1
00:00:02,048 --> 00:00:04,317
Jednym z odnawialnych źródeł energii

2
00:00:04,417 --> 00:00:06,507
niewrażliwych na warunki otoczenia

3
00:00:06,607 --> 00:00:09,019
jest biometan - palny gaz, pozyskiwany 

4
00:00:09,119 --> 00:00:12,035
między innymi ze ścieków i innych odpadów.

5
00:00:12,544 --> 00:00:15,940
Ale czy wiesz, że w procesie jego produkcji

6
00:00:16,040 --> 00:00:19,275
można uzyskiwać CO2 o jakości spożywczej?

7
00:00:19,968 --> 00:00:22,065
Tak, tak. Zielony CO2 może być

8
00:00:22,165 --> 00:00:24,857
wykorzystywany na przykład do produkcji

9
00:00:24,957 --> 00:00:26,267
napojów gazowanych.

10
00:00:26,880 --> 00:00:30,002
Tylko czy ktoś chciałby pić oranżadę wiedząc

11
00:00:30,102 --> 00:00:32,720
że bąbelki w niej pochodzą... z kupy?

12
00:00:44,544 --> 00:00:47,106
Wszystko na świecie potrzebuje energii.

13
00:00:47,360 --> 00:00:50,340
Także ty, żeby móc działać, przyswajać 

14
00:00:50,440 --> 00:00:53,420
nową wiedzę, albo bawić się z kolegami.

15
00:00:54,016 --> 00:00:57,083
Nie o takiej energii będziemy dziś jednak mówić.

16
00:00:57,344 --> 00:01:00,174
Zajmiemy się taką, która jest potrzebna 

17
00:01:00,274 --> 00:01:02,766
do funkcjonowania gospodarki: fabryk

18
00:01:02,866 --> 00:01:05,358
urzędów, ale też domów mieszkalnych 

19
00:01:05,458 --> 00:01:07,568
bibliotek czy parków rozrywki.

20
00:01:09,632 --> 00:01:12,690
Jeśli oglądasz nasze filmy, to może pamiętasz

21
00:01:12,790 --> 00:01:15,591
że energia może pochodzić z dwóch rodzajów

22
00:01:15,691 --> 00:01:18,335
źródeł: nieodnawialnych i odnawialnych.

23
00:01:18,848 --> 00:01:21,802
W roku 2025, kiedy tworzymy ten film

24
00:01:21,902 --> 00:01:25,023
w Polsce wciąż przeważają te pierwsze.

25
00:01:25,248 --> 00:01:26,544
Umiesz je wymienić?

26
00:01:29,600 --> 00:01:32,873
To głównie węgiel - kamienny i brunatny

27
00:01:32,997 --> 00:01:36,024
a także gaz ziemny i ropa naftowa.

28
00:01:36,768 --> 00:01:39,119
W Polsce energetyka nieodnawialna

29
00:01:39,219 --> 00:01:41,229
węglem stoi, nie mamy bowiem 

30
00:01:41,329 --> 00:01:44,190
wystarczająco dużych złóż ropy ani gazu.

31
00:01:45,984 --> 00:01:48,311
Wśród źródeł odnawialnych coraz większe

32
00:01:48,411 --> 00:01:51,103
znaczenie zyskuje energia ze słońca i wiatru.

33
00:01:54,688 --> 00:01:57,248
Przyjrzyjmy się dwóm polskim województwom:

34
00:01:57,504 --> 00:02:00,208
łódzkiemu i pomorskiemu, i sprawdźmy 

35
00:02:00,308 --> 00:02:03,756
jak wyglądają w nich warunki produkcji energii.

36
00:02:09,536 --> 00:02:12,096
Popatrzmy najpierw na województwo łódzkie.

37
00:02:12,352 --> 00:02:13,735
Leży w środku Polski

38
00:02:13,835 --> 00:02:15,935
w pasie nizin środkowopolskich

39
00:02:16,192 --> 00:02:18,895
a tutejsze rzeki, ze względu na niewielkie

40
00:02:18,995 --> 00:02:21,255
spadki terenu płyną wolno, przez co 

41
00:02:21,355 --> 00:02:24,386
nie nadają się do stawiania elektrowni wodnych.

42
00:02:25,920 --> 00:02:27,359
Na terenie województwa 

43
00:02:27,459 --> 00:02:29,237
płytko pod powierzchnią leżą 

44
00:02:29,337 --> 00:02:31,294
ogromne złoża węgla brunatnego.

45
00:02:31,552 --> 00:02:33,702
Jak myślisz, jaki rodzaj energetyki

46
00:02:33,802 --> 00:02:35,387
może się tam rozwijać?

47
00:02:39,232 --> 00:02:41,425
Pewnie udało Ci się zgadnąć, że głównym

48
00:02:41,525 --> 00:02:43,725
źródłem energii dla regionu jest węgiel 

49
00:02:43,825 --> 00:02:46,248
brunatny, wydobywany w kopalni "Bełchatów".

50
00:02:47,936 --> 00:02:50,666
Elektrownia o tej samej nazwie dostarcza prądu

51
00:02:50,766 --> 00:02:52,287
nie tylko dla województwa.

52
00:02:52,544 --> 00:02:55,872
Pokrywa 1/5 krajowego zapotrzebowania.

53
00:02:56,128 --> 00:02:58,099
Jej powstanie uzasadnia fakt

54
00:02:58,199 --> 00:03:01,203
że tego typu elektrownię trzeba lokalizować

55
00:03:01,303 --> 00:03:02,913
w pobliżu złóż surowca.

56
00:03:03,296 --> 00:03:05,439
Z węgla brunatnego można wytworzyć

57
00:03:05,539 --> 00:03:07,825
mniej energii niż z węgla kamiennego 

58
00:03:07,925 --> 00:03:10,276
a jego transport na dalsze odległości 

59
00:03:10,376 --> 00:03:11,487
jest nieopłacalny.

60
00:03:13,280 --> 00:03:15,840
Alternatywą są źródła odnawialne.

61
00:03:16,096 --> 00:03:18,541
Nizinny teren województwa łódzkiego 

62
00:03:18,641 --> 00:03:20,690
nie jest otoczony wzniesieniami

63
00:03:20,790 --> 00:03:23,185
ma wiele otwartych przestrzeni, a to

64
00:03:23,285 --> 00:03:25,611
szczególnie w jego północnej części

65
00:03:25,711 --> 00:03:28,295
sprzyja pozyskiwaniu energii z wiatru.

66
00:03:28,640 --> 00:03:31,402
Nic dziwnego, że z roku na rok rośnie liczba

67
00:03:31,502 --> 00:03:34,073
farm wiatrowych i pojedynczych wiatraków.

68
00:03:35,040 --> 00:03:37,684
Na tutejszych, bardzo dobrze nasłonecznionych

69
00:03:37,784 --> 00:03:40,079
terenach instaluje się też coraz więcej 

70
00:03:40,179 --> 00:03:42,893
instalacji fotowoltaicznych, które mogą działać

71
00:03:42,993 --> 00:03:45,408
efektywnie, gdyż ilość energii słonecznej 

72
00:03:45,508 --> 00:03:47,444
docierającej do powierzchni ziemi 

73
00:03:47,544 --> 00:03:49,769
jest tu jedną z największych w Polsce.

74
00:03:50,912 --> 00:03:53,004
Na obszarze województwa łódzkiego 

75
00:03:53,104 --> 00:03:55,007
występują też wody geotermalne.

76
00:03:55,264 --> 00:03:57,313
W okolicach Uniejowa i Poddębic 

77
00:03:57,413 --> 00:03:59,789
można nimi ogrzać większość budynków.

78
00:04:01,152 --> 00:04:03,336
Produkcja energii z wymienionych przez nas

79
00:04:03,436 --> 00:04:05,247
źródeł jest w zasadzie bezkosztowa.

80
00:04:05,504 --> 00:04:06,579
Wymaga jednak dużych 

81
00:04:06,679 --> 00:04:07,807
nakładów początkowych.

82
00:04:08,206 --> 00:04:11,273
Elektrownię trzeba zaprojektować i zbudować.

83
00:04:11,392 --> 00:04:13,785
Koszty te stanowią istotną barierę 

84
00:04:13,885 --> 00:04:16,386
rozwoju energetyki odnawialnej.

85
00:04:21,119 --> 00:04:23,167
Przenieśmy się teraz na Pomorze.

86
00:04:23,423 --> 00:04:25,471
Próżno by tu szukać złóż węgla.

87
00:04:25,838 --> 00:04:27,500
Funkcjonujące w regionie 

88
00:04:27,600 --> 00:04:30,514
elektrownie konwencjonalne, jak ta w Gdańsku

89
00:04:30,614 --> 00:04:33,528
muszą korzystać z tego, co dostarczane jest 

90
00:04:33,628 --> 00:04:35,240
drogą morską z zagranicy 

91
00:04:35,340 --> 00:04:37,276
albo koleją z południa kraju.

92
00:04:38,527 --> 00:04:41,163
Ropa naftowa i gaz ziemny mają niewielkie

93
00:04:41,263 --> 00:04:43,374
znaczenie w produkcji krajowej energii

94
00:04:43,539 --> 00:04:46,985
ale porty morskie, gazociągi oraz rurociągi

95
00:04:47,085 --> 00:04:49,329
znajdujące się w województwie pomorskim

96
00:04:49,429 --> 00:04:52,217
umożliwiają łatwy import dużych ilości gazu

97
00:04:52,317 --> 00:04:55,561
ziemnego i ropy naftowej z zagranicy.

98
00:04:55,976 --> 00:04:58,213
To stwarza potencjał do rozwoju energetyki

99
00:04:58,313 --> 00:05:00,006
opartej na tych zasobach.

100
00:05:01,823 --> 00:05:04,133
Jeśli chodzi o źródła odnawialne 

101
00:05:04,233 --> 00:05:06,686
największy potencjał mają wiatraki.

102
00:05:07,199 --> 00:05:09,610
Stałe prądy powietrza nad Bałtykiem

103
00:05:09,710 --> 00:05:12,130
oraz otwarte przestrzenie tej części kraju

104
00:05:12,230 --> 00:05:13,857
to idealne warunki do rozwoju 

105
00:05:13,957 --> 00:05:17,353
energetyki wiatrowej, zarówno tej na morzu

106
00:05:17,453 --> 00:05:20,241
jak i na lądzie. Ciągle tu wieje.

107
00:05:20,767 --> 00:05:23,655
W województwie pomorskim farm wiatrowych

108
00:05:23,755 --> 00:05:26,373
jest mniej niż w województwie łódzkim

109
00:05:26,473 --> 00:05:29,214
ale mają one zdecydowanie większą moc.

110
00:05:29,727 --> 00:05:32,543
Władze zachęcają do inwestycji w tę branżę.

111
00:05:32,799 --> 00:05:35,208
Powstają nowe zakłady produkujące wieże

112
00:05:35,308 --> 00:05:37,150
i łopaty do turbin wiatrowych.

113
00:05:37,663 --> 00:05:39,858
Dzięki łatwemu transportowi morzem 

114
00:05:39,958 --> 00:05:42,616
na miejsce docelowe, cały łańcuch produkcji

115
00:05:42,716 --> 00:05:44,861
jest opłacalny, a energia z wiatru 

116
00:05:44,961 --> 00:05:47,812
ma coraz większy udział w całkowitej produkcji

117
00:05:47,912 --> 00:05:50,185
energii i poprawia samowystarczalność

118
00:05:50,285 --> 00:05:51,646
 energetyczną regionu.

119
00:05:54,303 --> 00:05:56,758
Bliskość morza stwarza też możliwości 

120
00:05:56,858 --> 00:05:58,654
rozwoju energetyki jądrowej.

121
00:05:58,933 --> 00:06:00,923
To na Pomorzu, w maleńkim Choczewie

122
00:06:01,023 --> 00:06:03,080
postanowiono wybudować jedną z trzech

123
00:06:03,180 --> 00:06:05,054
planowanych elektrowni atomowych.

124
00:06:05,823 --> 00:06:08,166
Dzięki urozmaiconej rzeźbie terenu 

125
00:06:08,266 --> 00:06:11,380
oraz obecności licznych rzek, takich jak Słupia

126
00:06:11,480 --> 00:06:12,953
czy Łeba, można tu też 

127
00:06:13,053 --> 00:06:14,781
rozwijać energetykę wodną.

128
00:06:15,295 --> 00:06:18,111
Zazwyczaj są to małe elektrownie wodne

129
00:06:18,367 --> 00:06:21,035
ale nad Jeziorem Żarnowieckim powstała jedna

130
00:06:21,135 --> 00:06:23,742
z największych elektrowni wodnych w Polsce.

131
00:06:24,511 --> 00:06:26,380
Dziś odgrywa ona istotną rolę 

132
00:06:26,480 --> 00:06:27,838
w krajowej energetyce.

133
00:06:28,351 --> 00:06:31,088
Pełni funkcję magazynu energii. Jest w stanie

134
00:06:31,188 --> 00:06:33,875
szybko dostarczyć energię do sieci w okresach

135
00:06:33,975 --> 00:06:36,367
wzmożonego zapotrzebowania na nią.

136
00:06:39,946 --> 00:06:42,103
Na większości obszarów województwa

137
00:06:42,203 --> 00:06:44,180
pomorskiego, tak jak i łódzkiego

138
00:06:44,280 --> 00:06:45,803
panują korzystne warunki 

139
00:06:45,903 --> 00:06:48,060
do pozyskiwania energii ze słońca.

140
00:06:48,831 --> 00:06:51,090
Dzięki postępowi technologicznemu 

141
00:06:51,190 --> 00:06:53,195
i przychylności władz lokalnych

142
00:06:53,295 --> 00:06:55,486
powstaje tam coraz więcej paneli.

143
00:06:55,999 --> 00:06:57,848
Ani te w pomorskim, ani w łódzkim 

144
00:06:57,948 --> 00:06:59,747
nie mogą się jednak równać z tymi 

145
00:06:59,847 --> 00:07:02,142
działającymi na słonecznym południu Europy

146
00:07:02,399 --> 00:07:04,459
w Grecji, czy Hiszpanii.

147
00:07:09,311 --> 00:07:11,876
Jeśli uważnie oglądasz, bez trudu wymienisz

148
00:07:11,976 --> 00:07:14,005
główne nieodnawialne źródło energii

149
00:07:14,105 --> 00:07:15,454
w województwie łódzkim.

150
00:07:19,295 --> 00:07:21,599
To węgiel brunatny, jasne.

151
00:07:22,367 --> 00:07:25,668
A teraz powiedz, jaki rodzaj energii odnawialnej

152
00:07:25,768 --> 00:07:27,398
ma najlepsze warunki rozwoju na Pomorzu?

153
00:07:30,742 --> 00:07:33,887
Mówisz, że energia z wiatru? Masz rację.

154
00:07:39,519 --> 00:07:42,332
Na rozwój energetyki największy wpływ mają:

155
00:07:42,432 --> 00:07:45,112
miejsce występowania surowców mineralnych

156
00:07:45,407 --> 00:07:47,600
ukształtowanie terenu i klimat.

157
00:07:48,479 --> 00:07:50,984
Unikalne połączenie tych czynników sprawia

158
00:07:51,084 --> 00:07:53,296
że w danym regionie najlepsze warunki 

159
00:07:53,396 --> 00:07:55,901
rozwoju mają określone rodzaje energetyki.

160
00:07:56,569 --> 00:07:59,141
Warunki sprzyjające rozwojowi energetyki

161
00:07:59,241 --> 00:08:01,435
w województwie łódzkim i pomorskim 

162
00:08:01,535 --> 00:08:03,582
porównujemy w tabeli na planszy.

163
00:08:05,887 --> 00:08:08,216
To, z jakich źródeł warto czerpać energię

164
00:08:08,316 --> 00:08:10,238
zależy od warunków przyrodniczych.

165
00:08:11,007 --> 00:08:13,823
Ale z pistacji wiedzę możesz czerpać zawsze.

166
00:08:13,923 --> 00:08:15,210
Bezkosztowo.

167
00:08:15,359 --> 00:08:18,443
Zapraszamy na pistacja.tv