1
00:00:00,768 --> 00:00:03,162
Zwierciadła służą do tworzenia obrazu

2
00:00:03,162 --> 00:00:05,040
przedmiotów, prawda?

3
00:00:05,120 --> 00:00:06,360
Niekoniecznie.

4
00:00:06,656 --> 00:00:08,120
Są takie, które potrafią

5
00:00:08,221 --> 00:00:10,020
odbijać nie promienie światła

6
00:00:10,020 --> 00:00:11,520
lecz fale dźwiękowe

7
00:00:11,776 --> 00:00:13,740
o których możesz więcej dowiedzieć się

8
00:00:13,840 --> 00:00:15,240
z innych naszych filmów.

9
00:00:15,872 --> 00:00:17,408
Zwierciadła akustyczne

10
00:00:17,664 --> 00:00:20,080
wykorzystywano przed II wojną światową

11
00:00:20,181 --> 00:00:22,116
do wykrywania samolotów wroga

12
00:00:22,272 --> 00:00:23,552
dzięki skupieniu

13
00:00:23,808 --> 00:00:25,520
i wzmocnieniu fal dźwiękowych

14
00:00:25,621 --> 00:00:27,360
generowanych przez silniki.

15
00:00:27,904 --> 00:00:28,910
Można powiedzieć

16
00:00:28,910 --> 00:00:30,969
że były poprzednikiem radarów.

17
00:00:31,488 --> 00:00:33,709
Dziś takie zwierciadła wykorzystuje się

18
00:00:33,709 --> 00:00:35,194
w szpiegowskich mikrofonach

19
00:00:35,194 --> 00:00:36,299
parabolicznych.

20
00:00:36,352 --> 00:00:38,640
Można je też spotkać we Wrocławiu

21
00:00:38,741 --> 00:00:40,548
na bulwarze Zwierzyckiego

22
00:00:40,704 --> 00:00:42,960
czy w Warszawie przy CNK.

23
00:00:43,264 --> 00:00:45,568
Dzięki wykorzystaniu praw fizyki

24
00:00:45,824 --> 00:00:47,640
pozwalają na swobodną rozmowę

25
00:00:47,741 --> 00:00:49,758
osobom znajdującym się w odległości

26
00:00:49,758 --> 00:00:51,812
kilkudziesięciu metrów od siebie

27
00:00:51,968 --> 00:00:53,320
i to bez krzyku.

28
00:01:05,536 --> 00:01:07,360
Kiedy przeglądamy się w lustrze

29
00:01:07,360 --> 00:01:09,888
mówimy, że widzimy w nim swoje odbicie.

30
00:01:10,400 --> 00:01:11,600
To prawie prawda

31
00:01:11,600 --> 00:01:13,739
z tym, że to nie my się w nim odbijamy

32
00:01:13,941 --> 00:01:15,720
a promienie światła.

33
00:01:16,032 --> 00:01:17,998
W danej chwili od każdego punktu

34
00:01:17,998 --> 00:01:20,396
naszego ciała odbija się ogromna

35
00:01:20,396 --> 00:01:21,720
liczba promieni.

36
00:01:21,920 --> 00:01:24,224
Ponieważ jesteśmy dość chropowaci

37
00:01:24,480 --> 00:01:26,784
promienie te ulegają rozproszeniu

38
00:01:27,040 --> 00:01:28,280
o którym mówiliśmy

39
00:01:28,381 --> 00:01:30,200
w innym filmie tej playlisty.

40
00:01:30,880 --> 00:01:32,920
Część z promieni pada na lustro

41
00:01:33,080 --> 00:01:34,560
by znów się odbić

42
00:01:34,661 --> 00:01:35,680
tym razem w bardziej

43
00:01:35,680 --> 00:01:37,259
uporządkowany sposób

44
00:01:37,792 --> 00:01:40,096
ponieważ powierzchnia lustra jest gładka.

45
00:01:40,608 --> 00:01:42,240
Dzięki temu właśnie

46
00:01:42,341 --> 00:01:43,920
możemy widzieć swoje odbicie

47
00:01:44,021 --> 00:01:45,928
podczas codziennej toalety.

48
00:01:46,496 --> 00:01:48,960
Aby zrozumieć, jak powstaje odbicie

49
00:01:49,061 --> 00:01:50,061
które widzimy

50
00:01:50,336 --> 00:01:52,896
skupmy się na jednym punkcie naszej twarzy

51
00:01:53,152 --> 00:01:54,920
na przykład czubku nosa.

52
00:01:55,712 --> 00:01:57,640
Z tego punktu biegną promienie

53
00:01:57,741 --> 00:01:59,726
odbite we wszystkich kierunkach.

54
00:01:59,808 --> 00:02:01,680
Część z nich pada na lustro

55
00:02:01,781 --> 00:02:03,492
i odbija się od niego

56
00:02:03,648 --> 00:02:05,440
zgodnie z zasadą odbicia

57
00:02:05,696 --> 00:02:08,040
o której też mówiliśmy w innym filmie.

58
00:02:08,768 --> 00:02:10,440
Ponieważ tutaj chcę Ci pokazać

59
00:02:10,541 --> 00:02:12,452
jak powstaje obraz przedmiotu

60
00:02:12,608 --> 00:02:14,400
w tym przypadku Twojego nosa

61
00:02:14,656 --> 00:02:16,400
pomińmy większość z nich

62
00:02:16,501 --> 00:02:18,080
a skupmy się tylko na tych

63
00:02:18,240 --> 00:02:21,120
które po odbiciu docierają do Twojego oka.

64
00:02:21,824 --> 00:02:24,170
Gdy przedłużymy te odbite promienie

65
00:02:24,170 --> 00:02:25,870
przetną się one w punkcie

66
00:02:25,870 --> 00:02:27,455
po drugiej stronie lustra.

67
00:02:28,224 --> 00:02:29,760
Dla nas wygląda to tak

68
00:02:30,016 --> 00:02:31,770
jakby to właśnie z tego punktu

69
00:02:31,770 --> 00:02:33,439
biegły do naszego oka.

70
00:02:33,856 --> 00:02:35,920
Dlatego to właśnie w tym punkcie

71
00:02:36,021 --> 00:02:38,400
widzimy w lustrze czubek naszego nosa.

72
00:02:39,232 --> 00:02:41,640
Analogicznie powstaje w lustrze obraz

73
00:02:41,741 --> 00:02:43,684
każdego punktu naszej twarzy

74
00:02:43,840 --> 00:02:45,960
czy otaczających nas przedmotów.

75
00:02:47,168 --> 00:02:49,680
Obraz w każdym zwierciadle płaskim

76
00:02:49,984 --> 00:02:51,880
powstaje w punkcie przecięcia się

77
00:02:51,981 --> 00:02:53,412
przedłużeń promieni

78
00:02:53,568 --> 00:02:55,520
a nie rzeczywistych promieni.

79
00:02:55,872 --> 00:02:58,480
Dlatego taki obraz nazywamy pozornym.

80
00:02:59,200 --> 00:03:01,400
Obraz ten jest dokładnie tej samej

81
00:03:01,400 --> 00:03:04,120
wielkości co odbijany przedmiot lub osoba.

82
00:03:04,576 --> 00:03:05,960
Jest też prosty.

83
00:03:06,368 --> 00:03:08,430
Widzimy go po prostu, czyli odbija

84
00:03:08,430 --> 00:03:10,760
przedmiot dokładnie w tej samej pozycji

85
00:03:10,861 --> 00:03:13,620
w jakiej znajduje się oryginał co oznacza

86
00:03:13,620 --> 00:03:15,840
że nie widzimy się do góry nogami

87
00:03:16,096 --> 00:03:17,832
co się obrazom zdarza

88
00:03:17,888 --> 00:03:19,040
o czym przekonasz się

89
00:03:19,051 --> 00:03:20,670
w dalszej części filmu.

90
00:03:23,776 --> 00:03:26,280
Na lekcjach fizyki często na kartce

91
00:03:26,280 --> 00:03:28,579
konstruuje się obrazy przedmiotów.

92
00:03:28,896 --> 00:03:30,360
Jak zrobić to poprawnie?

93
00:03:30,944 --> 00:03:32,163
Popatrzmy na trójkąt

94
00:03:32,163 --> 00:03:33,844
w zwierciadle płaskim.

95
00:03:34,016 --> 00:03:36,160
Wiemy już, że obraz powstaje

96
00:03:36,160 --> 00:03:37,440
w miejscu przecięcia się

97
00:03:37,541 --> 00:03:39,520
przedłużeń promieni odbitych.

98
00:03:40,160 --> 00:03:41,760
Aby promienie się przecięły

99
00:03:41,952 --> 00:03:44,260
musimy narysować co najmniej dwa

100
00:03:44,260 --> 00:03:46,280
dla każdego wierzchołka trójkąta.

101
00:03:46,816 --> 00:03:49,080
Możemy narysować dowolne promienie

102
00:03:49,181 --> 00:03:51,040
które odbiją się od kreski

103
00:03:51,141 --> 00:03:53,280
oznaczającej powierzchnię lustra.

104
00:03:53,984 --> 00:03:56,520
Najłatwiej zacząć od promieni padających

105
00:03:56,621 --> 00:03:59,080
prostopadle do płaszczyzny zwierciadła.

106
00:03:59,616 --> 00:04:01,720
Te padają i odbijają się

107
00:04:01,720 --> 00:04:03,429
zmieniając tylko zwrot.

108
00:04:05,248 --> 00:04:06,320
Teraz wystarczy

109
00:04:06,421 --> 00:04:08,120
z każdego wierzchołka trójkąta

110
00:04:08,221 --> 00:04:10,720
poprowadzić jeszcze po jednym promieniu

111
00:04:10,880 --> 00:04:13,480
padającym na lustro pod innym kątem.

112
00:04:13,952 --> 00:04:15,600
Każdy padający promień

113
00:04:15,701 --> 00:04:17,120
odbija się od lustra

114
00:04:17,221 --> 00:04:19,240
zgodnie z zasadą odbicia

115
00:04:19,327 --> 00:04:21,350
czyli kąt padania musi być równy

116
00:04:21,350 --> 00:04:22,830
kątowi odbicia.

117
00:04:24,959 --> 00:04:26,720
Zostaje nam przedłużenie

118
00:04:27,007 --> 00:04:29,440
narysowanych sześciu promieni odbitych.

119
00:04:32,639 --> 00:04:34,503
Przedłużenia te przecinają się

120
00:04:34,503 --> 00:04:37,059
w trzech punktach, odpowiadających

121
00:04:37,059 --> 00:04:38,670
obrazowi pozornemu

122
00:04:38,670 --> 00:04:40,759
każdego wierzchołka trójkąta.

123
00:04:41,343 --> 00:04:43,200
Wystarczy połączyć te punkty

124
00:04:43,647 --> 00:04:45,600
i obraz trójkąta gotowy.

125
00:04:49,535 --> 00:04:50,840
Zwierciadło płaskie

126
00:04:50,941 --> 00:04:53,080
dość wiernie oddaje rzeczywistość.

127
00:04:53,375 --> 00:04:55,346
No może poza faktem, że osoby

128
00:04:55,346 --> 00:04:57,520
praworęczne zamienia na mańkutów

129
00:04:57,727 --> 00:04:58,727
i odwrotnie.

130
00:04:59,263 --> 00:05:01,760
Jednak nie zawsze wierne oddanie obrazu

131
00:05:01,861 --> 00:05:02,920
jest nam na rękę.

132
00:05:03,359 --> 00:05:05,520
W bocznych lusterkach samochodowych

133
00:05:05,621 --> 00:05:07,689
stosuje się najczęściej zwierciadła

134
00:05:07,689 --> 00:05:09,283
wypukłe, co zwiększa

135
00:05:09,283 --> 00:05:10,783
pole widzenia kierowcy.

136
00:05:11,039 --> 00:05:12,319
Na jakiej zasadzie?

137
00:05:12,831 --> 00:05:14,111
Żeby to wyjaśnić

138
00:05:14,367 --> 00:05:16,840
przeanalizujmy promienie tworzące obraz

139
00:05:16,927 --> 00:05:17,951
w takim lusterku

140
00:05:18,207 --> 00:05:19,487
dla dwóch punktów

141
00:05:19,743 --> 00:05:22,559
aby uwzględnić kwestię zmiany wielkości.

142
00:05:23,327 --> 00:05:24,600
Z każdego z tych punktów

143
00:05:24,701 --> 00:05:26,200
poprowadźmy dwa promienie

144
00:05:26,301 --> 00:05:28,135
padające na lusterko.

145
00:05:28,703 --> 00:05:30,239
Dla czytelności rysunku

146
00:05:30,495 --> 00:05:32,920
promienie wychodzące z każdego z punktów

147
00:05:33,055 --> 00:05:34,847
oznaczyłam innym kolorem.

148
00:05:35,615 --> 00:05:37,160
Każdy z nich odbija się

149
00:05:37,261 --> 00:05:39,200
pod kątem równym kątowi padania.

150
00:05:39,711 --> 00:05:42,960
Jeśli teraz przedłużymy promienie odbite

151
00:05:43,039 --> 00:05:45,170
podobnie jak w przypadku zwierciadła

152
00:05:45,170 --> 00:05:47,480
płaskiego, uzyskamy punkty

153
00:05:47,713 --> 00:05:49,240
w których powstanie obraz

154
00:05:49,240 --> 00:05:51,310
odbitego w lusterku samochodu.

155
00:05:51,743 --> 00:05:54,080
Taki obraz zawsze będzie mniejszy

156
00:05:54,181 --> 00:05:55,560
niż w rzeczywistości.

157
00:05:56,095 --> 00:05:58,911
Obraz powstały w zwierciadle wypukłym

158
00:05:59,167 --> 00:06:00,703
jest więc pozorny

159
00:06:00,959 --> 00:06:02,920
pomniejszony i prosty.

160
00:06:04,031 --> 00:06:05,620
Teraz przejdźmy z lusterka

161
00:06:05,620 --> 00:06:06,940
na kartkę papieru.

162
00:06:07,103 --> 00:06:09,560
Jako nasz przedmiot weźmy strzałkę

163
00:06:09,661 --> 00:06:11,520
bo jest to prosty kształt

164
00:06:11,711 --> 00:06:13,640
ale dzięki temu, że ma zwrot

165
00:06:13,759 --> 00:06:16,240
będziemy widzieli, kiedy obraz jest prosty

166
00:06:16,240 --> 00:06:17,770
a kiedy odwrócony.

167
00:06:18,111 --> 00:06:21,160
Jej końce oznaczmy literami A i B.

168
00:06:21,439 --> 00:06:22,920
Punkt B umieśćmy

169
00:06:23,021 --> 00:06:25,520
na wysokości osi optycznej zwierciadła

170
00:06:25,791 --> 00:06:27,560
co ułatwi nam konstrukcję.

171
00:06:28,351 --> 00:06:30,760
Wystarczy, że znajdziemy obraz punktu A.

172
00:06:31,423 --> 00:06:33,490
Aby znaleźć konstrukcyjnie obraz

173
00:06:33,490 --> 00:06:35,600
tego punktu w zwierciadle wypukłym

174
00:06:35,701 --> 00:06:37,667
wystarczą dwa promienie

175
00:06:37,823 --> 00:06:39,480
które trzeba poprowadzić tak

176
00:06:39,480 --> 00:06:41,151
aby padły na zwierciadło.

177
00:06:41,663 --> 00:06:43,120
Mogą być dowolne

178
00:06:43,221 --> 00:06:45,560
ale w takim przypadku niezbędny nam będzie

179
00:06:45,560 --> 00:06:47,139
kątomierz lub cyrkiel

180
00:06:47,295 --> 00:06:49,560
aby precyzyjnie zmierzyć kąt padania

181
00:06:49,661 --> 00:06:50,661
i odbicia.

182
00:06:50,879 --> 00:06:53,280
Można sobie jednak zadanie ułatwić

183
00:06:53,280 --> 00:06:54,640
wybierając dwa

184
00:06:54,741 --> 00:06:56,960
z trzech charakterystycznych promieni.

185
00:06:57,535 --> 00:06:59,866
Jeśli poprowadzimy promień równoległy

186
00:06:59,866 --> 00:07:01,630
do osi optycznej zwierciadła

187
00:07:01,887 --> 00:07:03,760
to przedłużenie jego odbicia

188
00:07:03,861 --> 00:07:06,480
przejdzie przez ognisko pozorne f

189
00:07:06,480 --> 00:07:08,440
o czym mówiliśmy w innym filmie.

190
00:07:09,055 --> 00:07:10,330
Aby więc narysować

191
00:07:10,330 --> 00:07:12,159
przebieg promienia odbitego

192
00:07:12,383 --> 00:07:14,040
wystarczy poprowadzić prostą

193
00:07:14,141 --> 00:07:15,460
z ogniska pozornego.

194
00:07:15,967 --> 00:07:18,640
Jeśli poprowadzimy drugi promień tak

195
00:07:18,783 --> 00:07:19,840
że jego przedłużenie

196
00:07:19,941 --> 00:07:23,001
pada na ognisko pozorne, to odbije się on

197
00:07:23,001 --> 00:07:25,240
równolegle do osi zwierciadła.

198
00:07:26,207 --> 00:07:28,200
Trzeci promień możemy poprowadzić

199
00:07:28,255 --> 00:07:30,320
dokładnie przez środek zwierciadła.

200
00:07:30,815 --> 00:07:32,080
W takim przypadku

201
00:07:32,181 --> 00:07:34,600
odbije się on symetrycznie do jego osi.

202
00:07:35,679 --> 00:07:37,983
Wystarczy przedłużyć promienie odbite

203
00:07:38,239 --> 00:07:39,480
by znaleźć miejsce

204
00:07:39,581 --> 00:07:42,459
powstania obrazu pozornego naszego punktu.

205
00:07:43,103 --> 00:07:45,240
Drugi koniec naszej strzałki

206
00:07:45,341 --> 00:07:47,880
znajduje się dokładnie na osi zwierciadła.

207
00:07:48,479 --> 00:07:50,480
W takim przypadku jego obraz

208
00:07:50,527 --> 00:07:52,319
również powstanie na osi

209
00:07:52,575 --> 00:07:54,623
dokładnie pod obrazem punktu A

210
00:07:55,135 --> 00:07:56,160
ponieważ promienie

211
00:07:56,261 --> 00:07:58,307
pokrywające się z osią zwierciadła

212
00:07:58,463 --> 00:08:00,767
odbijają się bez zmiany kierunku.

213
00:08:01,535 --> 00:08:04,200
Obraz w zwierciadle wypukłym zawsze

214
00:08:04,301 --> 00:08:06,243
niezależnie od odległości

215
00:08:06,399 --> 00:08:07,679
jest pozorny

216
00:08:07,935 --> 00:08:09,727
prosty i pomniejszony.

217
00:08:10,495 --> 00:08:13,040
Pamiętaj o tym podczas konstrukcji.

218
00:08:16,639 --> 00:08:18,840
Obraz w zwierciadle wypukłym

219
00:08:18,941 --> 00:08:21,500
możesz obejrzeć przeglądając się w łyżce.

220
00:08:21,759 --> 00:08:23,240
Jeśli masz możliwość

221
00:08:23,341 --> 00:08:25,280
to zachęcam do spaceru do kuchni

222
00:08:25,381 --> 00:08:26,890
po łyżkę właśnie.

223
00:08:27,135 --> 00:08:29,695
A co się stanie, gdy łyżkę obrócisz

224
00:08:29,951 --> 00:08:31,320
i przyjrzysz się odbiciu

225
00:08:31,421 --> 00:08:32,867
we wklęsłej powierzchni

226
00:08:33,023 --> 00:08:34,760
tej, którą nabierasz zupę?

227
00:08:35,583 --> 00:08:38,143
Zobaczysz swój obraz do góry nogami.

228
00:08:39,167 --> 00:08:41,400
Jeśli jednak zmniejszymy odległość

229
00:08:41,501 --> 00:08:44,387
odbijanego przedmiotu od powierzchni łyżki

230
00:08:44,799 --> 00:08:47,271
na przykład zbliżając do niej jakiś mały

231
00:08:47,271 --> 00:08:49,109
przedmiot, w naszym przypadku

232
00:08:49,109 --> 00:08:51,664
końcówkę długopisu, zobaczysz

233
00:08:51,664 --> 00:08:54,129
że w pewnym momencie obraz nie będzie

234
00:08:54,129 --> 00:08:55,395
już do góry nogami.

235
00:08:55,551 --> 00:08:57,320
Będzie za to powiększony.

236
00:08:58,111 --> 00:09:00,560
Widzisz, że w zwierciadle wklęsłym

237
00:09:00,661 --> 00:09:03,960
obraz zmienia się zależnie od odległości

238
00:09:03,960 --> 00:09:06,800
przedmiotu od zwierciadlanej powierzchni.

239
00:09:07,583 --> 00:09:09,500
Aby zrozumieć, dlaczego obraz

240
00:09:09,500 --> 00:09:10,939
w zwierciadle wklęsłym

241
00:09:11,141 --> 00:09:12,400
raz jest prosty

242
00:09:12,501 --> 00:09:14,640
a innym razem stoi na głowie

243
00:09:14,751 --> 00:09:16,287
czyli jest odwrócony

244
00:09:16,799 --> 00:09:19,359
przeanalizujmy odbicia promieni światła

245
00:09:19,615 --> 00:09:21,640
zmieniając płynnie odległość

246
00:09:21,741 --> 00:09:23,811
między zwierciadłem a przedmiotem.

247
00:09:24,479 --> 00:09:27,295
Niech przedmiotem ponownie będzie strzałka

248
00:09:27,551 --> 00:09:29,680
znana ci już z poprzedniej konstrukcji.

249
00:09:30,367 --> 00:09:31,840
Umieśćmy ją daleko.

250
00:09:32,159 --> 00:09:33,760
Z fizycznego punktu widzenia

251
00:09:33,861 --> 00:09:34,861
musi to być dalej

252
00:09:34,941 --> 00:09:36,920
niż promień krzywizny zwierciadła.

253
00:09:37,535 --> 00:09:38,815
Jej dolny koniec

254
00:09:39,071 --> 00:09:40,760
znów umieszczamy na wysokości

255
00:09:40,760 --> 00:09:42,398
osi optycznej zwierciadła.

256
00:09:42,911 --> 00:09:45,040
Wystarczy, że znajdziemy obraz

257
00:09:45,141 --> 00:09:46,595
czubka strzałki

258
00:09:46,751 --> 00:09:49,040
który oznaczymy sobie jako punkt A.

259
00:09:49,823 --> 00:09:50,823
W tym celu

260
00:09:50,847 --> 00:09:52,960
podobnie jak w zwierciadle wypukłym

261
00:09:53,061 --> 00:09:56,280
poprowadźmy 3 charakterystyczne promienie.

262
00:09:56,991 --> 00:09:59,214
Pamiętaj, że Tobie w konstrukcji

263
00:09:59,214 --> 00:10:00,240
wystarczą 2.

264
00:10:01,087 --> 00:10:02,760
Pierwszy promień niech biegnie

265
00:10:02,760 --> 00:10:04,579
równolegle do osi optycznej.

266
00:10:05,183 --> 00:10:06,680
Po odbiciu taki promień

267
00:10:06,680 --> 00:10:08,579
zawsze przechodzi przez ognisko

268
00:10:08,579 --> 00:10:10,139
zwierciadła wklęsłego.

269
00:10:10,559 --> 00:10:12,310
Drugi promień poprowadzimy

270
00:10:12,310 --> 00:10:14,979
do środka zwierciadła, czyli do punktu

271
00:10:15,181 --> 00:10:17,160
znajdującego się na osi optycznej.

272
00:10:17,983 --> 00:10:20,400
Taki promień odbija się symetrycznie

273
00:10:20,501 --> 00:10:21,667
względem tej osi.

274
00:10:22,335 --> 00:10:24,560
Zobacz, już przy dwóch promieniach

275
00:10:24,661 --> 00:10:26,339
widzimy punkt przecięcia.

276
00:10:26,431 --> 00:10:27,431
Dla wprawy

277
00:10:27,501 --> 00:10:29,800
poprowadźmy jeszcze jednak trzeci promień.

278
00:10:30,527 --> 00:10:31,600
Promień ten pada

279
00:10:31,701 --> 00:10:33,320
przechodząc przez ognisko

280
00:10:33,421 --> 00:10:34,640
a więc po odbiciu

281
00:10:34,741 --> 00:10:36,715
będzie równoległy do osi.

282
00:10:37,183 --> 00:10:39,231
Punkt przecięcia promieni odbitych

283
00:10:39,487 --> 00:10:42,559
to miejsce, gdzie powstaje obraz punktu A

284
00:10:43,071 --> 00:10:44,863
który oznaczymy jako A'.

285
00:10:45,631 --> 00:10:47,760
Jeśli drugi koniec strzałki

286
00:10:47,760 --> 00:10:49,480
oznaczymy literą B

287
00:10:49,983 --> 00:10:52,640
to obraz tego punktu, czyli punkt B'

288
00:10:52,741 --> 00:10:54,760
powstanie na osi optycznej

289
00:10:54,861 --> 00:10:57,120
dokładnie nad punktem A'.

290
00:10:57,407 --> 00:11:00,160
Między punktami A' i B'

291
00:11:00,261 --> 00:11:03,120
znajduje się więc obraz naszej strzałki.

292
00:11:03,807 --> 00:11:06,680
Widzimy, że jest to obraz odwrócony

293
00:11:06,781 --> 00:11:07,800
i pomniejszony.

294
00:11:08,415 --> 00:11:10,440
I taki właśnie obraz widzimy

295
00:11:10,541 --> 00:11:12,920
oglądając odbicie dowolnego przedmiotu

296
00:11:13,279 --> 00:11:16,370
na przykład świeczki, o ile umiejscowimy

297
00:11:16,370 --> 00:11:19,280
ten przedmiot w odległości przekraczającej

298
00:11:19,280 --> 00:11:22,126
długość promienia krzywizny zwierciadła.

299
00:11:22,239 --> 00:11:24,031
Jaki jeszcze jest nasz obraz?

300
00:11:24,799 --> 00:11:26,360
Zastanówmy się chwilę.

301
00:11:26,847 --> 00:11:28,000
W przypadku zwierciadła

302
00:11:28,101 --> 00:11:29,680
płaskiego i wypukłego

303
00:11:29,919 --> 00:11:31,880
obraz powstawał w miejscu

304
00:11:31,981 --> 00:11:34,040
przecięcia się przedłużeń promieni.

305
00:11:34,783 --> 00:11:36,319
W zwierciadle wklęsłym

306
00:11:36,575 --> 00:11:37,960
obraz powstaje jednak

307
00:11:38,061 --> 00:11:39,320
w miejscu przecięcia się

308
00:11:39,421 --> 00:11:41,027
rzeczywistych promieni

309
00:11:41,183 --> 00:11:43,231
po ich odbiciu od zwierciadła.

310
00:11:43,743 --> 00:11:46,280
Obraz powstały w wyniku przecięcia się

311
00:11:46,381 --> 00:11:47,939
promieni rzeczywistych

312
00:11:48,095 --> 00:11:50,503
nazywamy obrazem rzeczywistym.

313
00:11:51,167 --> 00:11:52,520
Obraz rzeczywisty

314
00:11:52,621 --> 00:11:55,107
powstaje w przestrzeni przed zwierciadłem.

315
00:11:55,519 --> 00:11:56,763
Co to oznacza?

316
00:11:56,799 --> 00:11:58,847
Czy on tam sobie rzeczywiście fruwa?

317
00:11:59,103 --> 00:12:00,639
Unosi się jak zjawa?

318
00:12:00,895 --> 00:12:02,160
Dokładnie tak.

319
00:12:02,687 --> 00:12:05,480
Ale aby się ujawnił, potrzebuje ekranu

320
00:12:05,759 --> 00:12:07,440
na przykład kartki papieru.

321
00:12:07,807 --> 00:12:10,160
Jeśli umieścimy ją dokładnie w miejscu

322
00:12:10,160 --> 00:12:11,869
przecięcia się promieni

323
00:12:12,159 --> 00:12:14,719
zobaczymy naszą zjawę na własne oczy

324
00:12:14,975 --> 00:12:17,791
już nie tylko jako odbicie w zwierciadle.

325
00:12:18,303 --> 00:12:19,303
Pamiętaj:

326
00:12:19,583 --> 00:12:21,160
tylko obraz rzeczywisty

327
00:12:21,261 --> 00:12:23,720
można zobaczyć, nie patrząc w zwierciadło

328
00:12:23,821 --> 00:12:25,040
które go tworzy.

329
00:12:25,215 --> 00:12:26,880
Wystarczy właśnie ekran

330
00:12:26,981 --> 00:12:29,170
na przykład w formie kartki.

331
00:12:32,383 --> 00:12:34,175
Wróćmy do naszej strzałki.

332
00:12:34,431 --> 00:12:36,151
Zobaczmy, jak się będzie zmieniać

333
00:12:36,151 --> 00:12:39,260
jej obraz w miarę, jak będziemy zmniejszać

334
00:12:39,260 --> 00:12:41,086
odległość między strzałką

335
00:12:41,343 --> 00:12:43,160
a powierzchnią zwierciadła.

336
00:12:43,647 --> 00:12:46,207
Gdy strzałka zbliża się do zwierciadła

337
00:12:46,463 --> 00:12:48,511
jej obraz się od niego oddala

338
00:12:48,767 --> 00:12:51,351
a przy okazji rośnie jak na drożdżach.

339
00:12:51,839 --> 00:12:54,100
Cały czas jednak stoi na głowie.

340
00:12:54,911 --> 00:12:56,840
W momencie, kiedy nasza strzałka

341
00:12:56,959 --> 00:12:59,263
stanie dokładnie na środku sfery

342
00:12:59,519 --> 00:13:01,567
której częścią jest zwierciadło

343
00:13:02,079 --> 00:13:04,880
jej obraz także dotrze do tego miejsca.

344
00:13:05,407 --> 00:13:07,960
W tym punkcie oryginał i jego kopia

345
00:13:07,960 --> 00:13:10,440
są dokładnie tej samej wielkości

346
00:13:10,440 --> 00:13:12,920
ale obraz wciąż jest odwrócony.

347
00:13:13,599 --> 00:13:15,455
Przy dalszym zbliżaniu strzałki

348
00:13:15,455 --> 00:13:18,258
do zwierciadła, obraz dalej rośnie

349
00:13:18,258 --> 00:13:19,231
i oddala się.

350
00:13:19,487 --> 00:13:21,535
Mamy więc obraz rzeczywisty

351
00:13:21,791 --> 00:13:23,839
odwrócony i powiększony.

352
00:13:24,607 --> 00:13:26,655
Jest tak aż do momentu

353
00:13:26,911 --> 00:13:29,080
w którym strzałka dotrze do ogniska.

354
00:13:29,727 --> 00:13:31,640
W tym punkcie promienie wychodzące

355
00:13:31,741 --> 00:13:33,440
z czubka naszej strzałki

356
00:13:33,823 --> 00:13:35,560
i odbite od zwierciadła

357
00:13:35,661 --> 00:13:37,080
nie przecinają się.

358
00:13:37,663 --> 00:13:39,711
Po odbiciu biegną równolegle.

359
00:13:40,223 --> 00:13:42,527
Ich przedłużenia także się nie przetną

360
00:13:42,783 --> 00:13:44,040
a więc nie powstaje

361
00:13:44,141 --> 00:13:46,720
ani obraz rzeczywisty, ani pozorny.

362
00:13:47,647 --> 00:13:49,197
Czy to już koniec naszej

363
00:13:49,197 --> 00:13:50,670
wklęsłej historii?

364
00:13:50,975 --> 00:13:51,975
Ależ nie.

365
00:13:52,255 --> 00:13:54,440
Przesuńmy strzałkę jeszcze bliżej

366
00:13:54,541 --> 00:13:55,840
w kierunku zwierciadła.

367
00:13:56,351 --> 00:13:57,351
Co się dzieje?

368
00:13:57,887 --> 00:13:59,320
Promienie po odbiciu

369
00:13:59,421 --> 00:14:01,180
stają się wiązką rozbieżną.

370
00:14:01,471 --> 00:14:03,007
Nie przecinają się

371
00:14:03,263 --> 00:14:05,567
ale ich przedłużenia jak najbardziej.

372
00:14:06,079 --> 00:14:07,640
Jaki obraz powstanie?

373
00:14:11,199 --> 00:14:14,490
Prosty, powiększony i pozorny

374
00:14:14,783 --> 00:14:17,160
czyli dokładnie taki, jaki powstał

375
00:14:17,261 --> 00:14:19,880
kiedy zbliżyliśmy końcówkę długopisu

376
00:14:19,880 --> 00:14:22,110
bardzo blisko powierzchni łyżki.

377
00:14:26,559 --> 00:14:28,080
W zwierciadle płaskim

378
00:14:28,080 --> 00:14:30,280
obrazy są pozorne, proste

379
00:14:30,280 --> 00:14:31,920
i tej samej wielkości

380
00:14:32,021 --> 00:14:33,705
co odbijane przedmioty.

381
00:14:33,727 --> 00:14:36,120
Obraz i przedmiot są symetryczne

382
00:14:36,221 --> 00:14:37,923
względem powierzchni zwierciadła.

383
00:14:38,335 --> 00:14:39,920
W zwierciadłach wypukłych

384
00:14:40,021 --> 00:14:41,507
widzimy obrazy pozorne

385
00:14:41,663 --> 00:14:44,400
proste i pomniejszone względem oryginału.

386
00:14:44,991 --> 00:14:46,560
To, jaki obraz powstanie

387
00:14:46,661 --> 00:14:47,840
w zwierciadle wklęsłym

388
00:14:47,981 --> 00:14:50,040
zależy od odległości przedmiotu

389
00:14:50,141 --> 00:14:51,830
od powierzchni zwierciadła.

390
00:14:56,511 --> 00:14:58,880
Na dziś kończymy tworzenie obrazów.

391
00:14:59,071 --> 00:15:01,119
Możesz odłożyć łyżkę do szuflady.

392
00:15:01,375 --> 00:15:03,040
A jeśli film Ci się podoba

393
00:15:03,141 --> 00:15:04,291
łapka w górę.

394
00:15:04,447 --> 00:15:06,480
Tylko rzeczywista, a nie pozorna.