1
00:00:00,512 --> 00:00:02,716
Mury na granicach to nie nowość.

2
00:00:02,816 --> 00:00:04,986
Choćby chiński Wielki Mur, który miał 

3
00:00:05,086 --> 00:00:06,855
chronić państwo przed najazdami 

4
00:00:06,955 --> 00:00:08,190
koczowniczych plemion.

5
00:00:08,448 --> 00:00:10,771
Podobny, choć o wiele krótszy mur 

6
00:00:10,871 --> 00:00:12,516
zbudowała niedawno Turcja

7
00:00:12,616 --> 00:00:14,590
na granicy z Irakiem i Syrią.

8
00:00:15,104 --> 00:00:18,083
Miał on pomóc w walce z nielegalną migracją

9
00:00:18,183 --> 00:00:20,971
przemytem i zagrożeniami terrorystycznymi

10
00:00:21,071 --> 00:00:23,859
a stał się symbolem narastających napięć 

11
00:00:23,959 --> 00:00:25,599
i konfliktów w regionie.

12
00:00:26,112 --> 00:00:28,990
O tych konfliktach opowiemy Ci w tym filmie.

13
00:00:40,704 --> 00:00:42,834
O Bliskim Wschodzie często słyszysz 

14
00:00:42,934 --> 00:00:44,893
w wiadomościach, ale co właściwie 

15
00:00:44,993 --> 00:00:46,335
określa się tym mianem?

16
00:00:46,592 --> 00:00:49,408
Ten region tworzy 15 niepodległych państw

17
00:00:49,664 --> 00:00:51,485
które pokazujemy ci na mapie.

18
00:00:51,968 --> 00:00:54,230
Są tu też terytoria o niejasnym statusie

19
00:00:54,330 --> 00:00:56,484
politycznym, jak Autonomia Palestyńska 

20
00:00:56,584 --> 00:00:58,042
czy Kurdystan.

21
00:00:58,368 --> 00:01:00,816
Przebiegają tędy ważne, międzynarodowe

22
00:01:00,916 --> 00:01:03,511
szlaki komunikacyjne, w tym Kanał Sueski 

23
00:01:03,611 --> 00:01:06,453
- jedno z głównych połączeń morskich świata.

24
00:01:06,816 --> 00:01:09,376
Region ten jest także jednym z największych

25
00:01:09,476 --> 00:01:11,622
na świecie producentów ropy naftowej 

26
00:01:11,722 --> 00:01:14,050
i gazu ziemnego - podstawowych surowców 

27
00:01:14,150 --> 00:01:16,784
energetycznych światowej gospodarki.

28
00:01:17,056 --> 00:01:19,650
Znaczenie tych surowców sprawia, że sytuacja

29
00:01:19,750 --> 00:01:22,174
polityczna na Bliskim Wschodzie ma istotny

30
00:01:22,274 --> 00:01:23,967
wpływ na globalną gospodarkę.

31
00:01:24,736 --> 00:01:26,272
A o konflikty tu nietrudno.

32
00:01:26,784 --> 00:01:28,718
Zarówno wewnętrzne, prowadzące 

33
00:01:28,818 --> 00:01:31,342
do zmiany władzy w poszczególnych krajach

34
00:01:31,442 --> 00:01:34,030
jak i międzypaństwowe, wynikające z różnic

35
00:01:34,130 --> 00:01:36,847
etnicznych, kulturowych i religijnych.

36
00:01:37,536 --> 00:01:39,645
Region zamieszkują w przeważającej

37
00:01:39,745 --> 00:01:42,121
większości muzułmanie - wyznawcy islamu

38
00:01:42,221 --> 00:01:44,470
drugiej pod względem liczby wyznawców

39
00:01:44,570 --> 00:01:45,726
religii na świecie.

40
00:01:46,240 --> 00:01:47,658
Podobnie jak chrześcijanie

41
00:01:47,758 --> 00:01:50,079
muzułmanie też dzielą się na różne odłamy.

42
00:01:50,592 --> 00:01:53,408
Dwa najważniejsze to szyici i sunnici.

43
00:01:53,664 --> 00:01:55,712
Podział muzułmanów jest istotny.

44
00:01:56,224 --> 00:01:58,392
Ich poglądy na udział religii w życiu

45
00:01:58,492 --> 00:02:01,089
codziennym zasadniczo się różnią, a to często

46
00:02:01,189 --> 00:02:03,427
prowadzi do sporów, które mogą przybrać

47
00:02:03,527 --> 00:02:05,695
postać otwartego konfliktu zbrojnego.

48
00:02:06,208 --> 00:02:09,089
Konflikty dotyczą głównie walki o wpływy

49
00:02:09,189 --> 00:02:11,630
władzę i ogromne zasoby finansowe.

50
00:02:11,840 --> 00:02:14,199
Argumenty religijne często służą jedynie

51
00:02:14,299 --> 00:02:17,322
jako pretekst do wszczęcia działań zbrojnych.

52
00:02:17,728 --> 00:02:19,973
Zdarza się, że angażowane są w nie także

53
00:02:20,073 --> 00:02:21,694
państwa zewnętrzne, takie jak 

54
00:02:21,794 --> 00:02:24,383
Stany Zjednoczone, Rosja, czy Wielka Brytania.

55
00:02:25,152 --> 00:02:27,054
Światowe mocarstwa angażują się 

56
00:02:27,154 --> 00:02:29,494
w te konflikty głównie z chęci zdobycia 

57
00:02:29,594 --> 00:02:32,179
lub utrzymania dostępu do złóż ropy naftowej

58
00:02:32,279 --> 00:02:34,131
oraz utrzymania międzynarodowych

59
00:02:34,231 --> 00:02:35,645
szlaków komunikacyjnych.

60
00:02:36,160 --> 00:02:38,515
Więcej o wojnach na Bliskim Wschodzie

61
00:02:38,615 --> 00:02:40,125
opowiemy Ci po orzeszku.

62
00:02:44,096 --> 00:02:46,692
Jednym z najdłużej trwających konfliktów 

63
00:02:46,792 --> 00:02:49,016
na Bliskim Wschodzie pozostaje spór 

64
00:02:49,116 --> 00:02:51,519
między Izraelem a państwami arabskimi.

65
00:02:51,776 --> 00:02:54,888
W 1947 roku decyzją Zgromadzenia Ogólnego

66
00:02:54,988 --> 00:02:57,510
Organizacji Narodów Zjednoczonych 

67
00:02:57,610 --> 00:03:00,903
(w skrócie: ONZ) Żydzi, których wówczas było

68
00:03:01,003 --> 00:03:04,065
na tych terenach o wiele mniej niż Arabów

69
00:03:04,165 --> 00:03:06,610
otrzymali część terenów Palestyny

70
00:03:06,710 --> 00:03:08,742
by utworzyć własne państwo.

71
00:03:08,928 --> 00:03:10,818
Tereny te zostały im przyznane 

72
00:03:10,918 --> 00:03:13,259
ponieważ przed wiekami na tych terenach

73
00:03:13,359 --> 00:03:15,637
istniało starożytne państwo żydowskie.

74
00:03:15,737 --> 00:03:17,577
Zamieszkałym tu Palestyńczykom 

75
00:03:17,677 --> 00:03:19,567
ograniczono prawa obywatelskie.

76
00:03:19,936 --> 00:03:22,895
W wyniku tego wielu z nich zdecydowało się 

77
00:03:22,995 --> 00:03:25,204
na emigrację do krajów sąsiednich

78
00:03:25,304 --> 00:03:27,163
głównie do Jordanii i Libanu

79
00:03:27,263 --> 00:03:29,662
ale także do Syrii, Egiptu i Iraku.

80
00:03:30,432 --> 00:03:32,367
Przez kolejne dekady dążyli oni 

81
00:03:32,467 --> 00:03:34,527
do utworzenia suwerennego państwa.

82
00:03:35,040 --> 00:03:37,425
Ich wysiłki doprowadziły jednak jedynie

83
00:03:37,525 --> 00:03:39,547
do powstania tak zwanej Autonomii 

84
00:03:39,647 --> 00:03:41,794
Palestyńskiej, sprawującej kontrolę 

85
00:03:41,894 --> 00:03:43,417
nad terytorium Strefy Gazy

86
00:03:43,517 --> 00:03:45,277
i Zachodniego Brzegu Jordanu.

87
00:03:45,792 --> 00:03:47,728
Część palestyńskich ugrupowań 

88
00:03:47,828 --> 00:03:50,509
próbowała wywalczyć niepodległość zbrojnie

89
00:03:50,609 --> 00:03:53,075
organizując ataki na ludność żydowską.

90
00:03:53,472 --> 00:03:55,702
W odpowiedzi izraelskie siły zbrojne

91
00:03:55,802 --> 00:03:58,362
dzięki światowym mocarstwom o wiele lepiej

92
00:03:58,462 --> 00:04:00,832
wyszkolone i wyposażone, też stosowały 

93
00:04:00,932 --> 00:04:02,985
rozwiązania siłowe, co skutkowało 

94
00:04:03,085 --> 00:04:06,169
licznymi ofiarami po stronie palestyńskiej.

95
00:04:06,528 --> 00:04:09,153
Z biegiem lat narastała spirala przemocy

96
00:04:09,253 --> 00:04:11,343
wzajemnej nieufności i wrogości.

97
00:04:11,648 --> 00:04:13,817
Mimo wielokrotnych prób podejmowanych

98
00:04:13,917 --> 00:04:15,736
przez społeczność międzynarodową

99
00:04:15,836 --> 00:04:17,235
osiągnięcie porozumienia 

100
00:04:17,335 --> 00:04:19,324
wciąż wydaje się wyjątkowo trudne.

101
00:04:23,167 --> 00:04:25,449
Konflikty wstrząsają też krajami

102
00:04:25,549 --> 00:04:27,467
leżącymi nad Zatoką Perską.

103
00:04:27,775 --> 00:04:30,299
Zaczęło się od rewolucji islamskiej w Iranie

104
00:04:30,399 --> 00:04:32,698
która doprowadziła do wieloletniej wojny 

105
00:04:32,798 --> 00:04:33,918
z sąsiednim Irakiem.

106
00:04:34,431 --> 00:04:36,143
Tłem był religijny konflikt 

107
00:04:36,243 --> 00:04:38,270
wywołany przez irańskich szyitów.

108
00:04:39,039 --> 00:04:42,436
Kolejny konflikt rozpoczął Irak, który w 1990 r.

109
00:04:42,536 --> 00:04:45,165
napadł na Kuwejt, by przejąć tamtejsze

110
00:04:45,265 --> 00:04:47,463
jedne z najbogatszych na świecie

111
00:04:47,563 --> 00:04:49,242
zasoby ropy naftowej.

112
00:04:49,791 --> 00:04:51,680
Maleńki Kuwejt z niewielką armią 

113
00:04:51,780 --> 00:04:54,090
został szybko zajęty przez irackie wojska

114
00:04:54,190 --> 00:04:55,442
ale światowe mocarstwa 

115
00:04:55,542 --> 00:04:57,725
nie zamierzały się biernie przyglądać.

116
00:04:58,239 --> 00:04:59,651
Na Irak nałożono sankcje

117
00:04:59,751 --> 00:05:02,078
które zakazywały handlu z tym państwem.

118
00:05:02,335 --> 00:05:04,218
Zawieszono połączenia lotnicze 

119
00:05:04,318 --> 00:05:07,198
i zamrożono majątek irackiego rządu za granicą.

120
00:05:07,967 --> 00:05:10,192
W kolejnym roku międzynarodowa koalicja 

121
00:05:10,292 --> 00:05:12,574
państw, dowodzona przez Stany Zjednoczone

122
00:05:12,831 --> 00:05:15,078
wyzwoliła Kuwejt spod władzy Iraku 

123
00:05:15,178 --> 00:05:17,950
w ramach operacji wojskowej Pustynna Burza.

124
00:05:18,463 --> 00:05:21,354
Działania wojenne, jak i celowe niszczenie 

125
00:05:21,454 --> 00:05:23,406
szybów naftowych, spowodowały 

126
00:05:23,506 --> 00:05:26,397
nieodwracalne skażenie tysięcy km2 pustyni.

127
00:05:26,655 --> 00:05:28,985
Po przegranej Irak przez lata musiał cierpieć 

128
00:05:29,085 --> 00:05:30,330
z powodu międzynarodowych 

129
00:05:30,430 --> 00:05:31,518
sankcji gospodarczych.

130
00:05:32,287 --> 00:05:36,047
Nieco ponad 10 lat później, na początku XXI w.

131
00:05:36,356 --> 00:05:38,810
nastąpiła inwazja koalicji międzynarodowej 

132
00:05:38,910 --> 00:05:41,820
na Irak. Pretekstem do ataku miał być fakt 

133
00:05:42,047 --> 00:05:43,896
że władze kraju dysponowały nielegalną 

134
00:05:43,996 --> 00:05:45,600
bronią masowego rażenia. 

135
00:05:45,700 --> 00:05:47,900
Nigdy jej jednak nie odnaleziono.

136
00:05:48,415 --> 00:05:50,555
Po obaleniu rządu Saddama Husseina

137
00:05:50,655 --> 00:05:52,745
i wycofaniu międzynarodowych wojsk

138
00:05:52,845 --> 00:05:54,148
niepokoje nie ustały.

139
00:05:54,559 --> 00:05:57,574
Terrorystyczna organizacja Państwo Islamskie

140
00:05:57,674 --> 00:06:00,569
w skrócie zwana ISIS, wyznająca najbardziej

141
00:06:00,669 --> 00:06:02,380
radykalną odmianę sunnizmu

142
00:06:02,480 --> 00:06:04,798
zajęła większość terytorium kraju.

143
00:06:05,055 --> 00:06:06,861
Dopiero skoordynowane wysiłki

144
00:06:06,961 --> 00:06:08,845
międzynarodowej koalicji państw

145
00:06:08,945 --> 00:06:10,955
doprowadziły do wyparcia terrorystów

146
00:06:11,055 --> 00:06:13,823
z większości terytorium Iraku, choć do dziś

147
00:06:13,923 --> 00:06:16,232
prowadzą oni działania partyzanckie.

148
00:06:20,159 --> 00:06:22,681
Zarzewiem kolejnych konfliktów stała się

149
00:06:22,781 --> 00:06:24,224
tak zwana Arabska Wiosna

150
00:06:24,324 --> 00:06:26,667
czyli bunty w krajach Afryki Północnej

151
00:06:26,767 --> 00:06:28,982
wywołane powszechnym niezadowoleniem

152
00:06:29,082 --> 00:06:31,282
ludzi rosnącą nieudolnością rządów.

153
00:06:31,423 --> 00:06:33,758
Protestujący domagali się wolnych wyborów

154
00:06:33,858 --> 00:06:35,262
i poprawy warunków życia.

155
00:06:35,574 --> 00:06:38,172
Sprzeciwiali się bezrobociu i korupcji.

156
00:06:38,335 --> 00:06:40,445
W niektórych krajach masowe demonstracje

157
00:06:40,545 --> 00:06:42,389
doprowadziły do reform gospodarczych

158
00:06:42,489 --> 00:06:44,221
i politycznych, ale nie wszędzie.

159
00:06:44,735 --> 00:06:46,831
W Syrii niepokoje przerodziły się 

160
00:06:46,931 --> 00:06:49,532
w krwawą wojnę domową, która trwa do dziś.

161
00:06:49,855 --> 00:06:52,560
Na pograniczu Syrii i Iraku uaktywnili się

162
00:06:52,660 --> 00:06:54,331
fundamentaliści spod znaku 

163
00:06:54,431 --> 00:06:57,217
Państwa Islamskiego - zwolennicy najbardziej

164
00:06:57,317 --> 00:07:00,350
radykalnej odmiany islamu i rządów religijnych.

165
00:07:00,863 --> 00:07:02,570
W wyniku brutalnych ataków 

166
00:07:02,670 --> 00:07:03,806
na ludność cywilną 

167
00:07:03,906 --> 00:07:05,498
oraz masowych prześladowań

168
00:07:05,598 --> 00:07:08,166
miliony Syryjczyków uciekło do sąsiednich

169
00:07:08,266 --> 00:07:10,378
krajów arabskich, a setki tysięcy 

170
00:07:10,478 --> 00:07:12,380
szukały schronienia w Europie.

171
00:07:12,895 --> 00:07:15,823
W 2015 r. stało się to powodem ogłoszenia

172
00:07:15,923 --> 00:07:18,667
tak zwanego kryzysu migracyjnego.

173
00:07:19,039 --> 00:07:20,322
Zamachy przeprowadzone

174
00:07:20,422 --> 00:07:23,232
przez fanatyków z ISIS, doprowadziły do śmierci 

175
00:07:23,332 --> 00:07:25,949
kilku tysięcy osób, między innymi w Europie.

176
00:07:26,719 --> 00:07:29,080
Wzorem był dla nich Osama bin Laden

177
00:07:29,180 --> 00:07:32,433
autor zamachów z 11. września 2001 roku

178
00:07:32,533 --> 00:07:34,070
na terytorium USA.

179
00:07:34,399 --> 00:07:36,262
Zjawisko terroryzmu nigdy wcześniej

180
00:07:36,362 --> 00:07:38,339
nie stanowiło tak poważnego zagrożenia

181
00:07:38,439 --> 00:07:40,029
dla bezpieczeństwa na świecie.

182
00:07:44,895 --> 00:07:46,920
Trudny do rozwiązania pozostaje też 

183
00:07:47,020 --> 00:07:48,584
tak zwany problem kurdyjski.

184
00:07:48,991 --> 00:07:51,551
Kurdowie są narodem bez własnego państwa.

185
00:07:51,807 --> 00:07:54,631
Zamieszkują tereny Kurdystanu, współcześnie

186
00:07:54,731 --> 00:07:57,822
podzielonego między Turcję, Irak, Iran i Syrię.

187
00:07:57,951 --> 00:08:00,663
Od dziesięcioleci walczą o własne państwo

188
00:08:00,763 --> 00:08:02,957
a przynajmniej o dalece posuniętą autonomię

189
00:08:03,163 --> 00:08:05,175
w tym legalizację języka kurdyjskiego

190
00:08:05,275 --> 00:08:07,225
i poszanowanie zwyczajów.

191
00:08:07,679 --> 00:08:09,746
W walce o swoje prawa posuwają się

192
00:08:09,846 --> 00:08:12,286
do działań zbrojnych i terrorystycznych.

193
00:08:12,799 --> 00:08:15,356
W reakcji, państwa mające w swoich granicach

194
00:08:15,456 --> 00:08:17,193
tereny zamieszkałe przez Kurdów

195
00:08:17,293 --> 00:08:19,198
stosują represje i przesiedlenia.

196
00:08:19,711 --> 00:08:21,244
Status polityczny Kurdów 

197
00:08:21,344 --> 00:08:23,587
pozostaje nierozwiązany i jest jednym

198
00:08:23,687 --> 00:08:25,853
z kluczowych wyzwań dla stabilności

199
00:08:26,111 --> 00:08:27,205
Bliskiego Wschodu.

200
00:08:30,207 --> 00:08:32,503
Konflikty zbrojne na Bliskim Wschodzie

201
00:08:32,603 --> 00:08:34,664
nie są problemem wyłącznie lokalnym

202
00:08:34,764 --> 00:08:37,245
dotyczącym uczestniczących w nich państw.

203
00:08:37,631 --> 00:08:39,130
Mają również istotny wpływ 

204
00:08:39,230 --> 00:08:40,958
na światowe rynki energetyczne.

205
00:08:41,471 --> 00:08:43,488
Bliski Wschód to kluczowy producent

206
00:08:43,588 --> 00:08:45,310
ropy naftowej i gazu ziemnego.

207
00:08:45,823 --> 00:08:48,777
Cieśniny takie jak Ormuz, Bab-al-Mandab

208
00:08:48,877 --> 00:08:51,704
czy Kanał Sueski, tworzą główną morską

209
00:08:51,804 --> 00:08:54,526
drogę handlową między Azją a Europą.

210
00:08:55,039 --> 00:08:56,634
To tak zwane wąskie gardło 

211
00:08:56,734 --> 00:08:58,878
światowej energetyki, ale nie tylko.

212
00:08:59,135 --> 00:09:01,287
Każde załamanie bezpieczeństwa w regionie

213
00:09:01,387 --> 00:09:03,486
odbija się na globalnych cenach surowców

214
00:09:03,743 --> 00:09:04,763
i produktów.

215
00:09:05,023 --> 00:09:07,603
Może jeszcze pamiętasz, jak w 2021 roku

216
00:09:07,703 --> 00:09:10,436
wielki kontenerowiec na tydzień zablokował

217
00:09:10,536 --> 00:09:13,673
 Kanał Sueski? Nawet tak krótki przestój sprawił

218
00:09:13,773 --> 00:09:16,506
że w Europie wzrosły na przykład ceny kawy

219
00:09:16,606 --> 00:09:18,934
i herbaty, a fabryki miały przestoje

220
00:09:19,034 --> 00:09:21,497
bo musiały kilka tygodni dłużej czekać

221
00:09:21,597 --> 00:09:23,368
na zamówione w Azji części.

222
00:09:23,711 --> 00:09:25,709
Działania zbrojne na Bliskim Wschodzie

223
00:09:25,809 --> 00:09:27,810
oprócz znaczenia gospodarczego i wpływu

224
00:09:27,910 --> 00:09:29,854
na ceny ropy naftowej i gazu ziemnego

225
00:09:30,367 --> 00:09:32,752
generują też masowe migracje ludności.

226
00:09:33,183 --> 00:09:35,198
Po Arabskiej Wiośnie w 2015 r. 

227
00:09:35,298 --> 00:09:37,463
w czasie wspomnianego już kryzysu 

228
00:09:37,563 --> 00:09:40,128
migracyjnego, z krajów Bliskiego Wschodu

229
00:09:40,228 --> 00:09:42,909
do Europy uciekło blisko 2 miliony ludzi.

230
00:09:43,423 --> 00:09:45,525
.Region ten od dekad stanowi jeden

231
00:09:45,625 --> 00:09:48,247
z najbardziej niestabilnych obszarów świata

232
00:09:48,347 --> 00:09:50,906
a toczące się tam wojny wpływają na układ 

233
00:09:51,006 --> 00:09:53,330
sił geopolitycznych, światowe bezpieczeństwo

234
00:09:53,430 --> 00:09:54,565
i gospodarkę.

235
00:09:54,687 --> 00:09:56,529
Konflikty prowadzą do masowych 

236
00:09:56,629 --> 00:09:59,031
migracji ludności, kryzysów humanitarnych

237
00:09:59,131 --> 00:10:01,594
a także wzrostu napięć między mocarstwami 

238
00:10:01,694 --> 00:10:03,902
wspierającymi przeciwne strony sporu.

239
00:10:04,415 --> 00:10:07,123
Destabilizacja regionu sprzyja też rozwojowi

240
00:10:07,223 --> 00:10:09,254
terroryzmu, stwarzając zagrożenie 

241
00:10:09,354 --> 00:10:11,511
dla mieszkańców nawet tak odległych 

242
00:10:11,611 --> 00:10:14,131
regionów, jak Stany Zjednoczone i Europa.

243
00:10:16,959 --> 00:10:19,248
Oceń prawdziwość podanych zdań.

244
00:10:19,775 --> 00:10:22,047
Jednym z najdłużej trwających konfliktów

245
00:10:22,147 --> 00:10:23,266
na Bliskim Wschodzie 

246
00:10:23,366 --> 00:10:25,406
jest konflikt izraelsko-palestyński.

247
00:10:29,805 --> 00:10:31,035
Prawda.

248
00:10:32,831 --> 00:10:34,957
W Izraelu od czasu obalenia reżimu 

249
00:10:35,057 --> 00:10:37,183
Saddama Husseina trwa wojna domowa.

250
00:10:40,991 --> 00:10:42,011
Fałsz.

251
00:10:44,095 --> 00:10:45,845
Konflikty na Bliskim Wschodzie

252
00:10:45,945 --> 00:10:47,935
mają wpływ na gospodarkę światową.

253
00:10:51,558 --> 00:10:52,795
Prawda.

254
00:10:59,711 --> 00:11:02,525
Bliski Wschód od wielu lat jest miejscem wojen

255
00:11:02,625 --> 00:11:04,766
na podłożu ekonomicznym, politycznym

256
00:11:04,866 --> 00:11:06,621
narodowościowym i religijnym.

257
00:11:06,879 --> 00:11:09,173
Każdy konflikt zbrojny w tym regionie

258
00:11:09,273 --> 00:11:11,264
zwiększa napięcia międzynarodowe 

259
00:11:11,364 --> 00:11:13,735
ponieważ prowadzi do zakłóceń wydobycia

260
00:11:13,835 --> 00:11:16,206
ropy naftowej i utrudnia międzynarodowy

261
00:11:16,306 --> 00:11:18,994
transport morski, wpływając na koszty życia 

262
00:11:19,094 --> 00:11:21,452
i łańcuchy produkcji na całym świecie.

263
00:11:23,263 --> 00:11:26,130
Bliski Wschód to miejsce wielu konfliktów

264
00:11:26,230 --> 00:11:29,189
ale pi-stacja to miejsce, gdzie zdobędziesz

265
00:11:29,289 --> 00:11:31,465
wiedzę zupełnie bezkonfliktowo. 

266
00:11:31,565 --> 00:11:34,361
Wejdź na pistacja.tv i polub nas. Warto!