1
00:00:00,512 --> 00:00:03,511
Cześć! Zastanawiało Cię kiedyś, jak to jest 

2
00:00:03,601 --> 00:00:05,798
że komputer potrafi tak wiele?

3
00:00:05,888 --> 00:00:08,758
Możesz na nim grać w gry, oglądać filmy

4
00:00:08,848 --> 00:00:12,046
pomaga Ci w nauce, a nawet pozwala rozmawiać

5
00:00:12,136 --> 00:00:14,931
z przyjaciółmi na drugim końcu świata.

6
00:00:15,104 --> 00:00:18,688
Wygląda jak magia, ale czy na pewno magia?

7
00:00:18,944 --> 00:00:22,000
Nie. Po prostu super drużyna, w której każdy 

8
00:00:22,090 --> 00:00:24,577
ma swoje miejsce i swoje zadania.

9
00:00:24,832 --> 00:00:27,416
Zapraszam Cię w niezwykłą podróż 

10
00:00:27,506 --> 00:00:30,728
do świata komputerowych tajemnic. Gotowi?

11
00:00:41,984 --> 00:00:45,097
Co ma mózg, ale nie myśli nim o obiedzie?

12
00:00:45,312 --> 00:00:47,872
Co ma klawisze, ale nie jest pianinem?

13
00:00:48,384 --> 00:00:51,050
Co ma pamięć, ale poza mózgiem?

14
00:00:51,200 --> 00:00:53,459
Odpowiedzi na te zagadki znajdziemy 

15
00:00:53,549 --> 00:00:55,552
zaglądając do naszego komputera.

16
00:00:56,064 --> 00:00:58,429
Już na wstępie mówiliśmy, że komputer 

17
00:00:58,519 --> 00:01:00,966
jest trochę jak człowiek, a może raczej 

18
00:01:01,056 --> 00:01:03,231
jak zespół ludzi. Taki zgrany team.

19
00:01:03,488 --> 00:01:05,283
Każdy ma w nim do wykonania 

20
00:01:05,373 --> 00:01:06,992
swoje bardzo ważne zadanie

21
00:01:07,082 --> 00:01:10,082
ale dopiero współpraca wszystkich przekłada się

22
00:01:10,172 --> 00:01:12,033
na sprawne działanie całości.

23
00:01:12,192 --> 00:01:15,066
Zacznijmy od tego, co widzisz na zewnątrz

24
00:01:15,156 --> 00:01:16,890
gdy siadasz do komputera.

25
00:01:20,128 --> 00:01:21,574
To jest monitor.

26
00:01:21,664 --> 00:01:24,480
Jego zadaniem jest wyświetlanie informacji.

27
00:01:24,736 --> 00:01:27,910
Dzięki niemu możesz oglądać swoje ulubione

28
00:01:28,000 --> 00:01:31,589
filmy, grać w gry, przeglądać strony internetowe

29
00:01:31,679 --> 00:01:34,316
a także... odrabiać zadania domowe.

30
00:01:34,464 --> 00:01:36,491
Na monitorze zobaczysz wszystko

31
00:01:36,581 --> 00:01:38,474
co narysujesz albo napiszesz.

32
00:01:38,816 --> 00:01:42,249
No właśnie. Żeby coś napisać na komputerze

33
00:01:42,339 --> 00:01:44,447
potrzebna jest klawiatura.

34
00:01:44,704 --> 00:01:47,008
To takie ręce do pisania komputera.

35
00:01:47,264 --> 00:01:49,719
Gdy piszesz wiadomość, szukasz czegoś 

36
00:01:49,809 --> 00:01:52,219
w internecie, albo wpisujesz nazwę gry

37
00:01:52,309 --> 00:01:54,040
używasz właśnie klawiatury.

38
00:01:54,432 --> 00:01:56,255
Za jej pomocą wprowadzasz tekst 

39
00:01:56,345 --> 00:01:57,759
i polecenia do komputera.

40
00:01:58,528 --> 00:02:01,288
Innym sposobem wprowadzania informacji 

41
00:02:01,378 --> 00:02:04,596
jest myszka. Z jej pomocą klikasz, przesuwasz 

42
00:02:04,686 --> 00:02:07,230
i wybierasz różne rzeczy na ekranie.

43
00:02:07,744 --> 00:02:09,442
Możesz też rysować, choć to 

44
00:02:09,532 --> 00:02:12,351
nie najprecyzyjniejsze narzędzie do tego celu.

45
00:02:12,864 --> 00:02:15,520
Tak to wygląda w komputerze stacjonarnym

46
00:02:15,610 --> 00:02:18,404
ale dobrze wiesz, że komputer to też laptop 

47
00:02:18,494 --> 00:02:21,137
ze zintegrowaną klawiaturą i ekranem

48
00:02:21,303 --> 00:02:24,637
tablet, w którym używamy specjalnego pióra

49
00:02:24,757 --> 00:02:27,337
czy smartfon z klawiaturą ekranową

50
00:02:27,427 --> 00:02:30,596
a coraz częściej alternatywą do wprowadzania

51
00:02:30,686 --> 00:02:34,152
poleceń z klawiatury albo pisania ich na ekranie

52
00:02:34,242 --> 00:02:35,900
jest interfejs głosowy.

53
00:02:36,672 --> 00:02:39,146
Wróćmy jednak do naszej maszyny.

54
00:02:39,488 --> 00:02:40,624
Klawiatura i myszka 

55
00:02:40,714 --> 00:02:42,559
to tak zwane urządzenia wejścia.

56
00:02:42,816 --> 00:02:44,435
To znaczy, że wprowadzają 

57
00:02:44,525 --> 00:02:46,400
dane i polecenia do komputera.

58
00:02:46,912 --> 00:02:48,663
Wspomniany wcześniej monitor 

59
00:02:48,753 --> 00:02:50,751
jest z kolei urządzeniem wyjścia.

60
00:02:51,008 --> 00:02:53,815
Wyjścia? No tak. Przecież wyprowadza

61
00:02:53,905 --> 00:02:56,350
informacje z komputera do Ciebie

62
00:02:56,440 --> 00:02:57,662
pokazując Ci je.

63
00:02:57,920 --> 00:02:59,689
Widzisz, że mamy urządzenia

64
00:02:59,779 --> 00:03:01,772
które wprowadzają dane, i takie

65
00:03:01,862 --> 00:03:03,295
które je wyprowadzają.

66
00:03:03,552 --> 00:03:05,325
To bardzo ważne role.

67
00:03:08,672 --> 00:03:11,674
Ale co tak naprawdę sprawia, że komputer myśli

68
00:03:11,764 --> 00:03:14,303
pamięta i wykonuje wszystkie polecenia?

69
00:03:14,560 --> 00:03:17,120
Gdzie jest całe centrum dowodzenia?

70
00:03:17,376 --> 00:03:19,218
Taki komputerowy mózg?

71
00:03:19,680 --> 00:03:22,496
To wszystko dzieje się w obudowie komputera.

72
00:03:22,752 --> 00:03:24,800
Zobaczmy co się w niej kryje.

73
00:03:25,056 --> 00:03:26,578
To trochę jak otwieranie 

74
00:03:26,668 --> 00:03:28,127
skrzyni skarbów, prawda?

75
00:03:28,384 --> 00:03:30,688
Widzisz tu wiele zagadkowych części.

76
00:03:30,944 --> 00:03:32,911
Przyjrzyjmy się im po kolei 

77
00:03:33,001 --> 00:03:35,349
rozszyfrowując ich tajemnice.

78
00:03:35,808 --> 00:03:37,600
Przedstawiam Ci procesor

79
00:03:37,856 --> 00:03:40,928
czyli inaczej centralną jednostkę przetwarzającą.

80
00:03:41,184 --> 00:03:43,482
To najważniejsza część komputera. 

81
00:03:43,572 --> 00:03:46,559
Jego prawdziwy mózg i dowódca całej drużyny.

82
00:03:47,072 --> 00:03:48,961
Procesor przetwarza wszystkie 

83
00:03:49,051 --> 00:03:51,604
posiadane informacje i wykonuje polecenia

84
00:03:51,694 --> 00:03:52,680
które mu dajesz.

85
00:03:53,216 --> 00:03:54,302
Oprócz procesora 

86
00:03:54,392 --> 00:03:56,543
w komputerze jest też pamięć RAM.

87
00:03:56,947 --> 00:03:59,670
Wyobraź sobie, że to takie chwilowe biurko

88
00:03:59,760 --> 00:04:02,174
dla procesora. Kiedy komputer pracuje 

89
00:04:02,264 --> 00:04:04,678
na tym biurku leżą wszystkie potrzebne

90
00:04:04,768 --> 00:04:07,808
w danej chwili informacje. Procesor szybko je

91
00:04:07,898 --> 00:04:10,070
stamtąd bierze, używa i odkłada. 

92
00:04:10,160 --> 00:04:12,926
Mogą się przecież zaraz ponownie przydać.

93
00:04:13,440 --> 00:04:15,946
Ale uwaga: kiedy wyłączysz komputer 

94
00:04:16,036 --> 00:04:19,419
to biurko jest natychmiast sprzątane, a wszystkie

95
00:04:19,509 --> 00:04:22,653
dostępne na nim wcześniej informacje znikają.

96
00:04:22,911 --> 00:04:24,703
Na szczęście nie bezpowrotnie.

97
00:04:24,959 --> 00:04:26,751
Można je odzyskać z dysku.

98
00:04:27,775 --> 00:04:30,878
Dysk komputera, zwany dyskiem wewnętrznym

99
00:04:30,968 --> 00:04:33,150
to taka biblioteka komputera.

100
00:04:33,407 --> 00:04:36,713
Tutaj przechowywane są wszystkie twoje gry

101
00:04:36,803 --> 00:04:39,550
zdjęcia, notatki, filmy i programy.

102
00:04:39,807 --> 00:04:42,958
Nawet gdy wyłączysz komputer, one tu czekają

103
00:04:43,048 --> 00:04:45,182
gotowe by znów po nie sięgnąć.

104
00:04:46,207 --> 00:04:49,283
Żeby komputer działał jak należy, procesor

105
00:04:49,373 --> 00:04:52,181
pamięć RAM i dysk wewnętrzny muszą się 

106
00:04:52,271 --> 00:04:55,421
ze sobą porozumiewać; wymieniać informacje.

107
00:04:55,679 --> 00:04:57,727
Służy do tego płyta główna.

108
00:04:58,495 --> 00:05:01,423
Można porównać ją do sieci dróg, która łączy

109
00:05:01,513 --> 00:05:04,126
wszystkie części komputera i pozwala im 

110
00:05:04,216 --> 00:05:06,941
przesyłać sobie informacje niczym towary.

111
00:05:07,199 --> 00:05:10,032
Albo do sieci światłowodowej, która zresztą

112
00:05:10,122 --> 00:05:12,554
w realu łączy ze sobą całe komputery.

113
00:05:15,903 --> 00:05:18,250
Aby cała drużyna mogła w ogóle działać

114
00:05:18,340 --> 00:05:19,742
potrzebna jest energia.

115
00:05:20,255 --> 00:05:23,071
Pewnie wiesz, że na głodniaka kiepsko się myśli.

116
00:05:23,327 --> 00:05:26,027
Każdy komputer potrzebuje źródła energii.

117
00:05:26,143 --> 00:05:27,954
W stacjonarnych pochodzi ona 

118
00:05:28,044 --> 00:05:29,471
z zasilacza sieciowego.

119
00:05:29,983 --> 00:05:32,579
On dostarcza do wszystkich części komputera

120
00:05:32,669 --> 00:05:34,590
prąd, czyli paliwo do działania.

121
00:05:35,103 --> 00:05:36,530
Bez zasilacza komputer 

122
00:05:36,620 --> 00:05:38,431
po prostu by się nie włączył.

123
00:05:38,943 --> 00:05:41,207
W laptopie, tablecie, czy smartfonie

124
00:05:41,297 --> 00:05:43,260
energia pochodzi z akumulatora. 

125
00:05:43,350 --> 00:05:46,147
To dlatego możesz z nich korzystać wszędzie. 

126
00:05:46,237 --> 00:05:48,713
Nawet tam, gdzie nie ma żadnego gniazdka

127
00:05:48,803 --> 00:05:50,124
ale od czasu do czasu 

128
00:05:50,214 --> 00:05:52,446
musisz ich akumulatory ładować.

129
00:05:56,472 --> 00:05:58,464
Widzisz, komputer to nie magia

130
00:05:58,554 --> 00:05:59,934
tylko zgrana drużyna.

131
00:06:00,191 --> 00:06:02,413
Każdy element ma tu swoją rolę 

132
00:06:02,503 --> 00:06:04,798
i bez niego całość nie zadziała.

133
00:06:07,615 --> 00:06:09,151
Czas na zadanie dla Ciebie.

134
00:06:09,407 --> 00:06:11,834
Wyobraź sobie, że chcesz narysować obrazek

135
00:06:11,924 --> 00:06:13,953
w programie graficznym i zapisać go 

136
00:06:14,043 --> 00:06:15,293
żeby pokazać rodzicom.

137
00:06:15,551 --> 00:06:18,034
Która część komputera jako pierwsza zobaczy

138
00:06:18,124 --> 00:06:19,902
ruchy twojej ręki i kliknięcia?

139
00:06:24,511 --> 00:06:26,047
Tak, to myszka.

140
00:06:26,815 --> 00:06:29,868
A która część zapamięta twój obrazek na zawsze

141
00:06:29,958 --> 00:06:31,934
nawet po wyłączeniu komputera?

142
00:06:36,287 --> 00:06:39,359
Masz rację, to dysk wewnętrzny komputera.

143
00:06:39,472 --> 00:06:41,080
Świetnie!

144
00:06:45,946 --> 00:06:48,537
Pamiętaj, komputer to złożona maszyna, która

145
00:06:48,627 --> 00:06:51,517
potrzebuje wszystkich swoich części, aby działać.

146
00:06:51,903 --> 00:06:54,463
Monitor to okno na świat cyfrowy.

147
00:06:54,719 --> 00:06:56,707
Klawiatura i myszka to narzędzia 

148
00:06:56,797 --> 00:06:59,462
dzięki którym komunikujesz się z komputerem.

149
00:06:59,839 --> 00:07:01,822
Procesor jest jak supermózg 

150
00:07:01,912 --> 00:07:03,678
który wszystkimi dowodzi.

151
00:07:04,191 --> 00:07:06,239
Pamięć RAM to biurko do pracy.

152
00:07:06,751 --> 00:07:09,823
Dysk to biblioteka, która wszystko przechowuje.

153
00:07:10,335 --> 00:07:11,802
Płyta główna to sieć dróg 

154
00:07:11,892 --> 00:07:14,174
po której przemieszczają się informacje.

155
00:07:14,687 --> 00:07:16,991
A zasilacz daje energię do pracy.

156
00:07:21,343 --> 00:07:24,415
Zrób użytek z myszki i kliknij nam łapkę w górę

157
00:07:24,671 --> 00:07:26,377
a jeszcze lepiej zasubskrybuj 

158
00:07:26,467 --> 00:07:27,998
kanał pistacja_informatyka.

159
00:07:28,255 --> 00:07:31,234
Zyskasz dostęp do stale powiększającej się

160
00:07:31,324 --> 00:07:33,618
biblioteki informacji.