1
00:00:00,256 --> 00:00:02,417
Projektant, architekt

2
00:00:02,417 --> 00:00:04,571
nawigator, a nawet artysta

3
00:00:04,571 --> 00:00:05,936
to zawody, w których

4
00:00:05,936 --> 00:00:08,192
bardzo wykorzystuje się cyrkiel.

5
00:00:19,882 --> 00:00:21,525
W tej lekcji porozmawiamy sobie

6
00:00:21,525 --> 00:00:22,961
o narzędziu, które na pewno

7
00:00:22,961 --> 00:00:24,697
masz w Twoim piórniku.

8
00:00:24,697 --> 00:00:25,842
To jest cyrkiel.

9
00:00:25,842 --> 00:00:26,777
Dzięki niemu można

10
00:00:26,777 --> 00:00:29,004
bardzo dokładnie rysować okręgi.

11
00:00:29,004 --> 00:00:31,337
Cyrkiel jest zbudowany z dwóch elementów

12
00:00:31,337 --> 00:00:33,500
które nazywa się nóżkami cyrkla.

13
00:00:33,536 --> 00:00:35,375
Na końcu jednej jest ostrze

14
00:00:35,375 --> 00:00:37,310
które będziemy wbijać w kartkę.

15
00:00:37,310 --> 00:00:38,374
Dzięki temu cyrkiel

16
00:00:38,374 --> 00:00:39,900
nie będzie się przesuwał.

17
00:00:40,016 --> 00:00:42,010
Na końcu drugiej nóżki jest grafit

18
00:00:42,010 --> 00:00:44,404
który zakreśla kształt okręgu.

19
00:00:44,404 --> 00:00:46,455
Odległość między ostrzem i grafitem

20
00:00:46,455 --> 00:00:48,513
to inaczej rozstaw nóżek cyrkla.

21
00:00:48,513 --> 00:00:50,182
Ta odległość to nic innego

22
00:00:50,182 --> 00:00:51,305
jak promień okręgu

23
00:00:51,305 --> 00:00:52,900
który chcemy narysować.

24
00:00:52,900 --> 00:00:53,942
Promień to odległość

25
00:00:53,942 --> 00:00:55,967
między środkiem okręgu, czyli miejscem

26
00:00:55,967 --> 00:00:57,563
w które wbijemy ostrze cyrkla

27
00:00:57,563 --> 00:00:58,660
a łukiem okręgu

28
00:00:58,660 --> 00:01:00,870
które zakreśli nam grafit.

29
00:01:00,870 --> 00:01:03,730
Wbijam ostrze w kartkę i rysuję okrąg.

30
00:01:03,730 --> 00:01:06,059
Dbaj o to, aby podczas rysowania

31
00:01:06,059 --> 00:01:08,423
nie zmieniać rozstawu nóżek cyrkla.

32
00:01:08,423 --> 00:01:09,736
To bardzo ważne.

33
00:01:12,448 --> 00:01:14,073
W miejscu wbicia ostrza

34
00:01:14,073 --> 00:01:15,416
jest środek okręgu.

35
00:01:15,546 --> 00:01:16,787
Po jego narysowaniu

36
00:01:16,787 --> 00:01:18,592
warto zaznaczyć to miejsce.

37
00:01:18,988 --> 00:01:20,454
Odległość od środka

38
00:01:20,454 --> 00:01:22,151
do dowolnego miejsca na okręgu

39
00:01:22,151 --> 00:01:23,892
będzie zawsze taka sama.

40
00:01:24,118 --> 00:01:25,365
Możemy to sprawdzić

41
00:01:25,365 --> 00:01:27,342
korzystając z linijki.

42
00:01:27,342 --> 00:01:28,680
W tym przypadku wynosi

43
00:01:28,680 --> 00:01:30,942
3 centymetry i 4 milimetry.

44
00:01:33,696 --> 00:01:36,227
Czasami będziemy chcieli narysować okrąg

45
00:01:36,227 --> 00:01:38,557
o konkretnej długości promienia.

46
00:01:38,557 --> 00:01:39,930
Narysujmy zatem okrąg

47
00:01:39,930 --> 00:01:41,275
którego długość promienia

48
00:01:41,275 --> 00:01:42,840
to 4 centymetry.

49
00:01:42,840 --> 00:01:44,930
Przyda nam się do tego linijka.

50
00:01:44,930 --> 00:01:46,935
Ostrze cyrkla wbijamy w miejscu

51
00:01:46,935 --> 00:01:48,991
gdzie jest 0 na podziałce.

52
00:01:48,991 --> 00:01:51,241
Przyciskamy drugą nóżkę do kartki

53
00:01:51,241 --> 00:01:52,502
i ustawiamy odległość

54
00:01:52,502 --> 00:01:54,037
między ostrzem, a grafitem

55
00:01:54,037 --> 00:01:55,555
na 4 centymetry.

56
00:01:55,555 --> 00:01:57,124
Warto sprawdzić, czy grafit

57
00:01:57,124 --> 00:01:59,191
jest dokładnie na czterech centymetrach

58
00:01:59,191 --> 00:02:02,357
rysując nim na kartce króciutki odcinek.

59
00:02:02,357 --> 00:02:03,943
Odkładamy linijkę.

60
00:02:03,943 --> 00:02:05,952
Wbijamy cyrkiel w dowolne miejsce

61
00:02:05,952 --> 00:02:08,397
na kartce i rysujemy okrąg.

62
00:02:08,397 --> 00:02:09,297
Uwaga!

63
00:02:09,297 --> 00:02:10,996
Dbaj o to, aby nie zmieniać

64
00:02:10,996 --> 00:02:12,898
rozstawu nóżek cyrkla.

65
00:02:14,912 --> 00:02:16,782
Tam, gdzie wbiłem cyrkiel

66
00:02:16,782 --> 00:02:18,203
jest środek okręgu.

67
00:02:18,203 --> 00:02:20,045
Możemy skorzystać z linijki

68
00:02:20,045 --> 00:02:21,098
aby upewnić się

69
00:02:21,098 --> 00:02:22,991
czy promienie narysowanego okręgu

70
00:02:22,991 --> 00:02:25,187
to rzeczywiście 4 centymetry.

71
00:02:25,187 --> 00:02:26,938
Widzisz, że tak.

72
00:02:27,892 --> 00:02:30,887
Pokażę Ci teraz, jak korzystając z cyrkla

73
00:02:30,887 --> 00:02:32,912
narysować kształt, który w filozofi

74
00:02:32,912 --> 00:02:34,756
nazywa się ziarnem życia.

75
00:02:34,756 --> 00:02:36,364
Najpierw narysujmy okrąg

76
00:02:36,364 --> 00:02:38,070
o dowolnym promieniu.

77
00:02:38,070 --> 00:02:39,025
Uwaga!

78
00:02:39,025 --> 00:02:41,444
Od tego momentu nie będziemy zmieniali

79
00:02:41,444 --> 00:02:43,255
rozstawu nóżek cyrkla.

80
00:02:43,255 --> 00:02:44,971
Mamy pierwszy okrąg.

81
00:02:44,971 --> 00:02:46,658
Teraz wbijamy ostrze cyrkla

82
00:02:46,658 --> 00:02:48,780
w dowolne miejsce na tym okręgu.

83
00:02:48,780 --> 00:02:49,939
Na przykład tutaj

84
00:02:49,939 --> 00:02:52,166
i rysujemy kolejny okrąg.

85
00:02:57,920 --> 00:03:00,030
Widzisz, że te okręgi przecinają się

86
00:03:00,030 --> 00:03:01,480
w dwóch miejscach.

87
00:03:01,480 --> 00:03:03,064
Tutaj i tutaj.

88
00:03:03,064 --> 00:03:05,682
Wbijmy cyrkiel w jedno z tych dwóch miejsc

89
00:03:05,682 --> 00:03:07,728
i narysujmy kolejny okrąg.

90
00:03:07,884 --> 00:03:10,204
Pamiętaj, żeby rysując kolejne okręgi

91
00:03:10,354 --> 00:03:13,283
nigdy nie zmieniać rozstawu nóżek cyrkla.

92
00:03:13,283 --> 00:03:14,680
Powtarzamy czynności

93
00:03:14,680 --> 00:03:16,252
wbijając ostrze cyrkla

94
00:03:16,252 --> 00:03:18,386
w przecięciach narysowanych okręgów

95
00:03:18,386 --> 00:03:20,611
z okręgiem, który narysowaliśmy

96
00:03:20,611 --> 00:03:21,742
na początku.

97
00:03:39,904 --> 00:03:42,484
Otrzymaliśmy w sumie 7 okręgów.

98
00:03:42,484 --> 00:03:44,878
Zauważ, że w środku otrzymaliśmy coś

99
00:03:44,878 --> 00:03:46,816
co przypomina kwiat.

100
00:03:47,072 --> 00:03:48,383
Istnieją artyści

101
00:03:48,383 --> 00:03:50,630
którzy korzystając wyłącznie z cyrkla

102
00:03:50,630 --> 00:03:53,216
tworzą cudowne, skomplikowane kształty.

103
00:03:53,472 --> 00:03:55,153
Możesz je znaleźć w internecie

104
00:03:55,153 --> 00:03:57,312
pod hasłem „Święta Geometria”.

105
00:04:02,432 --> 00:04:04,129
Zanim narysujesz okrąg

106
00:04:04,129 --> 00:04:06,097
zadbaj o to, aby na kartce

107
00:04:06,097 --> 00:04:08,064
 było wystarczająco miejsca.

108
00:04:08,576 --> 00:04:10,462
Rozstaw nóżki cyrkla na tyle

109
00:04:10,462 --> 00:04:12,416
ile ma wynosić promień okręgu.

110
00:04:12,672 --> 00:04:14,278
Następnie nie zmieniając

111
00:04:14,278 --> 00:04:15,744
rozstawu nóżek cyrkla

112
00:04:15,744 --> 00:04:17,628
wybij jego ostrzę w miejsce

113
00:04:17,628 --> 00:04:19,583
które będzie środkiem okręgu.

114
00:04:19,839 --> 00:04:22,234
Teraz pewnym, ale delikatnym ruchem

115
00:04:22,234 --> 00:04:23,719
narysuj okrąg.

116
00:04:23,719 --> 00:04:25,032
Pamiętaj, aby linia

117
00:04:25,032 --> 00:04:27,053
nigdzie się nie przerywała.

118
00:04:30,591 --> 00:04:32,699
Ta playlista dotyczy kół i okręgów.

119
00:04:32,939 --> 00:04:34,534
Wszystkie playlisty znajdziesz

120
00:04:34,534 --> 00:04:37,315
na naszej stronie internetowej pistacja.tv