1
00:00:00,643 --> 00:00:02,738
Co robisz, gdy dopada cię głód?

2
00:00:03,072 --> 00:00:06,541
Sięgasz po kanapkę? Prosisz kolegę o gryza?

3
00:00:06,912 --> 00:00:08,704
Nie każdy głodny tak może.

4
00:00:08,960 --> 00:00:13,056
Blisko 9% ludności Ziemi cierpi głód utajony.

5
00:00:13,568 --> 00:00:16,796
To sytuacja, gdy co prawda kalorii wystarcza

6
00:00:16,896 --> 00:00:19,165
ale w pożywieniu brakuje jakiegoś 

7
00:00:19,265 --> 00:00:21,348
ważnego składnika. Zwykle białka

8
00:00:21,448 --> 00:00:23,531
bez którego dzieci wolniej rosną

9
00:00:23,631 --> 00:00:26,242
a dorośli stają się podatni na choroby.

10
00:00:26,624 --> 00:00:27,756
Nie chodzi zatem o to

11
00:00:27,856 --> 00:00:29,439
by zapychać brzuch byle czym.

12
00:00:29,770 --> 00:00:32,298
Pomyśl o tym i następnym razem 

13
00:00:32,398 --> 00:00:35,424
na głód wybierz kanapkę, nie batonik.

14
00:00:46,592 --> 00:00:47,898
Czym jest głód?

15
00:00:48,384 --> 00:00:50,120
Myślę że znasz to pojęcie 

16
00:00:50,220 --> 00:00:52,299
nawet z własnego doświadczenia.

17
00:00:52,736 --> 00:00:56,070
Głód to reakcja na czasowy brak pożywienia.

18
00:00:56,576 --> 00:00:59,136
Może być to czas stosunkowo krótki

19
00:00:59,252 --> 00:01:02,014
kiedy czujemy, że pora na kolejny posiłek

20
00:01:02,114 --> 00:01:04,689
bo ssie nas w żołądku, ale w skrajnych 

21
00:01:04,789 --> 00:01:07,688
przypadkach głód prowadzi nawet do śmierci.

22
00:01:08,608 --> 00:01:11,522
Czym innym jest niedożywienie, które oznacza

23
00:01:11,622 --> 00:01:14,082
spożywanie zbyt małej ilości jedzenia 

24
00:01:14,182 --> 00:01:16,287
w stosunku do potrzeb organizmu.

25
00:01:16,800 --> 00:01:19,801
Może dotyczyć kogoś na zbyt restrykcyjnej

26
00:01:19,901 --> 00:01:22,679
diecie, ale nie o tym będzie ten film.

27
00:01:23,200 --> 00:01:26,199
Powiemy o ludziach, którzy nie z wyboru

28
00:01:26,299 --> 00:01:28,466
jedzą zbyt rzadko i zbyt mało

29
00:01:28,566 --> 00:01:31,359
i zdecydowanie zbyt często czują głód

30
00:01:31,459 --> 00:01:33,911
którego nie mają czym zaspokoić.

31
00:01:34,208 --> 00:01:36,549
Niestety, w biedniejszych regionach 

32
00:01:36,649 --> 00:01:38,459
takich sytuacji nie brakuje.

33
00:01:38,560 --> 00:01:41,617
Głód i niedożywienie to powszechny problem 

34
00:01:41,717 --> 00:01:43,207
w wielu krajach Afryki

35
00:01:43,307 --> 00:01:45,642
i w wielu innych rejonach świata.

36
00:01:46,496 --> 00:01:48,544
Popatrz na tę mapę świata.

37
00:01:49,056 --> 00:01:51,566
Pokazano na niej, jaki procent ludności 

38
00:01:51,666 --> 00:01:54,432
w danym kraju cierpi głód lub niedożywienie.

39
00:01:54,944 --> 00:01:58,070
Im ciemniejszy kolor, tym więcej osób niedojada

40
00:01:58,170 --> 00:02:00,773
choć ogólna produkcja żywności może być 

41
00:02:00,873 --> 00:02:03,391
wystarczająca do zaspokojenia potrzeb.

42
00:02:03,648 --> 00:02:06,408
Widzisz? Najwięcej brązów i czerwieni

43
00:02:06,508 --> 00:02:08,128
jest właśnie w Afryce.

44
00:02:08,768 --> 00:02:10,579
Jakie są tego przyczyny?

45
00:02:11,584 --> 00:02:13,326
Najbardziej oczywistą jest 

46
00:02:13,426 --> 00:02:16,179
brak dostatecznej ilości dostępnego pokarmu

47
00:02:16,279 --> 00:02:18,751
zarówno roślinnego, jak i zwierzęcego.

48
00:02:20,032 --> 00:02:22,289
Jeśli zdarzyło Ci się dbać o grządkę 

49
00:02:22,389 --> 00:02:24,895
z warzywami, czy choćby rabatę z kwiatami

50
00:02:25,152 --> 00:02:28,142
to wiesz, jak systematyczna musi to być praca

51
00:02:28,242 --> 00:02:31,391
i czego rośliny potrzebują, by zdrowo rosnąć

52
00:02:31,491 --> 00:02:33,109
i wydać plony.

53
00:02:33,344 --> 00:02:35,869
Bez większego zastanowienia odpowiesz 

54
00:02:35,969 --> 00:02:37,951
że regularnego dostępu do wody

55
00:02:38,208 --> 00:02:40,768
możliwie długiego okresu wegetacyjnego

56
00:02:40,904 --> 00:02:42,256
i żyznych gleb.

57
00:02:42,816 --> 00:02:45,935
W Afryce okres wegetacyjny trwa w zasadzie

58
00:02:46,035 --> 00:02:47,972
przez cały rok, ale z wodą 

59
00:02:48,072 --> 00:02:49,983
są coraz większe problemy.

60
00:02:50,496 --> 00:02:52,760
Długotrwałe susze są powszechne

61
00:02:52,860 --> 00:02:55,448
a gdy deszcz już spadnie, to często 

62
00:02:55,548 --> 00:02:58,434
pod postacią ulew, które zamiast wsiąkać

63
00:02:58,534 --> 00:03:00,524
w glebę, zmywają ją do rzek 

64
00:03:00,624 --> 00:03:03,038
wywołując katastrofalne powodzie.

65
00:03:03,552 --> 00:03:05,856
Ubogie w składniki odżywcze gleby

66
00:03:06,368 --> 00:03:08,928
szczególnie na obszarach suchych i pustynnych

67
00:03:09,184 --> 00:03:11,977
utrudniają efektywne wykorzystanie ich 

68
00:03:12,077 --> 00:03:15,404
na cele rolnicze, a gdy już nawet coś na takiej

69
00:03:15,504 --> 00:03:18,247
ziemi wyrośnie, plony może doszczętnie 

70
00:03:18,347 --> 00:03:21,213
zniszczyć szarańcza albo inne szkodniki.

71
00:03:24,434 --> 00:03:27,104
Mówi się, że jeśli nie wiadomo, o co chodzi

72
00:03:27,204 --> 00:03:29,523
to znaczy, że chodzi o pieniądze.

73
00:03:29,920 --> 00:03:32,529
W wielu krajach, na możliwości produkcji

74
00:03:32,629 --> 00:03:35,039
dystrybucji i przechowywania żywności

75
00:03:35,296 --> 00:03:38,112
negatywnie wpływają braki w infrastrukturze:

76
00:03:38,449 --> 00:03:40,060
nieprzejezdne drogi

77
00:03:40,160 --> 00:03:42,208
zbyt mało magazynów zbożowych

78
00:03:42,308 --> 00:03:44,512
niedobór systemów nawadniania pól

79
00:03:44,768 --> 00:03:46,304
słaby dostęp do nawozów

80
00:03:46,404 --> 00:03:48,494
i środków ochrony roślin.

81
00:03:49,888 --> 00:03:52,027
Ubóstwo i nierówności społeczne 

82
00:03:52,127 --> 00:03:54,558
prowadzą do nierównomiernego dostępu 

83
00:03:54,658 --> 00:03:57,823
do i tak już niewystarczającej ilości żywności.

84
00:03:58,080 --> 00:04:00,128
Najbardziej cierpią na tym najubożsi

85
00:04:00,384 --> 00:04:01,664
zwłaszcza dzieci.

86
00:04:01,920 --> 00:04:04,273
Afryka to przy tym kontynent o bardzo

87
00:04:04,373 --> 00:04:06,271
wysokim przyroście naturalnym.

88
00:04:06,528 --> 00:04:09,199
Liczba ludności zwiększa się tam szybciej

89
00:04:09,299 --> 00:04:11,903
niż rosną możliwości produkcji żywności.

90
00:04:12,160 --> 00:04:14,555
Innymi słowy jest coraz więcej ludzi

91
00:04:14,655 --> 00:04:16,711
których coraz trudniej wyżywić.

92
00:04:18,442 --> 00:04:21,631
Swoje dokłada też niestabilność polityczna.

93
00:04:22,143 --> 00:04:25,037
Konflikty zbrojne, zarówno te między państwami

94
00:04:25,137 --> 00:04:27,917
jak i w obrębie jednego kraju, nie sprzyjają 

95
00:04:28,017 --> 00:04:30,335
stabilności ekonomicznej mieszkańców.

96
00:04:31,103 --> 00:04:32,639
Częste przesiedlenia

97
00:04:32,895 --> 00:04:35,199
zniszczenia infrastruktury rolniczej

98
00:04:35,455 --> 00:04:38,296
grabież plonów, czy ich utrata, na przykład

99
00:04:38,396 --> 00:04:40,649
w wyniku podpaleń, skutkują utratą 

100
00:04:40,749 --> 00:04:43,389
środków do życia, a bywa, że i śmiercią.

101
00:04:43,903 --> 00:04:45,671
Najtragiczniejsze są efekty 

102
00:04:45,771 --> 00:04:48,254
nałożenia się na siebie kilku przyczyn.

103
00:04:48,767 --> 00:04:50,559
Weźmy Sudan Południowy.

104
00:04:51,071 --> 00:04:53,375
Tu klęska suszy wywołała głód

105
00:04:53,703 --> 00:04:56,373
który stał się źródłem konfliktów zbrojnych.

106
00:04:56,603 --> 00:04:58,394
Głód i wojny doprowadziły 

107
00:04:58,494 --> 00:05:00,447
do masowych migracji ludności

108
00:05:00,547 --> 00:05:02,784
a wskutek migracji nie było komu 

109
00:05:02,884 --> 00:05:05,454
uprawiać ziemi i produkować żywności.

110
00:05:05,663 --> 00:05:08,680
Taki tragiczny krąg trudno przerwać.

111
00:05:11,606 --> 00:05:13,356
Wspominaliśmy już o wodzie

112
00:05:13,456 --> 00:05:15,918
niezbędnej nie tylko w uprawie roślin

113
00:05:16,018 --> 00:05:18,461
ale też do pojenia zwierząt i ludzi.

114
00:05:18,975 --> 00:05:22,219
Gdy trzeba ją nosić z daleka, bardzo ogranicza

115
00:05:22,319 --> 00:05:25,369
to produktywność gospodarstw, bo mniej czasu

116
00:05:25,469 --> 00:05:27,280
zostaje na inne czynności.

117
00:05:27,679 --> 00:05:30,537
W dodatku woda dla ludzi i zwierząt powinna

118
00:05:30,637 --> 00:05:33,310
być bezpieczna, a o to trudno, bo wysoka 

119
00:05:33,410 --> 00:05:35,998
temperatura sprzyja rozwojowi mikrobów.

120
00:05:36,383 --> 00:05:39,233
Te z kolei są częstą przyczyną poważnych

121
00:05:39,333 --> 00:05:42,278
chorób zakaźnych, do których usposabia też

122
00:05:42,378 --> 00:05:44,163
przewlekłe niedożywienie. 

123
00:05:44,263 --> 00:05:46,991
Samo w sobie prowadzi ono do opóźnienia

124
00:05:47,091 --> 00:05:49,891
w rozwoju fizycznym i umysłowym u dzieci

125
00:05:49,991 --> 00:05:53,276
a u dorosłych do anemii i ogólnego osłabienia.

126
00:05:54,559 --> 00:05:56,983
W skali kraju oznacza to zmniejszenie

127
00:05:57,083 --> 00:05:59,640
produktywności i wzrostu gospodarczego.

128
00:06:03,104 --> 00:06:05,879
Różne kraje i organizacje międzynarodowe

129
00:06:05,979 --> 00:06:08,704
w rozmaity sposób starają się zmniejszyć

130
00:06:08,804 --> 00:06:10,873
problem głodu i niedożywienia.

131
00:06:11,455 --> 00:06:14,106
Część środków jest przeznaczona na doraźną

132
00:06:14,206 --> 00:06:16,678
pomoc żywnościową dla ludzi dotkniętych 

133
00:06:16,778 --> 00:06:19,508
w danym czasie klęską głodu, czy to z powodu

134
00:06:19,608 --> 00:06:22,273
katastrof naturalnych, czy też na przykład 

135
00:06:22,373 --> 00:06:24,252
w wyniku konfliktów zbrojnych.

136
00:06:24,511 --> 00:06:27,300
Ważniejsze wydają się jednak długofalowe

137
00:06:27,400 --> 00:06:30,175
działania mające na celu poprawę sytuacji

138
00:06:30,275 --> 00:06:32,145
żywnościowej, takie jak 

139
00:06:32,245 --> 00:06:34,431
inwestycje w studnie głębinowe

140
00:06:35,736 --> 00:06:37,970
zwiększenie powierzchni upraw poprzez 

141
00:06:38,070 --> 00:06:41,006
nawadnianie gleb i poprawę ich jakości

142
00:06:44,469 --> 00:06:46,226
edukacja rolników

143
00:06:48,358 --> 00:06:50,968
większa mechanizacja rolnictwa

144
00:06:51,437 --> 00:06:54,491
dostęp do dotacji i tanich kredytów.

145
00:06:57,399 --> 00:07:00,129
Jeśli uważnie oglądasz, na podstawie 

146
00:07:00,229 --> 00:07:02,533
treści filmu bez trudu odpowiesz

147
00:07:02,633 --> 00:07:05,388
w którym punkcie zebraliśmy wyłącznie 

148
00:07:05,488 --> 00:07:08,519
PRZYCZYNY głodu i niedożywienia w Afryce.

149
00:07:12,383 --> 00:07:17,247
Jeśli twoja odpowiedź to B, gratuluję uważności.

150
00:07:21,715 --> 00:07:23,809
Głód i niedożywienie stanowią 

151
00:07:23,909 --> 00:07:26,718
poważne wyzwanie dla wielu krajów Afryki

152
00:07:26,884 --> 00:07:29,535
ale Istnieją sposoby, aby temu zaradzić.

153
00:07:30,236 --> 00:07:32,089
Poprzez skoordynowane działania 

154
00:07:32,189 --> 00:07:34,398
na poziomie krajowym i międzynarodowym

155
00:07:34,655 --> 00:07:37,514
możliwe jest budowanie bardziej odpornych

156
00:07:37,614 --> 00:07:40,423
społeczności, które mogą przetrwać trudne

157
00:07:40,523 --> 00:07:43,240
warunki i osiągnąć zrównoważony rozwój.

158
00:07:43,615 --> 00:07:45,919
Ważne jest też podejmowanie działań

159
00:07:46,019 --> 00:07:49,699
na rzecz stabilizacji politycznej regionu.

160
00:07:52,575 --> 00:07:55,534
Czujesz głód? Zrób sobie kanapkę. 

161
00:07:55,634 --> 00:07:58,101
No, chyba że to głód wiedzy. 

162
00:07:58,201 --> 00:08:02,970
Wtedy najlepiej zostań z nami na pistacja.tv