1
00:00:01,408 --> 00:00:04,071
Młotek służy do wbijania gwoździ.

2
00:00:04,352 --> 00:00:07,111
Mądra ciocia służy radą i pomocą.

3
00:00:07,424 --> 00:00:09,230
Ruch służy zdrowiu.

4
00:00:09,472 --> 00:00:11,420
Żołnierz służy w armii

5
00:00:11,520 --> 00:00:15,616
a pies służy, gdy chce zaSŁUŻYć na smakołyk.

6
00:00:15,872 --> 00:00:17,972
Równie wiele znaczeń i odmian 

7
00:00:18,072 --> 00:00:20,649
można przypisać pochodzącemu od "służyć"

8
00:00:20,749 --> 00:00:25,318
słowu "usługi". I o nich właśnie będzie ten film.

9
00:00:38,144 --> 00:00:40,365
Mamo, suwak mi się zepsuł

10
00:00:40,465 --> 00:00:42,595
potrzebuję nowej kurtki.

11
00:00:42,752 --> 00:00:45,510
Nie przesadzaj. Jest jeszcze całkiem dobra. 

12
00:00:45,610 --> 00:00:48,870
Wystarczy wszyć nowy suwak, mówi mama.

13
00:00:49,152 --> 00:00:51,782
I faktycznie, po powrocie od krawcowej

14
00:00:51,882 --> 00:00:54,935
kurtka ma nowy suwak i można ją dalej nosić.

15
00:00:55,296 --> 00:00:57,556
Wszycie suwaka to usługa. Podobnie jak

16
00:00:57,656 --> 00:01:00,159
dowiezienie Cię z domu do szkoły autobusem

17
00:01:00,672 --> 00:01:03,247
sprzedanie Ci w szkolnym sklepiku kanapki 

18
00:01:03,347 --> 00:01:06,230
czy ścięcie Ci włosów, gdy za długie urosną.

19
00:01:06,634 --> 00:01:09,254
Widzisz, że usługi to bardzo różnorodna

20
00:01:09,354 --> 00:01:10,468
część gospodarki.

21
00:01:10,656 --> 00:01:12,998
Obejmują transport, edukację, 

22
00:01:13,098 --> 00:01:16,427
ochronę zdrowia, finanse, handel, turystykę

23
00:01:16,527 --> 00:01:19,029
i jeszcze wiele innych dziedzin.

24
00:01:19,360 --> 00:01:22,580
Łączy je jedno: są niematerialne, co oznacza

25
00:01:22,680 --> 00:01:25,627
że nie można ich dotknąć ani przechowywać

26
00:01:25,727 --> 00:01:28,204
jak to jest w przypadku produktów.

27
00:01:28,576 --> 00:01:31,367
Mimo to zaspokajają jakąś potrzebę

28
00:01:31,467 --> 00:01:33,729
na przykład potrzebę nowej fryzury 

29
00:01:33,829 --> 00:01:36,751
czy kontaktu z kolegą na drugim końcu świata.

30
00:01:37,536 --> 00:01:40,124
Cechą większości usług jest też to

31
00:01:40,224 --> 00:01:42,162
że najważniejszą rolę odgrywa w nich

32
00:01:42,262 --> 00:01:45,091
nie maszyna czy skomplikowana technologia 

33
00:01:45,191 --> 00:01:47,779
lecz człowiek i jego umiejętności.

34
00:01:48,032 --> 00:01:51,625
Między innymi dlatego jest to sektor elastyczny

35
00:01:51,725 --> 00:01:53,950
bardzo szybko dostosowują się 

36
00:01:54,050 --> 00:01:57,360
do zmieniających się potrzeb odbiorców usług

37
00:01:57,460 --> 00:01:59,037
czyli nas wszystkich.

38
00:01:59,382 --> 00:02:01,934
Schrup orzeszka, a za chwilę opowiem Ci

39
00:02:02,034 --> 00:02:04,869
dokładniej o najważniejszych rodzajach usług

40
00:02:04,969 --> 00:02:06,228
w naszym kraju.

41
00:02:10,560 --> 00:02:13,700
Największy sektor usług w Polsce to handel

42
00:02:13,800 --> 00:02:15,674
który polega na odpłatnej 

43
00:02:15,774 --> 00:02:17,395
wymianie dóbr i usług.

44
00:02:17,728 --> 00:02:19,887
Może on być świadczony stacjonarnie

45
00:02:19,987 --> 00:02:22,335
na przykład w sklepach czy hurtowniach

46
00:02:22,592 --> 00:02:24,256
ale w dzisiejszych czasach 

47
00:02:24,356 --> 00:02:26,732
coraz bardziej popularny staje się ten 

48
00:02:26,832 --> 00:02:28,192
prowadzony na odległość

49
00:02:28,292 --> 00:02:29,956
za pośrednictwem internetu.

50
00:02:30,784 --> 00:02:33,727
Drugim najliczniejszym działem usług w kraju 

51
00:02:33,827 --> 00:02:35,173
jest ochrona zdrowia.

52
00:02:35,411 --> 00:02:37,940
W przychodniach, aptekach, szpitalach

53
00:02:38,040 --> 00:02:40,310
oraz innych placówkach medycznych 

54
00:02:40,410 --> 00:02:42,299
otrzymasz nie tylko pomoc medyczną

55
00:02:42,411 --> 00:02:43,931
ale też opiekę.

56
00:02:44,096 --> 00:02:46,560
Pracują tu przedstawiciele rozmaitych 

57
00:02:46,660 --> 00:02:48,611
zawodów medycznych: od lekarzy 

58
00:02:48,711 --> 00:02:51,191
i pielęgniarek, po osoby opiekujące się

59
00:02:51,291 --> 00:02:53,159
maleńkimi dziećmi w żłobkach.

60
00:02:54,336 --> 00:02:57,394
Jeśli nas oglądasz, to z pewnością korzystasz

61
00:02:57,494 --> 00:02:59,170
z usług sektora edukacji.

62
00:02:59,456 --> 00:03:02,016
Szkoły, uczelnie, kursy i szkolenia

63
00:03:02,272 --> 00:03:05,242
to wszystko praca wielu ludzi, która zaspokaja

64
00:03:05,342 --> 00:03:07,342
powszechną potrzebę kształcenia 

65
00:03:07,442 --> 00:03:10,477
i zdobywania nowych umiejętności, kwalifikacji.

66
00:03:11,064 --> 00:03:13,701
Ogromnym i zróżnicowanym działem usług 

67
00:03:13,801 --> 00:03:15,777
obecnym w twoim życiu każdego dnia

68
00:03:15,877 --> 00:03:17,127
jest transport.

69
00:03:17,376 --> 00:03:19,680
Może jeździsz do szkoły autobusem

70
00:03:19,780 --> 00:03:21,731
lub tramwajem, na wakacje pociągiem

71
00:03:21,831 --> 00:03:25,459
autokarem albo samolotem, ale transport to też

72
00:03:25,559 --> 00:03:28,099
sposób na dostarczenie wszelkich dóbr

73
00:03:28,199 --> 00:03:30,311
jakich możesz potrzebować. Jak?

74
00:03:30,411 --> 00:03:33,500
Sposoby są tak różne jak rodzaje transportu.

75
00:03:33,760 --> 00:03:35,631
W jego obrębie wyróżniamy:

76
00:03:35,731 --> 00:03:38,490
 transport lądowy - samochody i koleje

77
00:03:38,880 --> 00:03:41,939
transport wodny, czyli statki, zarówno te

78
00:03:42,039 --> 00:03:45,023
ogromne, pływające po morzach i oceanach

79
00:03:45,280 --> 00:03:48,168
nawet między kontynentami, jak i mniejsze

80
00:03:48,268 --> 00:03:50,676
transportujące ludzi i towary rzeką

81
00:03:50,776 --> 00:03:52,446
kanałem lub po jeziorze.

82
00:03:53,216 --> 00:03:55,390
Jest też transport lotniczy.

83
00:03:55,776 --> 00:03:58,336
Każdy z nich przydaje się w innych sytuacjach.

84
00:03:58,848 --> 00:04:01,094
Statkiem można transportować dużo 

85
00:04:01,194 --> 00:04:03,862
i stosunkowo tanio, nawet bardzo ciężkich

86
00:04:03,962 --> 00:04:06,613
i nieporęcznych dóbr, ale trwa to długo.

87
00:04:06,784 --> 00:04:08,821
Samolotem przewóz jest szybki 

88
00:04:08,921 --> 00:04:11,187
ale dużo droższy i ma ograniczenia

89
00:04:11,287 --> 00:04:13,951
jeśli chodzi o wielkość i masę ładunku.

90
00:04:14,464 --> 00:04:17,084
Różnego typu auta ciężarowe i dostawcze

91
00:04:17,184 --> 00:04:20,165
pozwalają dostarczyć ludzi towary praktycznie

92
00:04:20,265 --> 00:04:22,835
w dowolne miejsce, ale pojedyncze auto 

93
00:04:22,935 --> 00:04:25,213
ma stosunkowo niewielką ładowność.

94
00:04:25,471 --> 00:04:27,027
Co innego pociąg.

95
00:04:27,263 --> 00:04:30,847
Jeden skład to wieleset osób albo ton ładunku

96
00:04:31,103 --> 00:04:33,929
jeździ jednak tylko tam, gdzie są tory.

97
00:04:34,640 --> 00:04:37,498
Jeszcze inaczej wygląda transport przesyłowy.

98
00:04:37,759 --> 00:04:41,599
Woda, gaz, ropa naftowa i inne towary płynne

99
00:04:41,855 --> 00:04:43,850
są przesyłane rurociągami 

100
00:04:43,950 --> 00:04:46,210
a prąd liniami energetycznymi 

101
00:04:46,310 --> 00:04:48,777
do firm, ale i prywatnych domów.

102
00:04:53,017 --> 00:04:56,195
Transport, wspólnie z działem łączności tworzy

103
00:04:56,295 --> 00:04:59,123
dział usług nazywany ogólnie komunikacją.

104
00:04:59,863 --> 00:05:02,782
Łączność to nic innego jak przekazywanie

105
00:05:02,882 --> 00:05:05,306
informacji za pośrednictwem poczty

106
00:05:05,406 --> 00:05:07,657
radia, telewizji lub Internetu.

107
00:05:07,967 --> 00:05:09,894
Przesyłanie informacji staje się 

108
00:05:09,994 --> 00:05:12,350
coraz bardziej kluczowe w erze cyfryzacji

109
00:05:12,450 --> 00:05:13,778
 i rozwoju technologii.

110
00:05:14,111 --> 00:05:16,187
Można powiedzieć, że bez transportu

111
00:05:16,287 --> 00:05:18,313
i łączności gospodarka nie mogłaby 

112
00:05:18,413 --> 00:05:19,747
sprawnie działać.

113
00:05:20,255 --> 00:05:22,731
Opracowaniem jak najbardziej efektywnych

114
00:05:22,831 --> 00:05:25,005
sposobów transportu ludzi i towarów 

115
00:05:25,105 --> 00:05:27,581
zajmuje się dział usług zwany logistyką.

116
00:05:27,935 --> 00:05:30,742
To stosunkowo młody dział, który rozwinął się

117
00:05:30,842 --> 00:05:32,583
w związku z szybkim rozwojem 

118
00:05:32,683 --> 00:05:34,093
transportu i łączności.

119
00:05:34,591 --> 00:05:37,402
W ślad za tym, w ciągu ostatnich kilkunastu lat

120
00:05:37,502 --> 00:05:40,131
powstały szkoły kształcące w tej dziedzinie.

121
00:05:40,479 --> 00:05:42,795
To dowód na to, jak sektor usług 

122
00:05:42,895 --> 00:05:44,592
musi być elastyczny.

123
00:05:48,927 --> 00:05:52,008
Częścią sektora usługowego jest też turystyka

124
00:05:52,108 --> 00:05:55,189
o której szerzej opowiadamy w innych filmach.

125
00:05:55,413 --> 00:05:58,073
Pracownicy hoteli, miejsc noclegowych

126
00:05:58,173 --> 00:06:01,369
biur podróży, a także przewodnicy turystyczni

127
00:06:01,469 --> 00:06:03,713
wszyscy działają, by przyjezdni 

128
00:06:03,813 --> 00:06:05,521
mogli miło spędzić czas.

129
00:06:05,913 --> 00:06:08,923
Ściśle powiązana z turystyką jest gastronomia

130
00:06:09,023 --> 00:06:12,255
czyli restauracje, bary, kawiarnie i inne punkty 

131
00:06:12,355 --> 00:06:13,955
w których można coś zjeść

132
00:06:14,055 --> 00:06:16,317
jeśli nie chce się samemu gotować.

133
00:06:16,607 --> 00:06:18,443
Gastronomia to także catering 

134
00:06:18,543 --> 00:06:21,272
czyli przygotowywanie i dostarczanie posiłków

135
00:06:21,372 --> 00:06:23,522
w wyznaczone przez klienta miejsce.

136
00:06:24,862 --> 00:06:26,928
Dobrze wiesz, że żeby coś kupić 

137
00:06:27,028 --> 00:06:29,309
zjeść na mieście lub gdzieś pojechać

138
00:06:29,409 --> 00:06:30,814
trzeba mieć pieniądze.

139
00:06:31,167 --> 00:06:33,440
Niezależnie czy w postaci gotówki 

140
00:06:33,540 --> 00:06:36,224
czy wirtualnego salda na koncie w banku.

141
00:06:36,543 --> 00:06:39,269
Obsługą wszelkich płatności zajmuje się

142
00:06:39,369 --> 00:06:41,547
sektor usług finansowych: banki 

143
00:06:41,647 --> 00:06:43,255
kasy pożyczkowe, kantory

144
00:06:43,355 --> 00:06:45,369
w których kupisz obce waluty.

145
00:06:45,503 --> 00:06:48,063
Do tego sektora należą też ubezpieczenia.

146
00:06:48,319 --> 00:06:50,889
Pracujący tam ludzie ubezpieczają m.in.

147
00:06:50,989 --> 00:06:53,308
samochody i nas samych, na przykład 

148
00:06:53,408 --> 00:06:55,911
od następstw nieszczęśliwych wypadków.

149
00:06:56,511 --> 00:06:58,701
Pośród wymienionych usług są takie

150
00:06:58,801 --> 00:07:00,611
które świadczą prywatne firmy

151
00:07:00,711 --> 00:07:03,246
jak dostarczenie paczki czy płatny kurs 

152
00:07:03,346 --> 00:07:06,079
angielskiego, i takie, które są świadczone 

153
00:07:06,179 --> 00:07:08,978
przez państwo, jak nauka w szkole publicznej

154
00:07:09,078 --> 00:07:11,597
i przesyłanie urzędowej korespondencji.

155
00:07:12,127 --> 00:07:13,452
Jakie jeszcze usługi 

156
00:07:13,552 --> 00:07:15,335
należą do usług publicznych?

157
00:07:15,711 --> 00:07:17,699
To publiczna służba zdrowia

158
00:07:17,799 --> 00:07:20,945
administracja państwowa, transport miejski 

159
00:07:21,045 --> 00:07:23,361
czy bezpieczeństwo, czyli wojsko

160
00:07:23,461 --> 00:07:25,374
i funkcjonariusze policji.

161
00:07:30,047 --> 00:07:32,279
Wiesz już sporo o usługach. Na pewno 

162
00:07:32,379 --> 00:07:35,442
bez trudu wymienisz główne rodzaje transportu.

163
00:07:39,263 --> 00:07:44,383
Lądowy, morski, lotniczy i przesyłowy. Brawo!

164
00:07:49,247 --> 00:07:51,789
Usługi to działalność służąca zaspokajaniu

165
00:07:51,889 --> 00:07:54,072
potrzeb ludności, ale nie polegająca 

166
00:07:54,172 --> 00:07:56,158
na wytwarzaniu materialnych dóbr.

167
00:07:56,415 --> 00:07:58,469
To elastyczny sektor gospodarki

168
00:07:58,569 --> 00:08:01,116
szybko zmieniający się i dostosowujący 

169
00:08:01,216 --> 00:08:03,745
do potrzeb nowoczesnego społeczeństwa.

170
00:08:04,351 --> 00:08:06,220
Najważniejsze przykłady usług 

171
00:08:06,320 --> 00:08:08,362
pokazujemy na planszy.

172
00:08:11,007 --> 00:08:13,311
Edukacja to ważny sektor usług

173
00:08:13,567 --> 00:08:16,127
a pistacja to ważne źródło wiedzy.

174
00:08:16,366 --> 00:08:19,099
Służymy edukacyjną radą i pomocą.

175
00:08:19,199 --> 00:08:23,003
Wystarczy wejść na pistacja.tv