1
00:00:00,256 --> 00:00:01,751
W starych kinach numery rzędów

2
00:00:01,751 --> 00:00:04,001
oznaczano za pomocą takich znaków.

3
00:00:04,001 --> 00:00:05,203
W tej lekcji dowiesz się

4
00:00:05,203 --> 00:00:06,670
co one oznaczają.

5
00:00:17,504 --> 00:00:18,531
Pewnego wieczoru Ola

6
00:00:18,531 --> 00:00:20,064
wybrała się do kina na film.

7
00:00:20,310 --> 00:00:21,635
Kupując bilety do kina

8
00:00:21,635 --> 00:00:23,638
mamy możliwość wyboru miejsca.

9
00:00:23,864 --> 00:00:25,507
Czerwone kwadraciki oznaczają

10
00:00:25,507 --> 00:00:27,192
że te miejsca są już zajęte.

11
00:00:27,518 --> 00:00:29,322
Ola wybrała miejsce z numerem 8

12
00:00:29,322 --> 00:00:31,142
które znajduje się w tym rzędzie.

13
00:00:31,444 --> 00:00:33,019
Zwróć uwagę, że numery rzędów

14
00:00:33,019 --> 00:00:35,028
zostały zapisane w taki dziwny sposób.

15
00:00:35,324 --> 00:00:36,513
Czy potrafisz powiedzieć

16
00:00:36,513 --> 00:00:37,895
jaki numer ma rząd, w którym

17
00:00:37,895 --> 00:00:40,012
znajduje się miejsce wybrane przez Olę?

18
00:00:40,288 --> 00:00:41,455
Pierwszy rząd to taki

19
00:00:41,455 --> 00:00:43,602
który znajduje się najbliżej ekranu.

20
00:00:43,602 --> 00:00:44,786
Jedna pionowa kreseczka

21
00:00:44,786 --> 00:00:46,492
oznacza więc liczbę 1.

22
00:00:47,938 --> 00:00:49,218
To jest to drugi rząd.

23
00:00:49,404 --> 00:00:52,165
Dwie pionowe kreseczki oznaczają liczbę 2.

24
00:00:52,175 --> 00:00:54,278
Kolejny rząd to rząd o numerze 3.

25
00:00:54,554 --> 00:00:57,114
Trzy pionowe kreseczki oznaczają liczbę 3.

26
00:00:57,566 --> 00:00:59,623
Pionowa kreseczka i wielka litera V

27
00:00:59,623 --> 00:01:01,410
oznaczają liczbę 4.

28
00:01:02,666 --> 00:01:04,094
Dochodzimy teraz do miejsca

29
00:01:04,094 --> 00:01:05,519
w którym znajduje się miejsce

30
00:01:05,519 --> 00:01:06,660
wybrane przez Olę.

31
00:01:06,660 --> 00:01:08,744
Po rzędzie czwartym jest rząd piąty.

32
00:01:09,086 --> 00:01:11,570
Wielka litera V oznacza więc liczbę 5.

33
00:01:13,814 --> 00:01:15,419
Rozszyfrujmy teraz jakie liczby

34
00:01:15,419 --> 00:01:16,886
oznaczają te zapisy.

35
00:01:17,398 --> 00:01:19,425
Kolejny rząd to rząd o numerze 6.

36
00:01:19,665 --> 00:01:21,573
Wielka litera V i pionowa kreseczka

37
00:01:21,573 --> 00:01:23,142
znajdująca się po prawej stronie

38
00:01:23,142 --> 00:01:24,992
oznaczają więc liczbę 6.

39
00:01:25,424 --> 00:01:27,497
Wielka litera V i dwie pionowe kreseczki

40
00:01:27,497 --> 00:01:29,096
znajdujące się po prawej stronie

41
00:01:29,096 --> 00:01:30,664
oznaczają liczbę 7.

42
00:01:31,212 --> 00:01:32,986
Wielka litera V i 3 kreseczki

43
00:01:32,986 --> 00:01:33,989
po prawej stronie

44
00:01:33,989 --> 00:01:35,564
oznaczają liczbę 8.

45
00:01:36,754 --> 00:01:38,741
Pionowa kreseczka i wielka litera X

46
00:01:38,741 --> 00:01:40,338
oznaczają liczbę 9.

47
00:01:42,014 --> 00:01:44,574
No to jaką liczbę oznacza wielka litera X?

48
00:01:45,016 --> 00:01:46,296
Liczbę 10.

49
00:01:48,846 --> 00:01:51,094
Taki sposób zapisywania liczb nazywa się

50
00:01:51,094 --> 00:01:53,198
rzymskim system zapisywania liczb.

51
00:01:54,172 --> 00:01:54,942
Te 3 znaki

52
00:01:54,942 --> 00:01:56,555
dobrane według odpowiednich zasad

53
00:01:56,555 --> 00:01:57,917
które poznasz już niebawem

54
00:01:57,917 --> 00:01:59,582
tworzą liczby do trzydziestu.

55
00:01:59,934 --> 00:02:01,969
W rzymskim systemie zapisywania liczb

56
00:02:01,969 --> 00:02:04,309
można budować liczby większe niż 30

57
00:02:04,309 --> 00:02:05,588
i tego również dowiesz się

58
00:02:05,588 --> 00:02:07,146
w jednej z kolejnych lekcji.

59
00:02:07,198 --> 00:02:09,110
Przypomnę Ci jeszcze, że nasz sposób

60
00:02:09,110 --> 00:02:10,611
zapisywania licz nazywa się

61
00:02:10,611 --> 00:02:12,778
dziesiątkowym układem pozycyjnym.

62
00:02:12,860 --> 00:02:14,537
Do budowania liczb w tym systemie

63
00:02:14,537 --> 00:02:16,398
wykorzystuje się 10 cyfr.

64
00:02:20,236 --> 00:02:21,573
Gdzie jeszcze można spotkać

65
00:02:21,573 --> 00:02:23,656
rzymski sposób zapisywania liczb?

66
00:02:23,908 --> 00:02:25,700
Na przykład w zapisywaniu dat.

67
00:02:26,322 --> 00:02:27,858
Spójrz na te dwie daty.

68
00:02:28,666 --> 00:02:30,463
W tym przypadku nie mamy wątpliwości

69
00:02:30,463 --> 00:02:32,948
że liczba 2010 oznacza rok.

70
00:02:33,400 --> 00:02:34,936
Spójrz jednak na tę datę.

71
00:02:35,408 --> 00:02:37,612
Nie mamy tutaj pewności czy liczba 12

72
00:02:37,622 --> 00:02:39,274
oznacza dzień, czy miesiąc.

73
00:02:39,830 --> 00:02:41,431
System rzymski wykorzystuje się

74
00:02:41,431 --> 00:02:43,830
bardzo często do zapisywania miesięcy.

75
00:02:44,082 --> 00:02:45,842
W tym przypadku nie mamy wątpliwości

76
00:02:45,842 --> 00:02:47,745
że liczba 12 oznacza dzień

77
00:02:47,745 --> 00:02:49,388
a ta liczba oznacza miesiąc.

78
00:02:49,784 --> 00:02:51,320
Czy wiesz jaki to miesiąc?

79
00:02:51,656 --> 00:02:53,666
Wielka litera V oraz 3 kreski

80
00:02:53,666 --> 00:02:56,008
z prawej strony oznaczają liczbę 8.

81
00:02:56,084 --> 00:02:57,620
Ósmy miesiąc to sierpień.

82
00:02:58,824 --> 00:03:00,569
Godziny na zegarach wskazówkowych

83
00:03:00,569 --> 00:03:01,873
mogą być również zapisane

84
00:03:01,873 --> 00:03:03,868
za pomocą rzymskiego systemu.

85
00:03:08,226 --> 00:03:10,039
Cyfry rzymskie stosuje się również

86
00:03:10,039 --> 00:03:12,142
w imionach władców lub papieży.

87
00:03:13,050 --> 00:03:14,581
Zdjęcie po lewej przedstawia

88
00:03:14,581 --> 00:03:17,077
Bolesława I Chrobrego, który był pierwszym

89
00:03:17,077 --> 00:03:18,864
koronowanym królem Polski.

90
00:03:18,864 --> 00:03:20,669
Zdjęcie po prawej stronie przedstawia

91
00:03:20,669 --> 00:03:23,594
Jana Pawła II, który był polskim papieżem.

92
00:03:28,666 --> 00:03:30,335
Liczby mniejsze od trzydziestu

93
00:03:30,335 --> 00:03:31,442
w systemie rzymskim

94
00:03:31,482 --> 00:03:33,876
zapisuje się za pomocą 3 znaków.

95
00:03:34,122 --> 00:03:35,798
Rzymski system zapisu liczb

96
00:03:35,798 --> 00:03:36,721
może być używany

97
00:03:36,721 --> 00:03:38,324
do numerowania rzędów w teatrze

98
00:03:38,324 --> 00:03:40,336
lub kinie, do zapisywania dat

99
00:03:40,412 --> 00:03:42,460
numerowania tomów encyklopedii.

100
00:03:42,736 --> 00:03:43,478
Występuje też

101
00:03:43,478 --> 00:03:45,808
przy imionach władców lub papierzy.

102
00:03:48,238 --> 00:03:49,788
Zapraszam Cię do obejrzenia

103
00:03:49,788 --> 00:03:51,807
pozostałych lekcji o systemie rzymskim

104
00:03:51,807 --> 00:03:52,762
oraz do polubienia

105
00:03:52,762 --> 00:03:54,762
naszej strony na Facebooku.