1
00:00:00,392 --> 00:00:02,952
Inflacja to spadek wartości pieniądza.

2
00:00:03,208 --> 00:00:05,028
Za taką samą ilość pieniędzy

3
00:00:05,078 --> 00:00:07,228
możesz kupić mniej produktów.

4
00:00:07,324 --> 00:00:09,447
Bardzo szybka i gwałtowna inflacja

5
00:00:09,487 --> 00:00:11,095
wystąpiła między innymi

6
00:00:11,155 --> 00:00:12,816
w latach 20. w Niemczech.

7
00:00:13,202 --> 00:00:14,304
W ciągu kilku dni

8
00:00:14,304 --> 00:00:16,464
banknoty stały się bezwartościowe

9
00:00:16,464 --> 00:00:18,886
a dzieci zaczęły je wykorzystywać

10
00:00:18,886 --> 00:00:19,620
do zabawy.

11
00:00:31,750 --> 00:00:34,359
Gospodarka jest kolejną dziedziną życia

12
00:00:34,399 --> 00:00:35,955
w której bardzo często

13
00:00:36,045 --> 00:00:38,324
wykorzystywane są wykresy.

14
00:00:39,766 --> 00:00:41,036
Jeżeli byłeś kiedyś

15
00:00:41,036 --> 00:00:42,411
na wakacjach za granicą

16
00:00:42,411 --> 00:00:45,598
na pewno spotkałeś się z kursami walut.

17
00:00:46,668 --> 00:00:48,842
Wyobraź sobie, że jedziesz na wakacje

18
00:00:48,842 --> 00:00:50,794
do Paryża albo do Rzymu.

19
00:00:51,512 --> 00:00:53,976
Aby móc tam normalnie funkcjonować

20
00:00:54,062 --> 00:00:56,622
musisz wymienić złotówki na euro.

21
00:00:58,640 --> 00:01:00,989
Kurs euro do złotego mówi

22
00:01:00,989 --> 00:01:02,832
ile złotych trzeba mieć

23
00:01:02,832 --> 00:01:05,266
aby kupić w kantorze 1 euro.

24
00:01:06,666 --> 00:01:08,882
Kurs walut zmienia się w czasie

25
00:01:09,462 --> 00:01:11,201
a historię tych zmian

26
00:01:11,391 --> 00:01:13,792
przedstawia się na wykresach

27
00:01:13,976 --> 00:01:15,370
takich jak ten.

28
00:01:16,956 --> 00:01:18,756
Jakie informacje można odczytać

29
00:01:18,786 --> 00:01:20,308
z tego wykresu?

30
00:01:21,474 --> 00:01:23,778
Odpowiemy teraz na kilka pytań.

31
00:01:24,792 --> 00:01:27,864
Ile kosztowało 1 euro 16 maja?

32
00:01:29,400 --> 00:01:31,938
Na osi czasu musimy znaleźć

33
00:01:31,938 --> 00:01:34,450
odpowiednią datę—16 maja

34
00:01:35,198 --> 00:01:38,270
i odczytać ile wtedy wynosił kurs euro.

35
00:01:39,670 --> 00:01:41,206
4,24

36
00:01:42,014 --> 00:01:46,707
To oznacza, że 16 maja za 1 euro

37
00:01:47,097 --> 00:01:52,100
należało zapłacić 4 złote i 24 grosze.

38
00:01:53,268 --> 00:01:55,296
Którego dnia 1 euro kosztowało

39
00:01:55,296 --> 00:01:57,772
4 złote i 22 grosze?

40
00:02:01,516 --> 00:02:03,985
Trzeba znaleźć tę odpowiednią wartość

41
00:02:04,225 --> 00:02:05,462
na osi pionowej.

42
00:02:06,570 --> 00:02:08,874
4,22 jest tutaj.

43
00:02:09,386 --> 00:02:12,714
Tyle było warte 1 euro dwukrotnie

44
00:02:13,402 --> 00:02:18,010
15 maja oraz 20 maja.

45
00:02:21,624 --> 00:02:23,415
Kiedy euro było najtańsze

46
00:02:23,495 --> 00:02:24,932
a kiedy najdroższe?

47
00:02:26,352 --> 00:02:27,832
Euro było najtańsze

48
00:02:27,832 --> 00:02:31,618
albo miało najniższą wartość 18 maja.

49
00:02:32,762 --> 00:02:35,838
Wtedy za 1 euro należało zapłacić

50
00:02:35,908 --> 00:02:37,994
4 złote i 17 groszy.

51
00:02:39,850 --> 00:02:41,642
Kiedy euro było najdroższe?

52
00:02:42,420 --> 00:02:44,468
Kiedy miało największą wartość.

53
00:02:45,206 --> 00:02:48,278
Tutaj, czyli 16 maja.

54
00:02:49,302 --> 00:02:51,720
Wtedy trzeba było za nie zapłacić

55
00:02:51,740 --> 00:02:54,292
4 złote i 24 grosze.

56
00:02:56,812 --> 00:03:01,164
Ile złotych kosztowało 100 euro 21 maja?

57
00:03:03,372 --> 00:03:04,524
Najpierw sprawdźmy

58
00:03:04,554 --> 00:03:06,580
ile wtedy kosztowało 1 euro.

59
00:03:08,828 --> 00:03:13,294
21 maja 1 euro kosztowało

60
00:03:13,324 --> 00:03:16,352
4 złote i 21 groszy.

61
00:03:16,538 --> 00:03:18,575
W takim razie, aby policzyć

62
00:03:18,575 --> 00:03:21,299
ile kosztowało 100 euro

63
00:03:21,299 --> 00:03:24,852
należy pomnożyć 4,21 razy 100.

64
00:03:27,120 --> 00:03:30,704
Otrzymujemy 421 złotych.

65
00:03:32,320 --> 00:03:35,340
Tyle złotych należało zapłacić w kantorze

66
00:03:35,400 --> 00:03:38,264
za 100 euro 21 maja.

67
00:03:39,398 --> 00:03:42,470
Janek kupił 100 euro 17 maja.

68
00:03:43,012 --> 00:03:45,029
Jacek również kupił 100 euro

69
00:03:45,059 --> 00:03:46,562
ale 3 dni później.

70
00:03:47,188 --> 00:03:49,492
Który z nich wydał więcej złotych?

71
00:03:50,526 --> 00:03:51,920
Sprawdźmy najpierw

72
00:03:51,950 --> 00:03:54,190
po jakim kursie kupował Janek.

73
00:03:55,430 --> 00:03:57,734
Janek kupował 17 maja.

74
00:03:59,260 --> 00:04:02,954
Wtedy za 1 euro należało zapłacić

75
00:04:03,294 --> 00:04:05,902
4 złote i 19 groszy.

76
00:04:06,428 --> 00:04:09,500
Jacek kupił euro 3 dni później.

77
00:04:11,458 --> 00:04:12,738
Który to był dzień?

78
00:04:16,764 --> 00:04:18,043
To był 20 maja.

79
00:04:20,161 --> 00:04:23,871
Jacek za 1 euro musiał zapłacić

80
00:04:23,921 --> 00:04:26,431
4 złote i 22 grosze.

81
00:04:26,817 --> 00:04:28,593
Aby policzyć ile każdy z nich

82
00:04:28,593 --> 00:04:30,548
zapłacił za 100 euro

83
00:04:30,548 --> 00:04:34,279
należy wymnożyć obie te liczby przez 100.

84
00:04:35,009 --> 00:04:39,873
Otrzymujemy, że Janek zapłacił 419 złotych

85
00:04:40,335 --> 00:04:43,151
a Jacek 422 złote.

86
00:04:43,803 --> 00:04:45,595
Jacek zapłacił więcej.

87
00:04:47,417 --> 00:04:49,532
Zauważ, ile informacji przyniósł

88
00:04:49,532 --> 00:04:50,785
jeden wykres.

89
00:04:50,951 --> 00:04:52,211
W formie wykresu

90
00:04:52,281 --> 00:04:55,167
przedstawia się również inne informacje.

91
00:04:55,233 --> 00:04:57,130
Produkcję danego towaru

92
00:04:57,130 --> 00:04:59,130
zmianę cen danego produktu

93
00:04:59,130 --> 00:05:00,923
kurs akcji na giełdzie

94
00:05:00,923 --> 00:05:02,487
i wiele, wiele innych.

95
00:05:08,113 --> 00:05:10,417
Oto kolejny wykres kursu walut.

96
00:05:10,929 --> 00:05:14,257
Tym razem jest to kurs dolara do złotego.

97
00:05:14,975 --> 00:05:17,517
Czyli ile należy zapłacić złotych

98
00:05:17,567 --> 00:05:19,553
aby kupić jednego dolara.

99
00:05:20,717 --> 00:05:23,533
Za chwilę pojawi się tutaj kilka pytań.

100
00:05:24,497 --> 00:05:26,801
Zatrzymaj film po każdym z nich

101
00:05:26,847 --> 00:05:28,016
odpowiedz na nie

102
00:05:28,016 --> 00:05:29,184
po czym porównaj

103
00:05:29,214 --> 00:05:30,823
swoją odpowiedź z moją.

104
00:05:31,339 --> 00:05:32,107
Gotowy?

105
00:05:32,925 --> 00:05:33,949
Do dzieła!

106
00:05:34,697 --> 00:05:37,513
Ile kosztował 1 dolar 9 sierpnia?

107
00:05:40,801 --> 00:05:43,361
Na osi czasu znajduję odpowiednią datę.

108
00:05:43,717 --> 00:05:45,509
9 sierpnia jest tutaj.

109
00:05:46,945 --> 00:05:50,001
Wtedy 1 dolar kosztował

110
00:05:50,031 --> 00:05:52,889
3 złote i 75 groszy.

111
00:05:57,215 --> 00:05:59,300
Którego dnia 1 dolar kosztował

112
00:05:59,330 --> 00:06:01,683
3 złote i 73 grosze?

113
00:06:08,489 --> 00:06:11,346
Znajduję 3 złote i 73 grosze

114
00:06:11,356 --> 00:06:12,845
na osi pionowej.

115
00:06:13,057 --> 00:06:14,135
Jest tutaj.

116
00:06:14,929 --> 00:06:16,593
Takiej wartości dolara

117
00:06:16,613 --> 00:06:19,011
odpowiada dzień 7 sierpnia.

118
00:06:20,747 --> 00:06:22,252
Kiedy dolar był najtańszy

119
00:06:22,272 --> 00:06:23,599
a kiedy najdroższy?

120
00:06:28,703 --> 00:06:30,122
Dolar był najtańszy

121
00:06:30,162 --> 00:06:32,327
kiedy miał najniższą wartość.

122
00:06:33,095 --> 00:06:35,399
Najniższa wartość dolara jest tutaj.

123
00:06:36,599 --> 00:06:38,647
To wydarzyło się 6 sierpnia.

124
00:06:39,455 --> 00:06:40,902
Dolar był najdroższy

125
00:06:40,952 --> 00:06:42,893
kiedy miał najwyższą wartość.

126
00:06:43,817 --> 00:06:44,585
Tutaj.

127
00:06:46,181 --> 00:06:48,741
To wydarzyło się 8 sierpnia.

128
00:06:51,221 --> 00:06:53,503
Kiedy lepiej było kupić dolary

129
00:06:53,543 --> 00:06:55,975
8 sierpnia czy 2 dni wcześniej?

130
00:07:01,883 --> 00:07:04,087
Kiedy było lepiej kupić dolary?

131
00:07:04,137 --> 00:07:05,773
Wtedy, kiedy były tańsze.

132
00:07:06,375 --> 00:07:10,421
8 sierpnia za 1 dolara należało zapłacić

133
00:07:10,441 --> 00:07:12,489
3 złote i 78 groszy.

134
00:07:15,079 --> 00:07:18,663
2 dni wcześniej natomiast, był 6 sierpnia.

135
00:07:19,039 --> 00:07:23,903
Wtedy dolar kosztował 3 złote i 71 groszy.

136
00:07:24,531 --> 00:07:26,367
O wiele lepiej było kupić dolary

137
00:07:26,367 --> 00:07:27,363
6 sierpnia.

138
00:07:28,823 --> 00:07:31,497
Zauważ też, że 6 sierpnia

139
00:07:31,497 --> 00:07:33,492
dolar był najtańszy

140
00:07:33,492 --> 00:07:36,011
a 8 sierpnia najdroższy.

141
00:07:37,341 --> 00:07:38,447
Zróbmy teraz trochę

142
00:07:38,447 --> 00:07:39,996
więcej miejsca na planszy

143
00:07:39,996 --> 00:07:42,081
i odpowiedzmy na kolejne pytania.

144
00:07:44,037 --> 00:07:46,635
O ile zmieniła się cena 1 dolara

145
00:07:47,295 --> 00:07:49,515
między 8 a 10 sierpnia?

146
00:07:54,719 --> 00:07:58,322
8 sierpnia 1 dolar kosztował

147
00:07:58,352 --> 00:08:01,125
3 złote i 78 groszy.

148
00:08:02,715 --> 00:08:06,504
Natomiast 10 sierpnia za 1 dolara

149
00:08:06,504 --> 00:08:10,883
należało zapłacić 3 złote i 72 grosze.

150
00:08:12,097 --> 00:08:15,286
To oznacza, że w ciągu tych 2 dni

151
00:08:15,906 --> 00:08:19,561
cena 1 dolara spadła o 6 groszy.

152
00:08:23,331 --> 00:08:26,403
7 sierpnia Kasia kupiła 100 dolarów.

153
00:08:26,709 --> 00:08:30,037
3 dni później kupiła kolejne 100 dolarów.

154
00:08:30,293 --> 00:08:32,341
Ile łącznie wydała złotych?

155
00:08:36,517 --> 00:08:40,855
7 sierpnia za 1 dolara należało zapłacić

156
00:08:40,875 --> 00:08:43,179
3 złote i 73 grosze.

157
00:08:45,969 --> 00:08:48,319
To znaczy, że za 100 dolarów

158
00:08:49,779 --> 00:08:53,107
trzeba było zapłacić 373 złote.

159
00:08:54,327 --> 00:08:56,631
3 dni później był 10 sierpnia.

160
00:08:57,163 --> 00:08:59,097
Wtedy 1 dolar był wart

161
00:08:59,117 --> 00:09:01,311
3 złote i 72 grosze.

162
00:09:03,287 --> 00:09:05,249
To oznacza, że za 100 dolarów

163
00:09:05,295 --> 00:09:08,623
trzeba było zapłacić 372 złote.

164
00:09:09,391 --> 00:09:10,931
Aby otrzymać łączną kwotę

165
00:09:10,931 --> 00:09:12,228
którą wydała Kasia

166
00:09:12,228 --> 00:09:14,245
należy dodać te dwie liczby.

167
00:09:14,807 --> 00:09:18,647
373 dodać 372

168
00:09:19,099 --> 00:09:22,683
To nam daje w rezultacie 745 złotych.

169
00:09:33,329 --> 00:09:34,853
Kurs walut określa

170
00:09:34,853 --> 00:09:37,346
ile trzeba wydać jednej waluty

171
00:09:37,346 --> 00:09:39,423
aby zakupić drugą walutę.

172
00:09:40,211 --> 00:09:43,626
Przykładowo, kurs euro do złotego mówi

173
00:09:43,706 --> 00:09:45,539
ile złotych musisz wydać

174
00:09:45,569 --> 00:09:47,129
aby kupić 1 euro.

175
00:09:48,177 --> 00:09:50,282
Kurs walut jest zmienny w czasie

176
00:09:50,282 --> 00:09:51,995
i zależy od wielu czynników

177
00:09:51,995 --> 00:09:53,919
gospodarczych i politycznych.

178
00:09:59,371 --> 00:10:02,187
Był to kolejny film poświęcony funkcjom.

179
00:10:03,131 --> 00:10:05,705
Zobacz inne filmy z tej playlisty

180
00:10:05,771 --> 00:10:08,331
oraz odwiedź naszą stronę internetową.