1
00:00:01,280 --> 00:00:02,781
Rosja to ogromny kraj 

2
00:00:02,871 --> 00:00:04,863
leżący na dwóch kontynentach.

3
00:00:05,120 --> 00:00:07,794
Nic dziwnego, że to właśnie tu znajdują się

4
00:00:07,884 --> 00:00:10,495
trzy najdłuższe linie kolejowe na świecie.

5
00:00:11,520 --> 00:00:13,258
Palma pierwszeństwa należy 

6
00:00:13,348 --> 00:00:15,615
do słynnej Kolei Transsyberyjskiej.

7
00:00:16,128 --> 00:00:19,968
Jej długość to prawie 9300 km.

8
00:00:20,736 --> 00:00:23,727
Łączy Moskwę z Władywostokiem

9
00:00:23,840 --> 00:00:26,623
portem u wybrzeży Oceanu Spokojnego.

10
00:00:27,392 --> 00:00:30,259
Podróż zajmuje blisko 7 dni!

11
00:00:44,544 --> 00:00:47,108
W tym filmie opowiemy o największym 

12
00:00:47,198 --> 00:00:49,717
kraju Europy, choć europejska część 

13
00:00:49,807 --> 00:00:52,734
stanowi tylko 1/4 jego całego terytorium.

14
00:00:52,992 --> 00:00:56,793
Kraj ten ciągnie się aż przez 11 stref czasowych.

15
00:00:57,856 --> 00:00:59,115
Chodzi o Rosję. 

16
00:00:59,205 --> 00:01:02,051
Największy pod względem powierzchni 

17
00:01:02,141 --> 00:01:05,476
kraj świata, leżący na dwóch kontynentach:

18
00:01:05,566 --> 00:01:07,070
w Europie i w Azji.

19
00:01:07,840 --> 00:01:10,381
Uznaje się, że granicę pomiędzy nimi

20
00:01:10,471 --> 00:01:11,935
wyznaczają góry Ural.

21
00:01:13,984 --> 00:01:16,795
Jest ponad 50 razy większa od Polski

22
00:01:16,885 --> 00:01:19,889
która bezpośrednio graniczy od północy 

23
00:01:19,979 --> 00:01:22,110
tylko z Obwodem Królewieckim

24
00:01:22,200 --> 00:01:24,411
malutką, oddzieloną od reszty

25
00:01:24,501 --> 00:01:27,550
częścią całego państwa, zwaną eksklawą.

26
00:01:28,064 --> 00:01:31,091
Z racji tak ogromnej powierzchni, Rosja jest

27
00:01:31,181 --> 00:01:33,534
niezwykle zróżnicowana pod względem

28
00:01:33,624 --> 00:01:35,743
przyrodniczym i  krajobrazowym.

29
00:01:36,000 --> 00:01:38,076
Znajdziesz tu wielkie niziny:

30
00:01:38,166 --> 00:01:40,050
Nizinę Wschodnioeuropejską 

31
00:01:40,140 --> 00:01:42,143
i Nizinę Zachodniosyberyjską

32
00:01:42,400 --> 00:01:45,728
na której znajdują się rozległe obszary bagienne

33
00:01:45,984 --> 00:01:48,721
w środkowej i wschodniej części Syberii

34
00:01:48,811 --> 00:01:50,335
zamarznięte od wieków.

35
00:01:51,616 --> 00:01:54,038
To tak zwana wieloletnia zmarzlina

36
00:01:54,128 --> 00:01:56,868
czyli warstwa ziemi, której temperatura

37
00:01:56,958 --> 00:01:58,537
utrzymuje się cały rok 

38
00:01:58,627 --> 00:02:00,759
poniżej zera stopni Celsjusza.

39
00:02:01,856 --> 00:02:03,648
Są tu też rozległe wyżyny

40
00:02:03,904 --> 00:02:06,208
jak Wyżyna Środkowosyberyjska

41
00:02:07,232 --> 00:02:10,318
i wysokie góry: od rozdzielającego 

42
00:02:10,408 --> 00:02:12,455
Nizinę Wschodnioeuropejską 

43
00:02:12,545 --> 00:02:15,741
i Nizinę Zachodniosyberyjską pasma Uralu

44
00:02:16,131 --> 00:02:20,157
po leżące daleko na wschodzie Ałtaj, Sajany

45
00:02:20,247 --> 00:02:23,869
Góry Wierchojańskie, czy Góry Czerskiego.

46
00:02:27,968 --> 00:02:30,966
Dużą część nizin zajmują pojezierza 

47
00:02:31,056 --> 00:02:34,517
z licznymi jeziorami, w tym największe dwa

48
00:02:34,607 --> 00:02:37,183
jeziora Europy: Ładoga i Onega.

49
00:02:37,952 --> 00:02:39,191
W Rosji leży także 

50
00:02:39,281 --> 00:02:41,535
najgłębsze jezioro świata: Bajkał.

51
00:02:41,792 --> 00:02:44,861
Częściowo do terytorium Rosji należy również

52
00:02:44,951 --> 00:02:47,833
największe powierzchniowo, i do tego słone

53
00:02:47,923 --> 00:02:51,159
jezioro świata - Morze Kaspijskie, nazywane tak

54
00:02:51,249 --> 00:02:53,822
ze względu na swój ogrom i zasolenie.

55
00:02:54,336 --> 00:02:56,838
Jest większe niż całe Niemcy.

56
00:02:59,200 --> 00:03:02,016
Na uwagę zasługuje też półwysep Kamczatka

57
00:03:02,272 --> 00:03:04,576
położony na wschodnich krańcach Rosji.

58
00:03:04,832 --> 00:03:06,841
Swoją powierzchnią przewyższający

59
00:03:06,931 --> 00:03:09,439
wspomniane przed chwilą Morze Kaspijskie.

60
00:03:10,105 --> 00:03:13,516
Na półwyspie znajdują się liczne gejzery 

61
00:03:13,606 --> 00:03:17,229
i gorące źródła, a także aż 160 wulkanów.

62
00:03:17,632 --> 00:03:20,150
Wiele z nich wciąż jest aktywnych.

63
00:03:20,960 --> 00:03:24,032
Najbardziej znanym jest Kluczewska Sopka

64
00:03:24,190 --> 00:03:27,312
najwyższy aktywny wulkan w całej Eurazji.

65
00:03:28,640 --> 00:03:30,688
Kraj przecinają liczne rzeki.

66
00:03:31,088 --> 00:03:34,016
W europejskiej części między innymi Wołga

67
00:03:34,272 --> 00:03:36,064
najdłuższa rzeka kontynentu.

68
00:03:36,400 --> 00:03:39,597
Ma ponad 3500 km.

69
00:03:39,904 --> 00:03:42,072
W azjatyckiej jeszcze dłuższe

70
00:03:42,162 --> 00:03:45,474
uchodzące w większości do Oceanu Arktycznego

71
00:03:45,564 --> 00:03:48,018
w tym najdłuższa rzeka kraju, Lena

72
00:03:48,108 --> 00:03:51,792
licząca sobie ponad 4400 km

73
00:03:51,882 --> 00:03:55,646
a także Ob ze swoim dopływem - Irtyszem

74
00:03:55,835 --> 00:03:59,502
oraz nieco krótsze, ale też imponującej długości

75
00:03:59,592 --> 00:04:01,776
Jenisej, czy Kołyma.

76
00:04:06,333 --> 00:04:08,303
Choć tak ogromna, Rosja leży 

77
00:04:08,393 --> 00:04:10,989
tylko w trzech strefach klimatycznych.

78
00:04:11,392 --> 00:04:14,464
Głównie umiarkowanej i podbiegunowej.

79
00:04:14,720 --> 00:04:17,014
Jedynie niewielkie obszary położone są 

80
00:04:17,104 --> 00:04:18,558
w strefie podzwrotnikowej

81
00:04:18,815 --> 00:04:22,143
a i tak ze względu na ich górzystość nie spotkasz

82
00:04:22,233 --> 00:04:25,034
tam typowej roślinności śródziemnomorskiej

83
00:04:25,124 --> 00:04:27,006
a jedynie roślinność górską.

84
00:04:28,031 --> 00:04:29,567
Południowy zachód kraju

85
00:04:29,657 --> 00:04:31,330
to obszar dawnych stepów.

86
00:04:31,615 --> 00:04:35,199
Pod morzem traw kryją się jednak żyzne gleby

87
00:04:35,455 --> 00:04:37,799
dlatego większość rosyjskich stepów

88
00:04:37,889 --> 00:04:40,574
już dawno przekształcono w pola uprawne.

89
00:04:41,855 --> 00:04:44,415
Na podobnych szerokościach geograficznych

90
00:04:44,522 --> 00:04:47,330
ale tam, gdzie sięgają wpływy oceanów 

91
00:04:47,420 --> 00:04:50,033
zapewniając więcej wilgoci, dominują

92
00:04:50,123 --> 00:04:53,261
charakterystyczne dla klimatu umiarkowanego

93
00:04:53,351 --> 00:04:55,933
ciepłego lasy liściaste i mieszane.

94
00:04:56,703 --> 00:04:58,924
Na większości terenów panuje klimat 

95
00:04:59,014 --> 00:05:00,542
umiarkowany kontynentalny

96
00:05:04,536 --> 00:05:06,673
wysokimi temperaturami w lecie 

97
00:05:06,763 --> 00:05:08,478
i bardzo niskimi w zimie.

98
00:05:08,991 --> 00:05:12,307
W takich warunkach większość powierzchni kraju

99
00:05:12,397 --> 00:05:15,888
pokrywa tajga, czyli lasy iglaste, składające się

100
00:05:15,978 --> 00:05:19,148
głównie z sosen, świerków, jodeł i modrzewi.

101
00:05:01,311 --> 00:05:03,871
ze stosunkowo niewielką ilością opadów

102
00:05:19,743 --> 00:05:22,001
W surowym klimacie podbiegunowym 

103
00:05:22,091 --> 00:05:25,211
Dalekiej Północy jest miejsce tylko dla skąpej

104
00:05:25,301 --> 00:05:28,282
niskiej roślinności składającej się głównie 

105
00:05:28,372 --> 00:05:31,118
z mchów, porostów i niewysokich krzewów.

106
00:05:31,775 --> 00:05:34,847
Taką formację roślinną nazywamy tundrą.

107
00:05:38,687 --> 00:05:41,468
Pod powierzchnią ziemi Rosja skrywa

108
00:05:41,558 --> 00:05:44,133
wiele bogactw naturalnych, w tym 

109
00:05:44,223 --> 00:05:47,202
ogromne złoża surowców energetycznych:

110
00:05:47,292 --> 00:05:50,028
węgla kamiennego i brunatnego, gazu

111
00:05:50,118 --> 00:05:53,788
ziemnego i ropy naftowej, a także rudy metali.

112
00:05:54,047 --> 00:05:56,863
Na jej terenie znajdują się też złoża złota

113
00:05:57,119 --> 00:06:00,276
platyny i diamentów, a także wiele innych 

114
00:06:00,366 --> 00:06:03,142
pożądanych przez nowoczesny przemysł.

115
00:06:04,031 --> 00:06:06,523
Ich eksploatacja i sprzedaż stanowi 

116
00:06:06,613 --> 00:06:08,894
dużą część rosyjskiej gospodarki.

117
00:06:09,151 --> 00:06:11,317
Jest jednak również zagrożeniem 

118
00:06:11,407 --> 00:06:14,012
dla środowiska naturalnego i unikalnych

119
00:06:14,102 --> 00:06:16,061
zasobów przyrodniczych kraju.

120
00:06:20,626 --> 00:06:23,460
Rosja to największy pod względem powierzchni

121
00:06:23,550 --> 00:06:25,800
kraj na świecie, leżący na dwóch kontynentach:

122
00:06:25,890 --> 00:06:28,151
azjatyckim i europejskim.

123
00:06:28,607 --> 00:06:30,965
W jego krajobrazie dominują niziny

124
00:06:31,055 --> 00:06:34,146
ale z racji wielkości środowisko przyrodnicze

125
00:06:34,236 --> 00:06:36,029
jest tu bardzo różnorodne.

126
00:06:36,543 --> 00:06:40,075
W przeważającej części Rosji panuje zimny klimat

127
00:06:40,165 --> 00:06:42,758
okołobiegunowy i umiarkowany chłodny

128
00:06:42,848 --> 00:06:45,739
stąd duże obszary pokrywa tundra i tajga

129
00:06:45,829 --> 00:06:48,318
ale też lasy liściaste i mieszane.

130
00:06:51,647 --> 00:06:54,734
Na dzisiaj to już wszystko. Obejrzyj pozostałe

131
00:06:54,824 --> 00:06:57,797
filmy z tej playlisty, a po więcej materiałów

132
00:06:57,887 --> 00:07:00,225
zajrzyj na naszą stronę pistacja.tv