1
00:00:00,256 --> 00:00:02,796
Słyszałeś kiedyś o słupkach oglądalności?

2
00:00:02,896 --> 00:00:05,260
Rzecz jasna nie są to prawdziwe słupki.

3
00:00:05,360 --> 00:00:07,567
Tak potocznie mówi się o graficznej ilustracji 

4
00:00:07,667 --> 00:00:09,513
wyników badań oglądalności

5
00:00:09,613 --> 00:00:12,092
na przykład jakiegoś programu telewizyjnego.

6
00:00:12,194 --> 00:00:14,987
Dzięki słupkom wiemy, kto i co ogląda

7
00:00:15,087 --> 00:00:17,451
a to pozwala na przykład na dopasowanie

8
00:00:17,551 --> 00:00:19,965
reklam do odpowiedniej grupy odbiorców.

9
00:00:33,924 --> 00:00:36,413
W pewnej klasie podliczono liczbę finalistów 

10
00:00:36,513 --> 00:00:37,714
olimpiady matematycznej 

11
00:00:37,814 --> 00:00:39,851
w ciągu ostatnich kilku lat.

12
00:00:40,609 --> 00:00:42,431
Oto co otrzymano:

13
00:00:42,531 --> 00:00:45,926
w 2012 roku było czworo finalistów

14
00:00:46,424 --> 00:00:49,014
w 2013 r. - dwoje

15
00:00:49,444 --> 00:00:52,125
w 2014 r. - troje

16
00:00:52,408 --> 00:00:55,021
w 2015 r. - siedmioro

17
00:00:55,236 --> 00:00:57,713
w 2016 r. - pięcioro

18
00:00:57,813 --> 00:01:00,411
a w 2017 r. - dwoje.

19
00:01:01,735 --> 00:01:02,755
O czym mówi tekst

20
00:01:02,855 --> 00:01:04,511
który przed chwilą przeczytaliśmy?

21
00:01:05,711 --> 00:01:08,505
Przekazuje nam informacje o uczniach 

22
00:01:08,605 --> 00:01:11,283
pewnej klasy, którzy zostali finalistami 

23
00:01:11,383 --> 00:01:12,959
olimpiady matematycznej.

24
00:01:13,059 --> 00:01:15,450
Taką krótką notatkę mógł wykonać na przykład

25
00:01:15,550 --> 00:01:17,679
nauczyciel, aby przekazać ją rodzicom 

26
00:01:17,779 --> 00:01:20,009
na zebraniu, albo dyrektorowi szkoły. 

27
00:01:20,109 --> 00:01:22,943
Czy taki zapis jest dla ciebie czytelny?

28
00:01:23,968 --> 00:01:26,276
Sprawdźmy, ilu uczniów zostało finalistami

29
00:01:26,376 --> 00:01:28,527
w 2014 roku.

30
00:01:30,319 --> 00:01:31,902
To troje uczniów.

31
00:01:32,203 --> 00:01:34,464
Jak szybko znalazłeś tę informację?

32
00:01:35,472 --> 00:01:37,536
Pewnie nie zajęło ci to dużo czasu.

33
00:01:37,792 --> 00:01:39,624
A co, jeżeli dyrektor chciałby porównać 

34
00:01:39,724 --> 00:01:41,841
liczbę finalistów wszystkich klas?

35
00:01:42,248 --> 00:01:44,375
Albo jeżeli kurator chciałby porównać liczbę

36
00:01:44,475 --> 00:01:46,807
finalistów z każdej szkoły w mieście?

37
00:01:46,988 --> 00:01:49,906
Albo jeżeli Ministerstwo Edukacji chciałoby

38
00:01:50,006 --> 00:01:52,338
porównać wyniki wszystkich uczniów w Polsce? 

39
00:01:52,452 --> 00:01:56,220
Taki tekst zawierałby nawet kilkadziesiąt stron.

40
00:01:56,736 --> 00:01:58,895
W codziennym życiu bardzo często 

41
00:01:58,995 --> 00:02:01,087
operujemy na bardzo wielu danych

42
00:02:01,600 --> 00:02:03,136
i chcemy je porównywać.

43
00:02:03,904 --> 00:02:06,464
Tutaj z pomocą przychodzą nam tabele.

44
00:02:07,361 --> 00:02:09,280
Co jest przedstawione w tej tabeli?

45
00:02:10,291 --> 00:02:12,096
Masz tutaj jej nagłówek.

46
00:02:13,073 --> 00:02:14,702
mamy liczbę finalistów olimpiady 

47
00:02:14,802 --> 00:02:17,247
matematycznej, a tutaj lata.

48
00:02:17,417 --> 00:02:20,195
Możemy z niej odczytać, ilu było finalistów

49
00:02:20,295 --> 00:02:21,823
w poszczególnych latach.

50
00:02:22,066 --> 00:02:23,793
Pytaliśmy poprzednio

51
00:02:23,893 --> 00:02:26,687
ilu było finalistów w 2014 roku.

52
00:02:26,944 --> 00:02:29,504
Jak możemy odczytać tę informację z tej tabeli?

53
00:02:30,016 --> 00:02:32,064
Szukamy roku, który nas interesuje.

54
00:02:33,088 --> 00:02:36,672
2014 jest tutaj. Przesuwamy teraz palec

55
00:02:36,928 --> 00:02:38,208
poziomo w prawo

56
00:02:38,720 --> 00:02:42,816
i odczytujemy liczbę finalistów: troje uczniów.

57
00:02:42,916 --> 00:02:45,426
Często odczytywanie informacji z tabeli

58
00:02:45,526 --> 00:02:47,699
jest łatwiejsze, niż wyszukiwanie informacji

59
00:02:47,799 --> 00:02:50,547
w tekście. A teraz zatrzymaj film 

60
00:02:50,647 --> 00:02:52,642
i spróbuj samodzielnie, korzystając z tej tabeli

61
00:02:52,742 --> 00:02:56,637
powiedzieć, ilu było finalistów w 2017 roku.

62
00:02:57,152 --> 00:02:58,662
Następnie włącz film ponownie 

63
00:02:58,762 --> 00:03:00,480
i porównaj swoją odpowiedź z moją.

64
00:03:04,064 --> 00:03:06,880
Znajdujemy odpowiedni rok w tej kolumnie.

65
00:03:08,160 --> 00:03:11,488
2017. Odczytujemy liczbę uczniów.

66
00:03:12,000 --> 00:03:15,584
W 2017 r. dwoje uczniów było finalistami.

67
00:03:15,840 --> 00:03:17,632
Możesz to też sprawdzić w tekście.

68
00:03:18,400 --> 00:03:20,900
Jak widzisz, tabele bardzo ułatwiają 

69
00:03:21,000 --> 00:03:22,517
pracę z danymi.

70
00:03:23,008 --> 00:03:24,349
Są jednak inne sposoby 

71
00:03:24,449 --> 00:03:26,335
na graficzną prezentację danych.

72
00:03:26,848 --> 00:03:29,152
Służą do tego różnorakie wykresy.

73
00:03:29,689 --> 00:03:31,114
Jednym z najpopularniejszych

74
00:03:31,214 --> 00:03:34,531
jest wykres słupkowy. Oto on.

75
00:03:34,631 --> 00:03:36,431
Przedstawiono tutaj te same informacje

76
00:03:36,531 --> 00:03:39,902
co w tekście i w tabeli.

77
00:03:40,978 --> 00:03:43,615
W wykresach słupkowych, jak nazwa wskazuje

78
00:03:43,715 --> 00:03:46,273
do prezentacji danych wykorzystuje się słupki

79
00:03:46,373 --> 00:03:48,003
różnej wysokości.

80
00:03:48,241 --> 00:03:52,470
Na tej osi zaznaczyliśmy lata, a na tej

81
00:03:52,570 --> 00:03:54,495
liczbę finalistów.

82
00:03:55,650 --> 00:03:57,824
Jak korzystać z takiego wykresu?

83
00:03:58,336 --> 00:04:01,182
Należy sprawdzić, jakiej wartości liczbowej

84
00:04:01,282 --> 00:04:03,455
odpowiada wysokość danego słupka.

85
00:04:03,968 --> 00:04:05,713
Po raz kolejny sprawdźmy

86
00:04:05,813 --> 00:04:08,831
ilu uczniów było finalistami w 2014 roku.

87
00:04:09,123 --> 00:04:10,368
Jak to zrobić?

88
00:04:10,932 --> 00:04:12,928
Musimy znaleźć odpowiedni rok.

89
00:04:13,681 --> 00:04:16,000
2014 jest tutaj.

90
00:04:16,256 --> 00:04:18,559
A to odpowiadający mu słupek.

91
00:04:19,835 --> 00:04:22,399
Przesuwamy palec wzdłuż tego słupka

92
00:04:22,697 --> 00:04:25,905
aż do jego końca, a następnie w lewo

93
00:04:26,005 --> 00:04:29,887
i odczytujemy liczbę finalistów, czyli trzy.

94
00:04:29,987 --> 00:04:33,919
Dokładnie tak samo, jak w tabeli i w tekście.

95
00:04:34,019 --> 00:04:36,271
Za pomocą takich wykresów można łatwo

96
00:04:36,371 --> 00:04:38,138
porównywać dane. W którym roku

97
00:04:38,238 --> 00:04:39,806
było najwięcej finalistów?

98
00:04:40,457 --> 00:04:42,111
Jak to szybko sprawdzić?

99
00:04:43,138 --> 00:04:45,264
Najwięcej osób to najwyższy słupek

100
00:04:45,364 --> 00:04:48,803
a najwyższy jest ten. To rok 2015

101
00:04:48,903 --> 00:04:51,582
kiedy było siedmioro finalistów.

102
00:04:51,682 --> 00:04:52,862
Tak samo można sprawdzić

103
00:04:52,962 --> 00:04:54,142
kiedy było ich najmniej.

104
00:04:54,393 --> 00:04:56,159
Zatrzymaj teraz film i powiedz 

105
00:04:56,259 --> 00:04:58,494
w którym roku było najmniej finalistów.

106
00:04:58,594 --> 00:05:00,141
Następnie włącz film ponownie 

107
00:05:00,241 --> 00:05:01,823
i porównaj swoją odpowiedź z moją.

108
00:05:05,931 --> 00:05:07,967
Spośród tych wszystkich słupków

109
00:05:08,479 --> 00:05:10,271
najniższe są te dwa.

110
00:05:11,039 --> 00:05:13,087
Mają one taką samą wysokość.

111
00:05:14,111 --> 00:05:18,975
Odpowiadają latom 2013 oraz 2017.

112
00:05:19,487 --> 00:05:21,535
Rodzajów wykresów jest bardzo dużo.

113
00:05:21,791 --> 00:05:24,095
Są one używane w zależności od sytuacji.

114
00:05:24,709 --> 00:05:27,031
Innym, bardzo popularnym wykresem

115
00:05:27,131 --> 00:05:28,759
jest wykres kołowy.

116
00:05:29,845 --> 00:05:33,118
Jak widzisz, ten wykres składa się z koła

117
00:05:33,218 --> 00:05:35,150
pokolorowanego na kilka fragmentów.

118
00:05:35,250 --> 00:05:37,401
Wygląda z góry jak bardzo kolorowe ciasto 

119
00:05:37,501 --> 00:05:41,224
albo pizza. Obok koła znajduje się legenda.

120
00:05:42,593 --> 00:05:46,621
Mówi, który kolor odpowiada danemu rokowi.

121
00:05:47,604 --> 00:05:50,463
2012 to kolor fioletowy.

122
00:05:50,719 --> 00:05:53,846
2013 - pomarańczowy i tak dalej, i tak dalej.

123
00:05:53,946 --> 00:05:56,862
Liczba uczniów, którzy zostali finalistami

124
00:05:56,962 --> 00:05:58,794
Jest zaznaczona na wykresie 

125
00:05:58,894 --> 00:06:00,446
na kolorowych fragmentach.

126
00:06:02,072 --> 00:06:04,543
Jak myślisz, jak korzysta się z tego wykresu?

127
00:06:05,002 --> 00:06:06,949
Po raz kolejny sprawdźmy

128
00:06:07,049 --> 00:06:09,662
ilu było finalistów w 2014 roku.

129
00:06:10,817 --> 00:06:14,271
Jaki kolor odpowiada tej dacie? Szary.

130
00:06:15,059 --> 00:06:17,599
Musimy na wykresie znaleźć ten kolor.

131
00:06:18,837 --> 00:06:20,726
Jest tutaj.

132
00:06:21,156 --> 00:06:23,723
Jaka to liczba? Trzy.

133
00:06:23,825 --> 00:06:26,303
Troje uczniów zostało finalistami w tym roku.

134
00:06:26,416 --> 00:06:28,373
W podobny sposób spróbuj samodzielnie

135
00:06:28,473 --> 00:06:29,493
 odpowiedzieć na pytanie 

136
00:06:29,606 --> 00:06:32,447
ilu było finalistów w 2016 roku.

137
00:06:32,683 --> 00:06:34,083
Włącz potem film ponownie 

138
00:06:34,183 --> 00:06:36,030
i porównaj swoją odpowiedź z moją.

139
00:06:39,103 --> 00:06:41,199
Najpierw rzut oka na legendę.

140
00:06:41,299 --> 00:06:42,679
Znajdujemy rok 2016.

141
00:06:42,779 --> 00:06:45,245
Odpowiada mu kolor jasnoniebieski.

142
00:06:45,503 --> 00:06:47,407
Znajdujemy na wykresie kołowym

143
00:06:47,507 --> 00:06:49,086
fragment o danym kolorze.

144
00:06:49,343 --> 00:06:50,367
To ten fragment.

145
00:06:50,623 --> 00:06:52,671
Odpowiada mu liczba pięć.

146
00:06:53,474 --> 00:06:55,602
To znaczy, że w 2016 roku 

147
00:06:55,702 --> 00:06:57,534
było pięcioro finalistów.

148
00:06:57,791 --> 00:06:59,673
Jak widzisz, jest bardzo wiele sposobów

149
00:06:59,773 --> 00:07:02,773
na prezentację danych. Dzisiaj poznaliśmy

150
00:07:02,873 --> 00:07:05,213
zaledwie kilka najważniejszych z nich.

151
00:07:11,528 --> 00:07:13,677
Dane możemy przedstawiać graficznie 

152
00:07:13,777 --> 00:07:15,758
za pomocą tabel i wykresów.

153
00:07:15,858 --> 00:07:17,399
Do popularnych wykresów należą

154
00:07:17,499 --> 00:07:20,829
wykresy słupkowe i wykresy kołowe.

155
00:07:24,050 --> 00:07:26,997
Zobaczyłeś właśnie kolejny film z playlisty 

156
00:07:27,097 --> 00:07:29,425
o tabelach i wykresach. Zachęcam cię 

157
00:07:29,525 --> 00:07:31,697
do zobaczenia innych filmów z tej playlisty

158
00:07:31,797 --> 00:07:33,846
a także do polubienia naszego fanpage'a

159
00:07:33,946 --> 00:07:36,957
na facebooku: PistacjaMatematyka