1
00:00:00,546 --> 00:00:02,841
Jakie jest najpopularniejsze w Niemczech

2
00:00:02,941 --> 00:00:04,863
danie na wynos? Kebab!

3
00:00:05,120 --> 00:00:07,065
Podawany w różnych wariantach 

4
00:00:07,165 --> 00:00:08,993
swoją popularność zawdzięcza 

5
00:00:09,093 --> 00:00:11,187
tysiącom "gościnnych pracowników"

6
00:00:11,287 --> 00:00:13,581
czyli gastarbeiterów, których Niemcy

7
00:00:13,681 --> 00:00:16,041
w połowie XX wieku ściągały z Turcji 

8
00:00:16,141 --> 00:00:17,687
jako tanią siłę roboczą.

9
00:00:18,044 --> 00:00:20,557
A kebab to tylko jeden z wielu efektów

10
00:00:20,657 --> 00:00:23,052
migracji ludności, o których opowiemy

11
00:00:23,152 --> 00:00:24,518
w dzisiejszym filmie.

12
00:00:35,584 --> 00:00:38,044
Europa to kontynent zamożnych państw.

13
00:00:38,144 --> 00:00:40,879
Nic dziwnego, że ludzie z innych stron świata

14
00:00:40,979 --> 00:00:42,290
chętnie tu przybywają.

15
00:00:42,752 --> 00:00:44,272
Część szuka lepszej pracy 

16
00:00:44,372 --> 00:00:46,797
lub dostępu do lepszej opieki zdrowotnej.

17
00:00:47,104 --> 00:00:49,866
Inni uciekają przed wojną, prześladowaniami 

18
00:00:49,966 --> 00:00:51,769
lub katastrofami naturalnymi.

19
00:00:51,975 --> 00:00:54,844
W ostatnich latach liczba osób, które pukają

20
00:00:54,944 --> 00:00:57,083
do bram Europy, znacznie wzrosła.

21
00:00:57,600 --> 00:01:00,524
Takie osoby to migranci, a przemieszczanie się

22
00:01:00,624 --> 00:01:03,304
w celu zmiany miejsca zamieszkania na stałe

23
00:01:03,404 --> 00:01:05,552
bądź na dłuższy czas, to migracje.

24
00:01:06,048 --> 00:01:08,255
Wyjeżdżając z miejsca pochodzenia

25
00:01:08,355 --> 00:01:10,922
osoba staje się emigrantem, a w miejscu

26
00:01:11,022 --> 00:01:13,229
do którego przybywa - imigrantem.

27
00:01:13,472 --> 00:01:15,164
Tak też dzielimy migracje.

28
00:01:15,264 --> 00:01:18,592
Na imigrację, czyli przyjazdy do jakiegoś kraju

29
00:01:18,848 --> 00:01:21,112
i emigrację, czyli wyjazdy.

30
00:01:24,992 --> 00:01:26,784
Przyczyn migracji jest wiele

31
00:01:27,040 --> 00:01:29,600
ale można je z grubsza podzielić na dwie grupy.

32
00:01:29,856 --> 00:01:32,193
Pierwszą stanowią czynniki, które skłaniają

33
00:01:32,293 --> 00:01:34,622
ludzi do wyjazdu z miejsca zamieszkania.

34
00:01:34,881 --> 00:01:35,980
Drugą czynniki

35
00:01:36,080 --> 00:01:38,815
które przyciągają ich do innego kraju.

36
00:01:39,328 --> 00:01:41,940
Do pierwszej grupy zaliczyć można:

37
00:01:42,040 --> 00:01:45,307
niską jakość życia, brak pracy, głód, wojny

38
00:01:45,407 --> 00:01:48,204
prześladowania na tle narodowościowym

39
00:01:48,304 --> 00:01:50,055
rasowym lub religijnym.

40
00:01:50,592 --> 00:01:53,065
Z kolei duże możliwości zatrudnienia 

41
00:01:53,165 --> 00:01:55,725
i wysokie płace, dostęp do nowoczesnej 

42
00:01:55,825 --> 00:01:58,453
opieki zdrowotnej, programy wspierające 

43
00:01:58,553 --> 00:02:01,317
osoby ubogie, tolerancyjność społeczeństwa

44
00:02:01,417 --> 00:02:03,977
chęć poznania innych kultur bądź nauki 

45
00:02:04,077 --> 00:02:06,227
konkretnego języka obcego, to coś

46
00:02:06,327 --> 00:02:08,955
co motywuje do przyjazdu do właśnie tego

47
00:02:09,055 --> 00:02:10,300
a nie innego kraju.

48
00:02:13,120 --> 00:02:14,290
Kolej na Ciebie.

49
00:02:14,656 --> 00:02:16,093
W której grupie umieścisz 

50
00:02:16,193 --> 00:02:17,924
możliwość dołączenia do rodziny 

51
00:02:18,024 --> 00:02:19,519
mieszkającej w innym kraju?

52
00:02:23,360 --> 00:02:26,432
To czynnik, który przyciąga ludzi. Brawo!

53
00:02:26,688 --> 00:02:28,366
A jeśli tam, gdzie mieszkasz

54
00:02:28,466 --> 00:02:30,650
nie można się kształcić, bo za naukę 

55
00:02:30,750 --> 00:02:32,305
trzeba bardzo dużo płacić?

56
00:02:35,904 --> 00:02:37,985
To czynnik, który sprawia, że ludzie 

57
00:02:38,085 --> 00:02:40,511
wyjeżdżają tam, gdzie nauka jest bezpłatna.

58
00:02:44,864 --> 00:02:47,100
Wcześniej mówiliśmy o tym, że do Europy

59
00:02:47,200 --> 00:02:49,436
napływa ludność z innych części świata.

60
00:02:49,728 --> 00:02:52,463
Ale popularne są także migracje wewnętrzne

61
00:02:52,563 --> 00:02:54,435
w obrębie naszego kontynentu.

62
00:02:54,848 --> 00:02:57,690
Tu też poziom życia w poszczególnych krajach

63
00:02:57,790 --> 00:02:59,793
mocno się różni, więc obywatele 

64
00:02:59,893 --> 00:03:02,290
mniej zamożnych państw chętnie szukają

65
00:03:02,390 --> 00:03:05,182
lepszych warunków życia w tak zwanej "starej

66
00:03:05,282 --> 00:03:08,190
Europie" - na zachodzie i północy kontynentu.

67
00:03:08,724 --> 00:03:11,074
Do takich krajów należała także Polska 

68
00:03:11,174 --> 00:03:13,463
zaraz po wejściu do Unii Europejskiej.

69
00:03:14,048 --> 00:03:16,564
Wtedy bardzo wielu naszych rodaków

70
00:03:16,664 --> 00:03:19,508
wyjechało, czyli...? Tak, wyemigrowało.

71
00:03:19,608 --> 00:03:22,678
Do Niemiec, Szwecji, czy Wielkiej Brytanii

72
00:03:22,778 --> 00:03:25,822
gdzie poziom życia był wtedy dużo wyższy.

73
00:03:26,592 --> 00:03:32,224
Od 2014 r., a szczególnie od 2022 roku

74
00:03:32,480 --> 00:03:35,771
widoczny jest napływ do Unii obywateli Ukrainy.

75
00:03:36,064 --> 00:03:38,252
To efekt konfliktu zbrojnego z Rosją

76
00:03:38,352 --> 00:03:40,702
trwającego na obszarze tego kraju.

77
00:03:40,928 --> 00:03:43,857
Tacy imigranci, którzy opuścili swój kraj

78
00:03:43,957 --> 00:03:47,176
z powodu wojny lub prześladowań, to uchodźcy.

79
00:03:50,656 --> 00:03:53,170
Państwa, z których więcej osób wyjeżdża

80
00:03:53,270 --> 00:03:55,734
niż się do nich przeprowadza, nazywamy 

81
00:03:55,834 --> 00:03:57,230
krajami emigracyjnymi.

82
00:03:57,568 --> 00:04:01,834
W 2024 roku należały do nich między innymi:

83
00:04:01,934 --> 00:04:05,839
Białoruś, Litwa, Łotwa, Ukraina

84
00:04:05,939 --> 00:04:08,363
oraz Rumunia i Polska.

85
00:04:08,609 --> 00:04:11,154
W tych krajach duży odsetek ludności wciąż

86
00:04:11,254 --> 00:04:13,687
decyduje się na emigrację w poszukiwaniu 

87
00:04:13,787 --> 00:04:15,220
lepszych warunków życia.

88
00:04:15,740 --> 00:04:18,458
Z kolei takie kraje, jak Francja, Niemcy

89
00:04:18,558 --> 00:04:21,259
Norwegia, Szwecja, czy Wielka Brytania 

90
00:04:21,359 --> 00:04:25,470
to w 2024 roku kraje imigracyjne.

91
00:04:25,983 --> 00:04:28,334
Od lat przyciągają cudzoziemców 

92
00:04:28,434 --> 00:04:31,110
z całego świata, oferując dobrą pracę

93
00:04:31,210 --> 00:04:34,486
stabilność społeczną i wyższy standard życia.

94
00:04:34,586 --> 00:04:37,637
Dzięki temu więcej osób do nich przyjeżdża

95
00:04:37,737 --> 00:04:39,037
niż chce wyjechać.

96
00:04:39,807 --> 00:04:41,851
Migracje ludności zazwyczaj wpływają

97
00:04:41,951 --> 00:04:44,139
korzystnie na stan gospodarki.

98
00:04:44,415 --> 00:04:47,126
Jeśli oglądasz nasze filmy, to może pamiętasz

99
00:04:47,226 --> 00:04:49,752
że europejskie społeczeństwa się starzeją.

100
00:04:50,047 --> 00:04:52,491
Coraz mniej Jest w nich osób w wieku

101
00:04:52,591 --> 00:04:55,401
produkcyjnym, które tworzą dochód narodowy

102
00:04:55,501 --> 00:04:57,410
a coraz więcej osób starszych

103
00:04:57,510 --> 00:05:00,389
wymagających opieki państwa, korzystających

104
00:05:00,489 --> 00:05:02,933
z emerytur i świadczeń opiekuńczych.

105
00:05:03,103 --> 00:05:05,689
Tymczasem imigranci to w większości osoby

106
00:05:05,789 --> 00:05:07,875
młode i zdolne do pracy, o różnym 

107
00:05:07,975 --> 00:05:09,982
wykształceniu i umiejętnościach.

108
00:05:10,393 --> 00:05:11,707
Często wykonują zajęcia

109
00:05:11,807 --> 00:05:14,012
których nie chcą podejmować miejscowi.

110
00:05:14,367 --> 00:05:16,632
Poza tym częściej mają większe rodziny 

111
00:05:16,732 --> 00:05:18,462
i w nowym, stabilnym otoczeniu

112
00:05:18,719 --> 00:05:20,511
decydują się na więcej dzieci

113
00:05:20,767 --> 00:05:22,646
co poprawia strukturę wiekową 

114
00:05:22,746 --> 00:05:25,076
starzejących się społeczeństw Europy.

115
00:05:25,501 --> 00:05:28,398
Gdy jednak liczba imigrantów w jakimś kraju

116
00:05:28,498 --> 00:05:31,140
rośnie zbyt szybko, może to doprowadzić 

117
00:05:31,240 --> 00:05:32,903
do niepożądanych zjawisk.

118
00:05:33,311 --> 00:05:36,002
Jednym z nich jest powstawanie dzielnic

119
00:05:36,102 --> 00:05:38,723
imigrantów, zwanych potocznie gettami.

120
00:05:38,943 --> 00:05:40,967
Ich mieszkańcy, żyjąc głównie 

121
00:05:41,067 --> 00:05:42,764
we własnym gronie i mając 

122
00:05:42,864 --> 00:05:45,737
ograniczoną styczność z miejscową ludnością

123
00:05:45,837 --> 00:05:48,917
znacznie wolniej się integrują, czyli uczą się

124
00:05:49,017 --> 00:05:50,972
języka i lokalnych zwyczajów.

125
00:05:51,487 --> 00:05:53,963
Bywa, że korzystając ze swojej przewagi

126
00:05:54,063 --> 00:05:56,683
liczebnej na danym obszarze, próbują nadal

127
00:05:56,783 --> 00:05:58,885
stosować normy społeczne i prawne 

128
00:05:58,985 --> 00:06:01,346
z własnego kraju, a nawet narzucać je 

129
00:06:01,446 --> 00:06:04,116
miejscowej ludności, co powoduje napięcia.

130
00:06:04,543 --> 00:06:07,248
Takie przypadki są liczne w krajach

131
00:06:07,348 --> 00:06:10,919
imigracyjnych, takich jak Szwecja, czy Niemcy.

132
00:06:12,223 --> 00:06:14,338
To sprawia, że obywatele krajów 

133
00:06:14,438 --> 00:06:17,383
potencjalnie imigracyjnych, takich jak Polska

134
00:06:17,483 --> 00:06:19,751
obawiają się, że państwo nie zdoła 

135
00:06:19,851 --> 00:06:21,628
zapewnić im bezpieczeństwa.

136
00:06:21,957 --> 00:06:24,594
Nie bez znaczenia są różnice kulturowe.

137
00:06:24,826 --> 00:06:27,338
Imigranci pochodzą nieraz ze środowisk

138
00:06:27,438 --> 00:06:29,563
tak bardzo różnych od miejscowych

139
00:06:29,663 --> 00:06:32,125
że sama ich odmienność może budzić lęk

140
00:06:32,225 --> 00:06:33,725
i opór wśród obywateli.

141
00:06:34,239 --> 00:06:36,674
Dobrym przykładem jest stosunek do kobiet

142
00:06:36,774 --> 00:06:38,846
które w wielu krajach emigracyjnych

143
00:06:39,103 --> 00:06:41,546
mają bardzo niską pozycję społeczną 

144
00:06:41,646 --> 00:06:43,277
i są traktowane w sposób 

145
00:06:43,377 --> 00:06:44,989
dla nas nieakceptowalny.

146
00:06:45,503 --> 00:06:48,395
Dlatego państwa imigracyjne starają się

147
00:06:48,495 --> 00:06:51,639
ułatwiać integrację i asymilację przybyszów

148
00:06:51,739 --> 00:06:54,732
poprzez odpowiednią politykę mieszkaniową

149
00:06:54,832 --> 00:06:57,373
ośrodki integracji, kursy językowe 

150
00:06:57,473 --> 00:06:58,932
i programy wsparcia.

151
00:06:59,839 --> 00:07:01,931
Aby uniknąć napięć, obie strony 

152
00:07:02,031 --> 00:07:04,190
muszą się wzajemnie zaakceptować.

153
00:07:04,447 --> 00:07:06,988
Przybyszom z obcych krajów należy się

154
00:07:07,088 --> 00:07:09,369
szacunek i pomoc, jeśli oczekujemy

155
00:07:09,469 --> 00:07:11,870
że będą oni odpłacać nam tym samym.

156
00:07:15,832 --> 00:07:18,243
Migracje to przemieszczanie się ludności

157
00:07:18,343 --> 00:07:21,012
zwykle do innego kraju, w celu zmiany miejsca

158
00:07:21,112 --> 00:07:23,646
zamieszkania na stałe lub na dłuższy czas.

159
00:07:24,159 --> 00:07:26,830
Do głównych przyczyn migracji zalicza się

160
00:07:26,930 --> 00:07:28,953
dążenie do poprawy jakości życia

161
00:07:29,053 --> 00:07:31,989
albo ucieczkę przed wojną / prześladowaniami.

162
00:07:32,351 --> 00:07:34,963
Emigrant to ktoś, kto wyjechał na stałe

163
00:07:35,063 --> 00:07:37,693
do innego kraju, a imigrant to przybysz 

164
00:07:37,793 --> 00:07:40,560
z innego kraju. Imigranci przyczyniają się

165
00:07:40,660 --> 00:07:42,266
do wzrostu gospodarczego 

166
00:07:42,366 --> 00:07:44,637
uzupełniając braki na rynku pracy.

167
00:07:44,900 --> 00:07:47,700
Zbyt szybki przyrost ich liczby może jednak

168
00:07:47,800 --> 00:07:50,145
powodować napięcia społeczne.

169
00:07:52,618 --> 00:07:54,623
Trzeba pomagać ludziom w potrzebie.

170
00:07:54,879 --> 00:07:57,183
Mamy nadzieję, że pistacja Ci pomaga.

171
00:07:57,439 --> 00:07:59,469
Jeśli masz znajomych z Ukrainy

172
00:07:59,569 --> 00:08:00,767
im też może pomóc.

173
00:08:01,032 --> 00:08:05,887
Daj im znać, że na stronie UA.pistacja.tv

174
00:08:05,987 --> 00:08:08,914
znajdą filmy w swoim języku.