1
00:00:00,508 --> 00:00:02,736
Które nożyczki są szerzej otwarte?

2
00:00:03,294 --> 00:00:04,938
Stopień otwarcia tych nożyczek

3
00:00:04,938 --> 00:00:05,681
jest większy

4
00:00:05,681 --> 00:00:07,810
niż stopień otwarcia tych nożyczek.

5
00:00:07,840 --> 00:00:09,892
Można też powiedzieć, że w nożyczkach

6
00:00:09,892 --> 00:00:12,594
po lewej między ostrzami jest większy kąt.

7
00:00:12,996 --> 00:00:15,300
Ta lekcja będzie właśnie o kątach.

8
00:00:27,458 --> 00:00:29,506
Spójrz teraz na taki wachlarz.

9
00:00:29,792 --> 00:00:32,352
Wachlarz jest bardzo podobny do nożyczek.

10
00:00:32,578 --> 00:00:34,240
Co prawda nie ma tutaj ostrzy

11
00:00:34,240 --> 00:00:35,870
ale w tym przypadku możemy mówić

12
00:00:35,870 --> 00:00:37,918
o rozwarciu między deseczkami.

13
00:00:38,240 --> 00:00:39,792
Teraz przyjrzymy się bliżej

14
00:00:39,792 --> 00:00:41,156
budowie tego wachlarza.

15
00:00:41,488 --> 00:00:43,792
Zauważ, że te deseczki łączą się

16
00:00:43,792 --> 00:00:45,016
w jednym punkcie.

17
00:00:45,016 --> 00:00:46,296
Dokładnie tutaj.

18
00:00:47,220 --> 00:00:49,426
Między deseczkami znajduje się materiał

19
00:00:49,426 --> 00:00:51,828
który przynosi nam ulgę w upalne dni.

20
00:00:52,762 --> 00:00:54,968
Wszystko co znajduje się między deseczkami

21
00:00:54,968 --> 00:00:57,108
w matematyce nazywa się kątem.

22
00:00:57,952 --> 00:00:59,948
Pokażę Ci teraz jak w matematyce

23
00:00:59,948 --> 00:01:01,280
rysuje się kąty.

24
00:01:02,068 --> 00:01:03,365
Takie rysowanie przypomina

25
00:01:03,365 --> 00:01:04,798
rysowanie wachlarza.

26
00:01:06,184 --> 00:01:08,488
Potrzebne są nam więc dwie listewki.

27
00:01:09,156 --> 00:01:10,704
Te dwie listewki łączą się

28
00:01:10,704 --> 00:01:11,906
w jednym punkcie.

29
00:01:11,962 --> 00:01:13,464
Kąt to inaczej rozwarcie

30
00:01:13,484 --> 00:01:15,273
czyli to wszystko, co znajduje się

31
00:01:15,273 --> 00:01:17,246
między tymi dwiema deseczkami.

32
00:01:17,438 --> 00:01:18,954
Schowam teraz ten wachlarz

33
00:01:18,954 --> 00:01:20,822
ponieważ jesteśmy już bardzo blisko

34
00:01:20,822 --> 00:01:23,286
narysowania kąta w sposób matematyczny.

35
00:01:23,582 --> 00:01:25,002
Zaznaczenie rozwartości

36
00:01:25,002 --> 00:01:26,245
między dwiema deseczkami

37
00:01:26,245 --> 00:01:28,114
może być dość kłopotliwe.

38
00:01:28,320 --> 00:01:30,252
Zwłaszcza, gdy będziemy chcieli rysować

39
00:01:30,252 --> 00:01:32,350
bardziej skomplikowane figury.

40
00:01:32,828 --> 00:01:34,876
Możemy jednak zrobić coś takiego.

41
00:01:35,338 --> 00:01:36,957
Wystarczy narysować taki łuk

42
00:01:36,957 --> 00:01:39,162
który będzie łączył obie deseczki.

43
00:01:40,212 --> 00:01:42,772
Tak narysowana figura nazywa się kątem.

44
00:01:43,224 --> 00:01:45,556
Deseczki, które łączą się w jednym punkcie

45
00:01:45,556 --> 00:01:47,450
nazywają się ramionami kąta.

46
00:01:48,088 --> 00:01:49,564
To jest pierwsze ramię

47
00:01:49,564 --> 00:01:51,494
a to jest to drugie ramię.

48
00:01:51,918 --> 00:01:53,986
Punkt, w którym łączą się ramiona kąta

49
00:01:53,986 --> 00:01:55,908
nazywa się wierzchołkiem kąta.

50
00:01:56,456 --> 00:01:58,214
To co znajduje się między ramionami

51
00:01:58,214 --> 00:01:59,914
zaznaczamy takim łukiem.

52
00:02:00,160 --> 00:02:02,720
Na tej tablicy znajduje się teraz 1 kąt.

53
00:02:03,132 --> 00:02:03,897
A co by było

54
00:02:03,897 --> 00:02:06,218
gdybyśmy mieli 2 kąty albo 3 kąty?

55
00:02:06,590 --> 00:02:08,882
W jaki sposób moglibyśmy wskazywać kąt

56
00:02:08,882 --> 00:02:10,174
o który nam chodzi?

57
00:02:10,360 --> 00:02:12,156
Najlepiej byłoby, gdyby te kąty

58
00:02:12,156 --> 00:02:13,944
były w jakiś sposób nazwane.

59
00:02:14,220 --> 00:02:16,524
Pokażę Ci teraz jak nazywać kąty.

60
00:02:16,840 --> 00:02:17,839
Na każdym ramieniu

61
00:02:17,839 --> 00:02:19,656
umieszczamy po jednym punkcie.

62
00:02:19,958 --> 00:02:22,215
Aby rysunek był jak najbardziej czytelny

63
00:02:22,215 --> 00:02:23,250
umieszczamy punkty

64
00:02:23,250 --> 00:02:24,910
przy końcach tych ramion.

65
00:02:25,042 --> 00:02:25,981
Na tym ramieniu

66
00:02:25,981 --> 00:02:27,858
umieściłem punkt w tym miejscu

67
00:02:28,902 --> 00:02:30,438
a na tym w tym miejscu.

68
00:02:30,830 --> 00:02:31,744
Punkty nazywamy

69
00:02:31,744 --> 00:02:33,660
wielkimi literami alfabetu.

70
00:02:33,942 --> 00:02:36,502
Ten punkt nazwałem wielką literą K

71
00:02:37,230 --> 00:02:38,766
a ten wielką literą T.

72
00:02:39,790 --> 00:02:42,358
Zauważ, że oprócz tych dwóch punktów

73
00:02:42,358 --> 00:02:43,664
mamy jeszcze 1 punkt

74
00:02:43,664 --> 00:02:45,340
który jest wierzchołkiem.

75
00:02:45,628 --> 00:02:48,188
Wierzchołek nazwałem wielką literą O.

76
00:02:48,740 --> 00:02:51,345
Obok słowa kąt zapisujemy nazwy punktów

77
00:02:51,385 --> 00:02:53,312
które znajdują się na ramionach.

78
00:02:53,980 --> 00:02:55,180
Robimy to w taki sposób

79
00:02:55,180 --> 00:02:57,250
aby między tymi dwiema wielkimi literami

80
00:02:57,250 --> 00:02:58,383
znajdowało się miejsce

81
00:02:58,383 --> 00:03:00,804
na jeszcze jedną wielką literę.

82
00:03:00,822 --> 00:03:02,198
Między wielkimi literami

83
00:03:02,198 --> 00:03:03,431
oznaczającymi punkty

84
00:03:03,431 --> 00:03:04,992
znajdujące się na ramionach

85
00:03:04,992 --> 00:03:06,526
zapisujemy wielką literę

86
00:03:06,526 --> 00:03:08,250
oznaczającą wierzchołek.

87
00:03:08,402 --> 00:03:11,338
Ten kąt nazywa się K O T.

88
00:03:11,614 --> 00:03:12,852
Akurat w tym przypadku

89
00:03:12,852 --> 00:03:15,198
wielkie litery utworzyły słowo kot.

90
00:03:15,610 --> 00:03:17,515
Pamiętaj jednak, że nazwy kątów

91
00:03:17,515 --> 00:03:19,065
odczytujemy czytając kolejno

92
00:03:19,065 --> 00:03:20,218
wielkie litery.

93
00:03:20,800 --> 00:03:23,438
To jest kąt K O T.

94
00:03:23,882 --> 00:03:26,442
Ten kąt możemy nazwać jeszcze inaczej.

95
00:03:26,854 --> 00:03:28,933
Zatrzymaj lekcję i spróbuj samodzielnie

96
00:03:28,933 --> 00:03:31,310
przeczytać drugą nazwę tego kąta.

97
00:03:34,062 --> 00:03:35,620
Ten kąt można nazwać również

98
00:03:35,620 --> 00:03:37,572
kątem T O K.

99
00:03:37,792 --> 00:03:39,990
No to czym różnią się te dwie nazwy?

100
00:03:40,382 --> 00:03:42,270
W tym przypadku zamieniliśmy miejscami

101
00:03:42,270 --> 00:03:44,136
wielkie litery T oraz K.

102
00:03:44,416 --> 00:03:45,845
Pamiętaj, że litera

103
00:03:45,865 --> 00:03:47,514
która znajduje się na środku

104
00:03:47,514 --> 00:03:49,888
zawsze oznacza wierzchołek kąta.

105
00:03:50,014 --> 00:03:51,466
Zamiast słowa kąt

106
00:03:51,466 --> 00:03:53,728
możemy skorzystać z takiego symbolu.

107
00:03:53,834 --> 00:03:55,626
To jest właśnie symbol kąta.

108
00:03:56,032 --> 00:03:58,336
Pokażę Ci teraz jak go narysować.

109
00:03:58,592 --> 00:04:00,677
Najpierw rysujemy poziomą kreskę.

110
00:04:00,677 --> 00:04:02,408
Tym razem z tego miejsca rysujemy

111
00:04:02,408 --> 00:04:03,811
drugą kreskę, która będzie

112
00:04:03,811 --> 00:04:05,504
skierowana nieco do góry.

113
00:04:05,640 --> 00:04:07,571
Na końcu rysujemy łuk, który będzie

114
00:04:07,571 --> 00:04:09,394
przechodził przez obie kreski.

115
00:04:09,394 --> 00:04:11,731
Zauważ, że ten symbol to nic innego

116
00:04:11,731 --> 00:04:14,002
jak kąt narysowany w pomniejszeniu.

117
00:04:14,244 --> 00:04:16,442
Nie pomyl go z wielką literą K.

118
00:04:16,794 --> 00:04:18,167
Okazuje się, że istnieje

119
00:04:18,167 --> 00:04:19,532
jeszcze jeden sposób

120
00:04:19,542 --> 00:04:21,631
dzięki któremu możemy nazywać kąty.

121
00:04:21,887 --> 00:04:24,447
Kąty możemy nazywać greckimi literami.

122
00:04:24,493 --> 00:04:26,285
To jest grecka litera alfa.

123
00:04:26,481 --> 00:04:28,287
To jest grecka litera beta.

124
00:04:28,417 --> 00:04:30,351
To jest grecka litera gamma.

125
00:04:30,547 --> 00:04:32,595
A to jest grecka litera delta.

126
00:04:33,087 --> 00:04:35,391
To są małe litery greckiego alfabetu.

127
00:04:36,003 --> 00:04:37,437
Oczywiście grecki alfabet

128
00:04:37,437 --> 00:04:39,056
ma więcej niż 4 litery

129
00:04:39,056 --> 00:04:41,132
ale wydaje mi się, że do nazywania kątów

130
00:04:41,132 --> 00:04:42,647
4 nam wystarczą.

131
00:04:42,719 --> 00:04:44,841
No to nazwijmy ten kąt jedną z czterech

132
00:04:44,841 --> 00:04:46,463
liter greckiego alfabetu.

133
00:04:46,805 --> 00:04:48,597
Ja wybieram literę beta.

134
00:04:49,325 --> 00:04:50,414
Symbol litery beta

135
00:04:50,414 --> 00:04:52,141
zapisujemy w tym miejscu.

136
00:04:54,691 --> 00:04:56,478
Jeśli chcesz nazwać jakiś kąt

137
00:04:56,508 --> 00:04:59,167
to wybierasz jeden z tych trzech sposobów.

138
00:05:03,139 --> 00:05:04,885
Wróćmy teraz do wachlarza.

139
00:05:05,237 --> 00:05:06,628
Zobacz, ta deseczka jest

140
00:05:06,628 --> 00:05:07,977
ustawiona poziomo.

141
00:05:07,977 --> 00:05:09,917
Rozłóżmy ten wachlarz w taki sposób

142
00:05:09,917 --> 00:05:12,635
aby druga deseczka była ustawiona pionowo.

143
00:05:12,877 --> 00:05:14,669
To tak jak hasła w krzyżówce.

144
00:05:14,915 --> 00:05:16,730
Niektóre są ustawione pionowo

145
00:05:16,730 --> 00:05:17,987
a niektóre poziomo.

146
00:05:18,539 --> 00:05:19,675
Tak ustawiony wachlarz

147
00:05:19,675 --> 00:05:22,021
tworzy pewien charakterystyczny kąt.

148
00:05:22,339 --> 00:05:24,643
Ten kąt nazywa się kątem prostym.

149
00:05:25,281 --> 00:05:26,511
Czy potrafisz powiedzieć

150
00:05:26,511 --> 00:05:28,093
gdzie jeszcze w życiu codziennym

151
00:05:28,093 --> 00:05:29,797
występują kąty proste?

152
00:05:32,027 --> 00:05:34,331
Spójrz teraz na taką sytuację.

153
00:05:34,587 --> 00:05:36,086
Ta latarnia jest ustawiona

154
00:05:36,086 --> 00:05:38,171
idealnie prostopadle do chodnika.

155
00:05:38,693 --> 00:05:40,635
Dlaczego prostopadle do chodnika?

156
00:05:40,741 --> 00:05:42,405
Ponieważ kąt pomiędzy latarnią

157
00:05:42,405 --> 00:05:44,435
a chodnikiem jest kątem prostym.

158
00:05:44,691 --> 00:05:45,857
Można więc powiedzieć

159
00:05:45,857 --> 00:05:48,275
że ten kąt jest jedyny w swoim rodzaju.

160
00:05:48,481 --> 00:05:50,733
Aby oznaczyć ten charakterystyczny kąt

161
00:05:50,733 --> 00:05:53,089
w tym miejscu rysujemy taką kropkę.

162
00:05:53,561 --> 00:05:55,300
Jeśli spotkasz się kiedyś z takim

163
00:05:55,300 --> 00:05:57,274
oznaczeniem to możesz mieć pewność

164
00:05:57,274 --> 00:05:59,679
że ten kąt jest kątem prostym.

165
00:06:00,061 --> 00:06:02,877
Kąt prosty tworzą również ramiona ekierki.

166
00:06:03,269 --> 00:06:05,743
W tym miejscu znajduje się kąt prosty.

167
00:06:08,203 --> 00:06:09,636
Skoro ramiona tego wachlarza

168
00:06:09,636 --> 00:06:11,905
tworzą kąt prosty, to możemy w tym miejscu

169
00:06:11,905 --> 00:06:14,717
narysować taki łuk, a tutaj taką kropkę.

170
00:06:15,075 --> 00:06:17,433
Schowam teraz latarnię oraz ekierkę

171
00:06:17,433 --> 00:06:18,964
po to, żebyśmy mogli skupić się

172
00:06:18,964 --> 00:06:20,033
na wachlarzu.

173
00:06:20,165 --> 00:06:21,640
Co teraz możemy zrobić

174
00:06:21,640 --> 00:06:22,981
z naszym wachlarzem?

175
00:06:23,247 --> 00:06:25,551
Możemy go albo złożyć, albo rozłożyć.

176
00:06:26,053 --> 00:06:27,643
Ja wybieram złożenie.

177
00:06:28,763 --> 00:06:30,339
Zwróć uwagę, że ten kąt

178
00:06:30,339 --> 00:06:32,603
jest mniejszy od kąta prostego.

179
00:06:32,789 --> 00:06:34,690
Kąty mniejsze od kąta prostego

180
00:06:34,690 --> 00:06:36,629
nazywają się kątami ostrymi.

181
00:06:37,623 --> 00:06:38,903
To jest kąt ostry.

182
00:06:39,435 --> 00:06:40,660
Pokażę Ci jeszcze inne

183
00:06:40,660 --> 00:06:42,311
przykłady kątów ostrych.

184
00:06:43,461 --> 00:06:44,741
To jest kąt ostry.

185
00:06:46,593 --> 00:06:48,129
To też jest kąt ostry.

186
00:06:48,847 --> 00:06:50,639
I to też jest kąt ostry.

187
00:06:50,955 --> 00:06:52,711
Kąty mniejsze od kąta prostego

188
00:06:52,711 --> 00:06:54,539
nazywają się kątami ostrymi.

189
00:06:54,835 --> 00:06:56,767
Rozłóżmy raz jeszcze ten wachlarz

190
00:06:56,767 --> 00:06:58,669
aby otrzymać kąt prosty.

191
00:07:01,165 --> 00:07:01,921
Co się stanie

192
00:07:01,921 --> 00:07:03,841
gdy rozłożymy teraz ten wachlarz?

193
00:07:03,841 --> 00:07:05,185
Jakie kąty otrzymamy?

194
00:07:05,617 --> 00:07:08,177
Otrzymamy kąty większe niż kąt prosty.

195
00:07:08,649 --> 00:07:09,391
Zobacz.

196
00:07:09,623 --> 00:07:11,927
Ten kąt jest większy od kąta prostego.

197
00:07:12,339 --> 00:07:14,805
Kąty, które są większe od kąta prostego

198
00:07:14,815 --> 00:07:16,885
nazywamy kątami rozwartymi.

199
00:07:17,529 --> 00:07:18,764
Trzeba jednak pamiętać

200
00:07:18,764 --> 00:07:20,811
o jednej bardzo ważnej rzeczy.

201
00:07:20,867 --> 00:07:22,327
Pokażę Ci teraz jakiej.

202
00:07:24,285 --> 00:07:25,027
Zobacz.

203
00:07:25,103 --> 00:07:27,407
Ten kąt jest większy od kąta prostego.

204
00:07:27,769 --> 00:07:29,561
To również jest kąt rozwarty.

205
00:07:30,123 --> 00:07:31,915
To też jest kąt rozwarty.

206
00:07:32,211 --> 00:07:34,488
Rozłóżmy ten wachlarz w taki sposób

207
00:07:34,488 --> 00:07:36,819
aby deseczki tworzyły linię prostą.

208
00:07:37,095 --> 00:07:38,494
Kąt, który otrzymaliśmy

209
00:07:38,494 --> 00:07:40,784
jest również większy od kąta prostego

210
00:07:40,784 --> 00:07:42,983
ale nie nazywa się kątem rozwartym.

211
00:07:43,209 --> 00:07:44,297
Ten konkretny kąt

212
00:07:44,297 --> 00:07:46,025
nazywa się kątem półpełnym.

213
00:07:46,833 --> 00:07:48,499
Kąt półpełny to taki kąt

214
00:07:48,509 --> 00:07:50,939
którego ramiona tworzą linię prostą.

215
00:07:51,295 --> 00:07:52,987
Kąty rozwarte są więc większe

216
00:07:52,987 --> 00:07:54,266
od kąta prostego

217
00:07:54,266 --> 00:07:56,927
ale są mniejsze od kąta półpełnego.

218
00:07:58,519 --> 00:07:59,799
To jest kąt rozwarty.

219
00:08:00,281 --> 00:08:01,561
To jest kąt rozwarty.

220
00:08:01,937 --> 00:08:03,839
I to jest kąt rozwarty.

221
00:08:08,503 --> 00:08:10,337
Aby pokazać Ci jeszcze jeden kąt

222
00:08:10,347 --> 00:08:12,500
będę potrzebował innego wachlarza.

223
00:08:12,630 --> 00:08:15,127
Takiego, który otwiera się w całości.

224
00:08:15,771 --> 00:08:18,331
Pokażę Ci najpierw kąt, który już znasz.

225
00:08:19,711 --> 00:08:21,503
Rozłożę ten wachlarz do połowy.

226
00:08:22,437 --> 00:08:23,339
Zobacz.

227
00:08:23,339 --> 00:08:25,685
Ramiona tego kąta tworzą linię prostą.

228
00:08:26,157 --> 00:08:28,744
Ten kąt nazywa się więc kątem półpełnym.

229
00:08:28,834 --> 00:08:31,292
Zwróć uwagę, że tak rozłożony wachlarz

230
00:08:31,292 --> 00:08:33,021
przypomina połowę koła.

231
00:08:33,591 --> 00:08:35,383
Tak samo jak symbol tego kąta.

232
00:08:35,895 --> 00:08:37,940
No to rozłóżmy ten wachlarz w taki sposób

233
00:08:37,940 --> 00:08:39,855
aby był rozłożony w całości.

234
00:08:40,533 --> 00:08:42,397
Wachlarz rozłożony w ten sposób

235
00:08:42,397 --> 00:08:44,061
przypomina pełne koło.

236
00:08:45,653 --> 00:08:46,431
W tym przypadku

237
00:08:46,431 --> 00:08:48,469
ramiona tego kąta pokrywają się.

238
00:08:49,453 --> 00:08:51,378
Aby zaznaczyć, że ten kąt jest pełny

239
00:08:51,378 --> 00:08:53,207
rysujemy tutaj takie koło.

240
00:08:53,705 --> 00:08:55,913
Schowam teraz materiał tego wachlarza.

241
00:08:57,073 --> 00:08:58,545
Dokładnie w taki sposób

242
00:08:58,545 --> 00:09:00,937
w matematyce rysuje się kąt pełny.

243
00:09:02,037 --> 00:09:04,341
Spójrz jednak na taką sytuację.

244
00:09:04,547 --> 00:09:06,911
Tutaj nie mamy zaznaczonego symbolu kąta.

245
00:09:07,363 --> 00:09:09,122
Oznacza to, że ten wachlarz

246
00:09:09,122 --> 00:09:10,947
nie został w ogóle rozłożony.

247
00:09:11,479 --> 00:09:12,815
W takiej sytuacji mówimy

248
00:09:12,815 --> 00:09:14,551
że mamy tutaj kąt zerowy.

249
00:09:18,477 --> 00:09:20,929
Każdy kąt jest zbudowany z dwóch ramion

250
00:09:20,949 --> 00:09:22,250
które wychodzą z jednego

251
00:09:22,250 --> 00:09:23,711
wspólnego wierzchołka.

252
00:09:24,103 --> 00:09:26,745
Nazwy kątów tworzymy używając trzech liter

253
00:09:26,745 --> 00:09:27,734
które oznaczają

254
00:09:27,734 --> 00:09:29,647
punkt na jednym ramieniu kąta

255
00:09:29,687 --> 00:09:30,987
wierzchołek kąta

256
00:09:31,101 --> 00:09:33,149
i punkt na drugim ramieniu kąta.

257
00:09:33,951 --> 00:09:35,739
Literka oznaczająca wierzchołek

258
00:09:35,739 --> 00:09:37,791
musi być się zawsze w środku.

259
00:09:40,121 --> 00:09:41,531
Zapraszam Cię do obejrzenia

260
00:09:41,531 --> 00:09:42,957
pozostałych lekcji o kątach

261
00:09:42,957 --> 00:09:44,572
oraz do polubienia naszej strony

262
00:09:44,572 --> 00:09:46,782
na Facebooku. 
