57,466 --> 00:08:58,853
rozwija się ciąża.

229
00:08:59,135 --> 00:09:00,147
Jaka?

230
00:09:02,975 --> 00:09:04,767
Masz rację, bliźniacza.

231
00:09:05,023 --> 00:09:06,979
Dzieci, które się z niej narodzą

232
00:09:06,979 --> 00:09:09,298
mogą być różnej płci i nie muszą

233
00:09:09,298 --> 00:09:10,655
być podobne do siebie.

234
00:09:11,167 --> 00:09:13,756
Rzadziej zdarza się, że zapłodnione jajo

235
00:09:13,756 --> 00:09:15,939
na bardzo wczesnym etapie rozwoju

236
00:09:15,939 --> 00:09:17,189
dzieli się na dwa.

237
00:09:17,367 --> 00:09:19,735
Z każdego powstaje osoby zarodek

238
00:09:19,871 --> 00:09:21,240
ale oba mają identyczny

239
00:09:21,240 --> 00:09:22,751
materiał genetyczny.

240
00:09:23,199 --> 00:09:24,991
To bliźnięta jednojajowe.

241
00:09:25,247 --> 00:09:28,575
Jak myślisz, jaką będą mieć płeć i wygląd?

242
00:09:29,343 --> 00:09:31,391
Jeśli uważasz, że identyczną

243
00:09:31,391 --> 00:09:32,415
to masz rację.

244
00:09:32,671 --> 00:09:35,065
Przecież materiał genetyczny zawiera

245
00:09:35,065 --> 00:09:37,037
informacje o wszystkich cechach.

246
00:09:37,037 --> 00:09:39,661
Więc skoro jest w obu zarodkach taki sam

247
00:09:39,687 --> 00:09:42,503
to rodzeństwo musi być tej samej płci

248
00:09:42,655 --> 00:09:44,703
i być do siebie bardzo podobne.

249
00:09:49,311 --> 00:09:51,852
Zapłodnienie to połączenie plemnika

250
00:09:51,852 --> 00:09:53,185
i komórki jajowej.

251
00:09:53,407 --> 00:09:55,429
Zachodzi ono w jajowodzie.

252
00:09:55,967 --> 00:09:58,481
Ciąża trwa około 40 tygodni

253
00:09:58,521 --> 00:10:00,237
i obejmuje 2 etapy.

254
00:10:00,575 --> 00:10:02,783
Zarodkowy i płodowy.

255
00:10:03,391 --> 00:10:05,925
Okres zarodkowy trwa od momentu

256
00:10:05,925 --> 00:10:07,444
zapłodnienia do około

257
00:10:07,444 --> 00:10:09,279
ósmego, dziewiątego tygodnia.

258
00:10:09,791 --> 00:10:12,556
Następuje wtedy różnicowanie komórek

259
00:10:12,556 --> 00:10:15,423
wytworzenie zawiązków tkanek i narządów

260
00:10:15,679 --> 00:10:17,435
powstają błony płodowe.

261
00:10:17,727 --> 00:10:20,287
Owodnia, omocznia i kosmówka

262
00:10:20,543 --> 00:10:21,821
oraz łożysko.

263
00:10:22,591 --> 00:10:24,967
Rozwój płodowy obejmuje okres

264
00:10:24,967 --> 00:10:27,735
od około dziewiątego tygodnia do porodu.

265
00:10:28,223 --> 00:10:30,783
Tkanki płodu rosną wtedy i dojrzewają.

266
00:10:31,807 --> 00:10:34,714
Łożysko pośredniczy w wymianie substancji

267
00:10:34,714 --> 00:10:36,755
między krwią matki i dziecka.

268
00:10:37,183 --> 00:10:39,095
Stanowi też barierę dla czynników

269
00:10:39,131 --> 00:10:41,805
szkodliwych i jest źródłem hormonów.

270
00:10:45,375 --> 00:10:47,003
Na dzisiaj to już wszystko.

271
00:10:47,167 --> 00:10:48,794
A po więcej materiałów

272
00:10:48,794 --> 00:10:51,775
zajrzyj na naszą stronę pi-stacja.tv