1
00:00:01,122 --> 00:00:03,996
Chcesz zobaczyć największy badawczy reaktor

2
00:00:04,096 --> 00:00:06,086
który ma szansę zupełnie zmienić 

3
00:00:06,186 --> 00:00:08,176
nasz sposób pozyskiwania energii?

4
00:00:08,704 --> 00:00:11,386
Jedź do Francji. Tu w Cadarache działa 

5
00:00:11,486 --> 00:00:13,487
jeden z największych ośrodków 

6
00:00:13,587 --> 00:00:15,358
badań jądrowych w Europie.

7
00:00:15,872 --> 00:00:18,668
Tysiące naukowców i studentów pracuje 

8
00:00:18,768 --> 00:00:22,088
by zapewnić ludzkości czystą i tanią energię.

9
00:00:22,272 --> 00:00:24,495
A to tylko wycinek nowoczesnego

10
00:00:24,595 --> 00:00:26,232
francuskiego przemysłu.

11
00:00:27,392 --> 00:00:30,945
Obejrzyj nasz film, żeby dowiedzieć się więcej.

12
00:00:42,390 --> 00:00:44,711
Choć na co dzień o tym nie myślisz 

13
00:00:44,811 --> 00:00:47,335
stale korzystasz z wytworów przemysłu.

14
00:00:47,768 --> 00:00:50,176
Biurko, przy którym odrabiasz lekcje

15
00:00:50,432 --> 00:00:52,224
telefon, na którym nas oglądasz

16
00:00:52,480 --> 00:00:56,019
bluzę którą nosisz, wytworzył przemysł.

17
00:00:56,320 --> 00:00:59,740
To sektor gospodarki zajmujący się na masową

18
00:00:59,840 --> 00:01:03,053
skalę wydobyciem i przetwarzaniem surowców

19
00:01:03,153 --> 00:01:04,601
na gotowe produkty.

20
00:01:05,280 --> 00:01:08,518
Tradycyjne jego rodzaje to przemysł ciężki

21
00:01:08,618 --> 00:01:10,945
do którego zaliczamy wydobycie 

22
00:01:11,045 --> 00:01:13,842
surowców mineralnych, czyli górnictwo

23
00:01:13,942 --> 00:01:16,661
przetapianie metali, czyli hutnictwo

24
00:01:16,761 --> 00:01:18,590
oraz wytwarzanie maszyn.

25
00:01:20,128 --> 00:01:22,217
Rodzajem, z którym najczęściej masz

26
00:01:22,317 --> 00:01:24,223
do czynienia, jest przemysł lekki

27
00:01:24,323 --> 00:01:27,155
produkujący wszystko to, co możemy kupić

28
00:01:27,255 --> 00:01:30,232
w sklepach - tak zwane dobra konsumpcyjne.

29
00:01:31,392 --> 00:01:33,320
Coraz większe znaczenie zyskuje

30
00:01:33,420 --> 00:01:35,553
przemysł zaawansowanych technologii

31
00:01:35,653 --> 00:01:38,169
produkujący między innymi nowoczesne leki

32
00:01:38,269 --> 00:01:39,700
oparte na biotechnologii

33
00:01:39,800 --> 00:01:41,983
rakiety kosmiczne, czy elektronikę.

34
00:01:42,998 --> 00:01:45,027
Do przemysłu zaliczamy też 

35
00:01:45,127 --> 00:01:47,491
wytwarzanie energii elektrycznej

36
00:01:47,591 --> 00:01:50,853
uzdatnianie wody oraz oczyszczanie ścieków.

37
00:01:51,872 --> 00:01:54,588
Przemysł ciężki potrzebuje dostępu 

38
00:01:54,688 --> 00:01:56,484
do surowców mineralnych 

39
00:01:56,584 --> 00:01:59,142
oraz dużej ilości energii i wody.

40
00:02:00,064 --> 00:02:02,226
Zakłady tego typu często zajmują 

41
00:02:02,326 --> 00:02:05,176
duże przestrzenie i mają niekorzystny wpływ 

42
00:02:05,276 --> 00:02:07,254
na środowisko, zanieczyszczając

43
00:02:07,354 --> 00:02:08,510
 wodę i powietrze.

44
00:02:09,280 --> 00:02:12,375
Produkty przemysłu ciężkiego są zwykle duże

45
00:02:12,475 --> 00:02:14,399
i masywne, stąd jego nazwa.

46
00:02:16,448 --> 00:02:19,016
Przemysł lekki zajmuje się produkcją 

47
00:02:19,116 --> 00:02:21,705
dóbr takich, jak odzież, obuwie, meble

48
00:02:21,805 --> 00:02:24,677
czy produkty spożywcze, na ogół niedużych 

49
00:02:24,777 --> 00:02:27,154
i lekkich w porównaniu z wytworami 

50
00:02:27,254 --> 00:02:29,560
przemysłu ciężkiego, bezpośrednio 

51
00:02:29,660 --> 00:02:31,804
przeznaczonych dla konsumentów.

52
00:02:32,832 --> 00:02:36,144
Wymaga mniejszego zużycia surowców i energii

53
00:02:36,416 --> 00:02:39,133
Zwykle jego wpływ na otoczenie też jest

54
00:02:39,233 --> 00:02:41,311
raczej lekki, czyli niewielki.

55
00:02:41,792 --> 00:02:44,492
Nie jest też aż tak uzależniony od miejsc

56
00:02:44,592 --> 00:02:47,242
występowania surowców, bo często korzysta

57
00:02:47,342 --> 00:02:49,187
z już wstępnie przetworzonych

58
00:02:49,287 --> 00:02:51,931
które łatwiej można transportować.

59
00:02:52,288 --> 00:02:55,210
Nie potrzebuje też tak dużych przestrzeni 

60
00:02:55,310 --> 00:02:58,182
do działania, za to chętnie lokuje się tam

61
00:02:58,282 --> 00:03:00,517
gdzie jest dobry i tani transport

62
00:03:00,617 --> 00:03:02,428
albo w pobliżu rynków zbytu

63
00:03:02,528 --> 00:03:05,259
na przykład dużych miast, bo tam mieszka

64
00:03:05,359 --> 00:03:07,644
najwięcej odbiorców jego wyrobów.

65
00:03:09,184 --> 00:03:11,389
Przemysł zaawansowanych technologii 

66
00:03:11,489 --> 00:03:13,644
korzysta z nowoczesnych technologii 

67
00:03:13,744 --> 00:03:14,821
i osiągnięć nauki.

68
00:03:15,072 --> 00:03:17,570
Produkuje między innymi mikroczipy

69
00:03:17,670 --> 00:03:20,268
roboty przemysłowe, nowoczesne leki 

70
00:03:20,368 --> 00:03:22,292
oraz innowacyjne materiały 

71
00:03:22,392 --> 00:03:24,441
o unikalnych właściwościach.

72
00:03:25,056 --> 00:03:27,405
Badania naukowe stanowią tu dużą część

73
00:03:27,505 --> 00:03:29,741
kosztów, jakie często trzeba ponieść 

74
00:03:29,841 --> 00:03:32,267
jeszcze zanim w ogóle jakieś rozwiązanie

75
00:03:32,367 --> 00:03:33,580
 trafi do produkcji.

76
00:03:34,016 --> 00:03:36,160
Oprócz tego wymaga zaawansowanej

77
00:03:36,260 --> 00:03:37,855
infrastruktury badawczej

78
00:03:38,112 --> 00:03:40,416
i wysoko wykwalifikowanej kadry.

79
00:03:40,672 --> 00:03:43,111
Dlatego często rozwija się w pobliżu 

80
00:03:43,211 --> 00:03:45,582
uniwersytetów i ośrodków badawczych.

81
00:03:49,120 --> 00:03:51,128
Rolę przemysłu wysokich technologii 

82
00:03:51,228 --> 00:03:53,701
w gospodarce, omówimy na przykładzie Francji 

83
00:03:53,801 --> 00:03:56,324
w której przemysł ten jest bardzo rozwinięty.

84
00:03:57,056 --> 00:04:00,107
Francja to trzeci co do wielkości kraj Europy

85
00:04:00,207 --> 00:04:02,431
położony w jej zachodniej części.

86
00:04:02,944 --> 00:04:05,326
Jest największym państwem członkowskim

87
00:04:05,426 --> 00:04:06,528
Unii Europejskiej.

88
00:04:07,040 --> 00:04:08,993
Jej wybrzeża oblewają wody 

89
00:04:09,093 --> 00:04:12,159
Oceanu Atlantyckiego i Morza Śródziemnego.

90
00:04:13,184 --> 00:04:16,051
Najwyższym szczytem kraju, a zarazem Europy

91
00:04:16,151 --> 00:04:18,814
jest znajdujący się w Alpach Mont Blanc.

92
00:04:19,583 --> 00:04:22,143
Większość kraju to jednak tereny nizinne.

93
00:04:22,399 --> 00:04:25,256
Panuje tu głównie klimat umiarkowany ciepły

94
00:04:25,356 --> 00:04:28,231
morski, tylko na południowym wschodzie kraju

95
00:04:28,331 --> 00:04:29,565
- śródziemnomorski.

96
00:04:30,847 --> 00:04:32,703
Francja nie posiada dużych zasobów

97
00:04:32,803 --> 00:04:33,930
surowców mineralnych.

98
00:04:34,175 --> 00:04:36,213
Swoją pozycję na światowych rynkach 

99
00:04:36,313 --> 00:04:38,526
musiała więc oprzeć na innych walorach.

100
00:04:43,391 --> 00:04:46,891
Z racji sprzyjającego klimatu i ukształtowania

101
00:04:46,991 --> 00:04:49,592
terenu, a także dobrej jakości gleb

102
00:04:49,692 --> 00:04:52,343
we Francji rozwinęło się rolnictwo.

103
00:04:52,607 --> 00:04:54,962
Dzięki rozwojowi przemysłu można było

104
00:04:55,062 --> 00:04:58,273
to rolnictwo zmechanizować i obecnie jest ono

105
00:04:58,373 --> 00:05:00,664
bardzo wydajne. Większość plonów 

106
00:05:00,764 --> 00:05:02,888
przeznaczona jest na sprzedaż.

107
00:05:03,445 --> 00:05:05,816
Mechanizacja rolnictwa sprawiła też 

108
00:05:05,916 --> 00:05:08,489
że potrzebuje ono niewielu pracowników.

109
00:05:08,735 --> 00:05:11,245
Ludzie mogli więc znaleźć zatrudnienie

110
00:05:11,345 --> 00:05:13,198
w innych sektorach gospodarki

111
00:05:13,298 --> 00:05:15,409
przede wszystkim w usługach.

112
00:05:16,457 --> 00:05:18,917
Wytwarzane przez tutejszy przemysł

113
00:05:19,017 --> 00:05:22,017
spożywczy pyszne sery, takie jak camembert

114
00:05:22,117 --> 00:05:25,191
brie czy roquefort, są znane i eksportowane

115
00:05:25,291 --> 00:05:27,677
na cały świat, podobnie jak wina.

116
00:05:28,703 --> 00:05:31,090
Lokalnych specjałów można skosztować

117
00:05:31,190 --> 00:05:33,595
w licznych w tym kraju restauracjach 

118
00:05:33,695 --> 00:05:35,202
bistrach i kawiarniach.

119
00:05:36,127 --> 00:05:38,175
Świetna kuchnia przyciąga turystów

120
00:05:38,431 --> 00:05:41,254
stanowiąc wraz z fantastycznymi zabytkami

121
00:05:41,354 --> 00:05:43,987
istotną część rozbudowanej sieci usług 

122
00:05:44,087 --> 00:05:46,650
turystycznych, które przynoszą Francji

123
00:05:46,750 --> 00:05:48,204
niemałe dochody.

124
00:05:48,415 --> 00:05:51,231
O turystyce opowiadają inne nasze filmy.

125
00:05:51,999 --> 00:05:53,742
Do Paryża, stolicy Francji 

126
00:05:53,842 --> 00:05:56,250
i drugiego największego miasta Europy

127
00:05:56,351 --> 00:05:59,167
co roku ciągną tłumy ludzi z całego świata.

128
00:05:59,935 --> 00:06:03,422
Podobnie jak do zamków nad Loarą, Alp 

129
00:06:03,522 --> 00:06:07,102
i winnic, a także na Lazurowe Wybrzeże.

130
00:06:08,127 --> 00:06:09,869
Francja jest też uznawana 

131
00:06:09,969 --> 00:06:11,711
za stolicę światowej mody.

132
00:06:12,223 --> 00:06:15,314
Przemysł odzieżowy opiera się na luksusowych

133
00:06:15,414 --> 00:06:17,955
markach, a wokół niego rozwijają się 

134
00:06:18,055 --> 00:06:20,454
takie gałęzie, jak produkcja perfum

135
00:06:20,554 --> 00:06:22,717
kosmetyków, butów, czy torebek.

136
00:06:26,815 --> 00:06:29,962
Poza rozwijającą się od wieków produkcją rolną

137
00:06:30,062 --> 00:06:33,020
i usługami, we Francji od czasów powojennych

138
00:06:33,120 --> 00:06:35,383
postawiono na dziedziny, w których

139
00:06:35,483 --> 00:06:37,625
najważniejsze znaczenie ma ludzka wiedza 

140
00:06:37,725 --> 00:06:40,018
i zaawansowane umiejętności 

141
00:06:40,118 --> 00:06:42,940
połączone z nowoczesnymi technologiami.

142
00:06:44,223 --> 00:06:46,070
Z racji tego, że Francja musi 

143
00:06:46,170 --> 00:06:48,157
większość surowców dla przemysłu 

144
00:06:48,257 --> 00:06:49,823
sprowadzać z zagranicy

145
00:06:50,111 --> 00:06:52,543
ważnym jest, aby przetwarzać je w sposób

146
00:06:52,643 --> 00:06:54,498
jak najbardziej opłacalny.

147
00:06:55,999 --> 00:06:58,815
Kluczowe gałęzie przemysłu Francji to:

148
00:06:59,327 --> 00:07:02,620
przemysł motoryzacyjny z czołowymi firmami

149
00:07:02,720 --> 00:07:05,326
takimi, jak Renault czy Stellantis

150
00:07:05,426 --> 00:07:08,798
wytwarzającymi co piąty europejski samochód

151
00:07:09,823 --> 00:07:11,861
czy przemysł energetyczny, bez którego

152
00:07:11,961 --> 00:07:14,725
inne gałęzie nie mogłyby wydajnie działać.

153
00:07:14,943 --> 00:07:17,574
We Francji to głównie energetyka jądrowa 

154
00:07:17,674 --> 00:07:20,941
wytwarzająca 70% energii elektrycznej.

155
00:07:21,599 --> 00:07:24,677
Dzięki dobrze rozwiniętej sieci rzecznej Francji

156
00:07:24,777 --> 00:07:27,349
funkcjonujące elektrownie mają zapewnione

157
00:07:27,449 --> 00:07:29,760
dostawy wody, a wytwarzana tu energia

158
00:07:29,860 --> 00:07:31,780
jest czysta, tania i niezawodna

159
00:07:31,880 --> 00:07:33,540
co podnosi konkurencyjność 

160
00:07:33,640 --> 00:07:35,951
korzystającego z niej przemysłu.

161
00:07:37,215 --> 00:07:39,630
Przemysł chemiczny potrzebuje nie tylko

162
00:07:39,730 --> 00:07:42,334
dużo energii, ale i ogromnych ilości wody.

163
00:07:42,847 --> 00:07:44,895
Na szczęście we Francji ich nie brak.

164
00:07:45,407 --> 00:07:47,698
Pamiętaj: to nie tylko chemikalia

165
00:07:47,798 --> 00:07:49,968
ale i tworzywa sztuczne, nawozy 

166
00:07:50,068 --> 00:07:51,294
czy też kosmetyki.

167
00:07:52,575 --> 00:07:55,647
Pokrewną gałęzią jest przemysł farmaceutyczny.

168
00:07:56,159 --> 00:07:58,811
Francja to jeden z europejskich producentów

169
00:07:58,911 --> 00:08:00,884
nowoczesnych leków, wytwarzanych 

170
00:08:00,984 --> 00:08:02,643
w futurystycznych zakładach 

171
00:08:02,743 --> 00:08:05,143
wykorzystujących najnowsze technologie.

172
00:08:06,366 --> 00:08:09,521
Szczególną rolę odgrywa przemysł lotniczy 

173
00:08:09,621 --> 00:08:12,497
i kosmiczny, który przyciąga wybitnych 

174
00:08:12,597 --> 00:08:14,710
specjalistów z całego świata.

175
00:08:15,086 --> 00:08:17,991
Airbus czy Arian Group to globalni liderzy 

176
00:08:18,091 --> 00:08:20,404
w produkcji samolotów, satelitów

177
00:08:20,504 --> 00:08:22,004
i rakiet kosmicznych.

178
00:08:23,295 --> 00:08:25,849
Francja prowadzi też intensywne badania

179
00:08:25,949 --> 00:08:28,720
nad elektryfikacją i automatyzacją pojazdów

180
00:08:28,820 --> 00:08:31,190
a także rozwija technologie związane 

181
00:08:31,290 --> 00:08:34,044
z przemysłem farmaceutycznym i energetyką.

182
00:08:37,887 --> 00:08:39,847
Francuski przemysł wspierają 

183
00:08:39,947 --> 00:08:41,214
rozbudowane usługi.

184
00:08:41,727 --> 00:08:45,120
Do tradycyjnych zaliczamy handel i transport

185
00:08:45,220 --> 00:08:48,534
obejmujący między innymi koleje i lotniska.

186
00:08:48,895 --> 00:08:51,967
Ważną gałąź stanowią usługi finansowe

187
00:08:52,223 --> 00:08:55,039
obejmujące działające w całej Europie banki

188
00:08:55,295 --> 00:08:58,235
i instytucje ubezpieczeniowe, świadczące 

189
00:08:58,335 --> 00:09:00,714
usługi zarówno dla przedsiębiorstw

190
00:09:00,814 --> 00:09:02,952
 jak i dla zwykłych obywateli.

191
00:09:03,743 --> 00:09:05,558
Częścią nowoczesnych usług 

192
00:09:05,658 --> 00:09:08,094
są usługi zdrowotne i farmaceutyczne

193
00:09:08,351 --> 00:09:11,439
tworzące rozwinięty system opieki zdrowotnej

194
00:09:11,539 --> 00:09:13,721
oraz współpracującą z klinikami 

195
00:09:13,821 --> 00:09:16,124
nowoczesną branżę farmaceutyczną.

196
00:09:17,371 --> 00:09:19,605
Francuski przemysł i większość usług 

197
00:09:19,705 --> 00:09:22,136
nie mogłyby działać, gdyby nie rozwijanie

198
00:09:22,236 --> 00:09:24,605
nowoczesnych technologii informacyjnych 

199
00:09:24,705 --> 00:09:26,013
i telekomunikacyjnych.

200
00:09:26,930 --> 00:09:29,601
Taka innowacyjność gospodarki jest możliwa

201
00:09:29,701 --> 00:09:32,192
dlatego, że Francja od lat konsekwentnie

202
00:09:32,292 --> 00:09:34,589
inwestuje ogromne pieniądze w rozwój 

203
00:09:34,689 --> 00:09:36,662
nowych technologii i wspiera je 

204
00:09:36,762 --> 00:09:38,461
dobrze przemyślanym prawem.

205
00:09:40,095 --> 00:09:41,972
Tworzy też państwowe instytucje 

206
00:09:42,072 --> 00:09:44,190
jak Narodowe Centrum Badań Naukowych

207
00:09:44,703 --> 00:09:47,342
i Francuski Komisariat do spraw Energii

208
00:09:47,442 --> 00:09:50,100
Atomowej i Alternatywnych Źródeł Energii

209
00:09:50,200 --> 00:09:52,652
które prowadzą badania między innymi 

210
00:09:52,752 --> 00:09:55,204
w zakresie energetyki, biotechnologii

211
00:09:55,304 --> 00:09:58,012
sztucznej inteligencji, czy motoryzacji.

212
00:10:00,319 --> 00:10:03,082
Jeśli uważnie oglądasz, bez trudu wymienisz

213
00:10:03,182 --> 00:10:04,652
trzy innowacyjne gałęzie

214
00:10:04,752 --> 00:10:06,206
francuskiego przemysłu.

215
00:10:09,791 --> 00:10:12,944
Przemysł lotniczy, przemysł kosmiczny

216
00:10:13,044 --> 00:10:15,678
i farmaceutyczny to nasze typy.

217
00:10:16,191 --> 00:10:18,799
Twoje mogą być inne, bo we Francji stawia się

218
00:10:18,899 --> 00:10:20,798
na innowacje w wielu dziedzinach.

219
00:10:22,079 --> 00:10:24,383
To może trochę trudniejsze wyzwanie?

220
00:10:25,151 --> 00:10:28,025
Powiedz, co sprawiło, że we Francji mógł się

221
00:10:28,125 --> 00:10:30,085
rozwinąć przemysł potrzebujący 

222
00:10:30,185 --> 00:10:32,062
dużych ilości wody i energii?

223
00:10:35,517 --> 00:10:37,757
Rozbudowa na sieć rzeczna sprawia

224
00:10:37,857 --> 00:10:39,977
że wodociągami woda nie musi być

225
00:10:40,077 --> 00:10:42,386
transportowana na duże odległości.

226
00:10:42,559 --> 00:10:45,232
Czysta i tania energia pochodzi z licznych

227
00:10:45,332 --> 00:10:47,422
w tym kraju elektrowni atomowych.

228
00:10:52,287 --> 00:10:55,077
Przemysł zajmuje się wydobyciem surowców

229
00:10:55,177 --> 00:10:57,349
mineralnych i ich przetwarzaniem

230
00:10:57,449 --> 00:11:00,260
między innymi na energię elektryczną oraz

231
00:11:00,360 --> 00:11:03,292
produkcją różnych wyrobów na masową skalę.

232
00:11:04,063 --> 00:11:06,623
Przemysł francuski jest bardzo nowoczesny.

233
00:11:06,879 --> 00:11:09,183
Zatrudnia duży odsetek obywateli.

234
00:11:09,439 --> 00:11:11,592
Dzięki inwestycjom w rozwój nowych

235
00:11:11,692 --> 00:11:14,054
technologii oraz dobremu wykorzystaniu

236
00:11:14,154 --> 00:11:17,035
geograficznych walorów kraju, jest dziś jednym

237
00:11:17,135 --> 00:11:20,881
z najbardziej konkurencyjnych w Europie.

238
00:11:23,775 --> 00:11:26,335
Francja stoi nowoczesnym przemysłem

239
00:11:26,591 --> 00:11:29,407
a Pistacja innowacyjnymi materiałami

240
00:11:29,663 --> 00:11:31,455
które wspierają Cię w nauce.

241
00:11:31,711 --> 00:11:34,724
Zachęcamy: polub nas i jak najczęściej 

242
00:11:34,824 --> 00:11:38,431
wracaj po wiedzę na pistacja.tv