1
00:00:00,488 --> 00:00:02,360
Niektóre tabele mogą osiągać

2
00:00:02,360 --> 00:00:03,936
niebotyczne rozmiary.

3
00:00:04,122 --> 00:00:05,021
To, co widzisz

4
00:00:05,031 --> 00:00:07,556
nazywamy tabelą stratygraficzna.

5
00:00:08,062 --> 00:00:10,465
W schematyczny sposób obrazuje przebieg

6
00:00:10,485 --> 00:00:12,948
historii Ziemi, która została podzielona

7
00:00:12,958 --> 00:00:15,226
na ery, okresy i epoki.

8
00:00:15,712 --> 00:00:18,411
Obecnie żyjemy w epoce o nazwie holocen

9
00:00:18,431 --> 00:00:21,054
która trwa już od prawie 12 tysięcy lat.

10
00:00:33,090 --> 00:00:34,382
Na ekranie mamy podane

11
00:00:34,402 --> 00:00:35,972
następujące informacje.

12
00:00:36,950 --> 00:00:39,556
W pewnej szkole, w roczniku 2004

13
00:00:39,576 --> 00:00:40,490
są 4 klasy.

14
00:00:41,116 --> 00:00:43,511
W klasie A, uczy się 16 dziewcząt

15
00:00:43,531 --> 00:00:44,796
i 12 chłopców.

16
00:00:45,378 --> 00:00:48,155
Do klasy B, chodzą o dwie dziewczyny mniej

17
00:00:48,195 --> 00:00:50,558
ale za to o czterech chłopców więcej.

18
00:00:51,070 --> 00:00:53,381
W klasie C uczy się tylu uczniów

19
00:00:53,381 --> 00:00:55,036
ilu w klasie B i jest w niej

20
00:00:55,036 --> 00:00:57,370
tyle dziewcząt, ilu chłopców.

21
00:00:57,796 --> 00:01:00,318
Z kolei w klasie D jest tyle dziewcząt

22
00:01:00,328 --> 00:01:02,785
ile w klasie B i tylu chłopców

23
00:01:02,855 --> 00:01:04,350
ilu w klasie C.

24
00:01:05,316 --> 00:01:07,325
To jak, jesteś w stanie powiedzieć

25
00:01:07,345 --> 00:01:09,486
ilu uczniów jest w danej klasie?

26
00:01:10,034 --> 00:01:12,850
Cóż, ten tekst jest dosyć zawiły.

27
00:01:13,558 --> 00:01:15,126
Jeśli chcemy szybko znaleźć

28
00:01:15,126 --> 00:01:16,254
pewną informację

29
00:01:16,254 --> 00:01:18,394
to na podstawie takiej ściany tekstu

30
00:01:18,394 --> 00:01:19,572
nie będzie to łatwe.

31
00:01:19,998 --> 00:01:22,008
Jak sądzisz, jak możemy sprawić

32
00:01:22,058 --> 00:01:24,130
aby te dane były lepiej przyswajalne

33
00:01:24,150 --> 00:01:25,648
dla odbiorcy?

34
00:01:27,096 --> 00:01:29,497
A jakbyśmy zamieścili informacje w tabeli?

35
00:01:29,627 --> 00:01:30,930
To dobry pomysł.

36
00:01:31,182 --> 00:01:32,370
Do tej pory jedynie

37
00:01:32,370 --> 00:01:34,496
odczytywaliśmy informacje z tabeli.

38
00:01:34,496 --> 00:01:35,327
Najwyższy czas

39
00:01:35,327 --> 00:01:37,044
abyśmy stworzyli naszą własną.

40
00:01:37,090 --> 00:01:38,986
Co byśmy w niej zamieścili?

41
00:01:40,684 --> 00:01:43,244
Liczbę uczniów w poszczególnych klasach.

42
00:01:44,730 --> 00:01:46,074
Czy tylko tyle?

43
00:01:46,928 --> 00:01:49,048
Zauważ, że jesteśmy również w stanie

44
00:01:49,048 --> 00:01:52,151
powiedzieć, ile dziewcząt i ilu chłopców

45
00:01:52,201 --> 00:01:53,841
uczy się w danej klasie.

46
00:01:53,841 --> 00:01:56,480
Czy pamiętasz z czego składa się tabela?

47
00:01:57,138 --> 00:01:58,674
Z kolumn i wierszy.

48
00:01:59,618 --> 00:02:01,630
Kolumny ułożone są pionowo

49
00:02:01,680 --> 00:02:02,996
a wiersze poziomo.

50
00:02:03,242 --> 00:02:05,034
Co umieściłbyś w wierszach?

51
00:02:05,862 --> 00:02:07,398
Odpowiednie klasy.

52
00:02:07,604 --> 00:02:08,628
Ile ich mamy?

53
00:02:09,672 --> 00:02:10,440
4

54
00:02:10,676 --> 00:02:16,308
Klasę A, klasę B, klasę C, oraz klasę D.

55
00:02:17,086 --> 00:02:19,646
4 klasy, 4 wiersze.

56
00:02:20,670 --> 00:02:23,224
Jakie informacje będziemy zamieszczać?

57
00:02:24,018 --> 00:02:25,731
Liczbę uczących się dziewcząt

58
00:02:25,771 --> 00:02:27,752
oraz chłopców w danej klasie.

59
00:02:28,084 --> 00:02:29,660
Czyli potrzebujemy jeszcze

60
00:02:29,660 --> 00:02:31,496
dodatkowych dwóch kolumn.

61
00:02:32,512 --> 00:02:33,897
Świetnie, nasza tabela

62
00:02:33,897 --> 00:02:35,725
powinna wyglądać w taki sposób.

63
00:02:35,765 --> 00:02:37,930
Przydałyby się jeszcze jakieś podpisy

64
00:02:37,970 --> 00:02:40,442
aby było wiadomo, co w niej zaznaczamy.

65
00:02:40,638 --> 00:02:42,404
W tej kolumnie są zawarte informacje

66
00:02:42,434 --> 00:02:45,010
o klasach, dlatego nazwijmy ją klasa.

67
00:02:47,786 --> 00:02:49,716
Tutaj zaznaczamy liczbę dziewcząt

68
00:02:49,716 --> 00:02:50,852
oraz chłopców

69
00:02:50,852 --> 00:02:52,705
czyli ogólnie liczbę uczniów

70
00:02:52,725 --> 00:02:54,074
w danej klasie.

71
00:02:54,596 --> 00:02:56,490
Świetnie, mamy już tabelę.

72
00:02:56,716 --> 00:02:59,204
Możemy przystąpić do jej wypełnienia.

73
00:02:59,974 --> 00:03:01,510
Zacznijmy od klasy A.

74
00:03:01,916 --> 00:03:03,708
I wróćmy do naszego tekstu.

75
00:03:03,964 --> 00:03:05,500
Co wiemy o tej klasie?

76
00:03:07,192 --> 00:03:08,669
Wiemy, że uczy się tam

77
00:03:08,669 --> 00:03:11,058
16 dziewcząt i 12 chłopców.

78
00:03:11,514 --> 00:03:13,832
Wpiszmy te liczby do naszej tabeli.

79
00:03:14,440 --> 00:03:18,024
16 dziewcząt oraz 12 chłopców.

80
00:03:18,400 --> 00:03:19,278
Świetnie.

81
00:03:19,304 --> 00:03:21,605
Zajmijmy się teraz kolejną klasą

82
00:03:21,635 --> 00:03:22,535
klasą B.

83
00:03:22,775 --> 00:03:24,032
Co o niej wiemy?

84
00:03:24,660 --> 00:03:26,280
Sprawdźmy w tekście.

85
00:03:27,070 --> 00:03:28,472
Wiemy, że chodzą tam

86
00:03:28,472 --> 00:03:30,748
o dwie dziewczyny mniej niż w klasie A.

87
00:03:31,060 --> 00:03:32,852
Ile dziewcząt jest w klasie A?

88
00:03:34,052 --> 00:03:35,332
16

89
00:03:36,406 --> 00:03:38,198
To ile ich będzie w klasie B?

90
00:03:39,950 --> 00:03:42,510
16 minus 2, czyli 14.

91
00:03:43,634 --> 00:03:45,470
A ilu jest tam chłopców?

92
00:03:47,876 --> 00:03:49,924
O czterech więcej, niż w klasie A.

93
00:03:50,566 --> 00:03:53,382
W klasie A jest 12 chłopców.

94
00:03:54,572 --> 00:03:56,364
Ilu ich będzie w klasie B?

95
00:03:58,166 --> 00:04:00,272
12 chłopców plus 4

96
00:04:00,332 --> 00:04:02,432
czyli łącznie 16 chłopców.

97
00:04:02,568 --> 00:04:03,426
Świetnie.

98
00:04:03,748 --> 00:04:05,207
Uzupełniliśmy informacje

99
00:04:05,217 --> 00:04:06,424
o kolejnej klasie.

100
00:04:08,080 --> 00:04:09,720
Teraz czas na Ciebie.

101
00:04:09,872 --> 00:04:12,090
Zatrzymaj teraz film i spróbuj

102
00:04:12,100 --> 00:04:14,782
samodzielnie uzupełnić tę tabelę.

103
00:04:15,850 --> 00:04:17,787
Następnie włącz film ponownie

104
00:04:17,803 --> 00:04:20,107
i porównaj swoją odpowiedź z moją.

105
00:04:24,147 --> 00:04:25,683
Przejdźmy do klasy C.

106
00:04:28,815 --> 00:04:31,278
Wiemy, że jest tam tylu uczniów

107
00:04:31,958 --> 00:04:33,377
ilu w klasie B.

108
00:04:33,393 --> 00:04:35,802
I jednocześnie jest w niej tyle dziewcząt

109
00:04:35,802 --> 00:04:36,830
ilu chłopców.

110
00:04:36,830 --> 00:04:39,093
Liczymy, ilu uczniów jest w klasie B.

111
00:04:39,125 --> 00:04:42,197
14 dodać 16

112
00:04:42,523 --> 00:04:46,107
14 dodać 16, daje nam 30.

113
00:04:48,447 --> 00:04:50,427
Skoro jest tam tyle samo dziewcząt

114
00:04:50,427 --> 00:04:52,871
co chłopców, to oznacza, że uczy się tam

115
00:04:52,871 --> 00:04:55,209
15 dziewcząt i 15 chłopców.

116
00:04:55,675 --> 00:04:58,491
Na koniec została nam klasa D.

117
00:04:59,359 --> 00:05:02,507
W klasie D jest tyle dziewcząt

118
00:05:02,557 --> 00:05:05,106
ile w klasie B i tylu chłopców

119
00:05:05,126 --> 00:05:06,521
ilu w klasie C.

120
00:05:07,099 --> 00:05:09,093
W klasie B jest 14 dziewcząt

121
00:05:09,123 --> 00:05:11,368
a w klasie C, 15 chłopców.

122
00:05:11,728 --> 00:05:14,476
Czyli w klasie D jest 14 dziewcząt

123
00:05:14,866 --> 00:05:16,391
i 15 chłopców.

124
00:05:17,033 --> 00:05:17,951
Świetnie.

125
00:05:18,539 --> 00:05:20,331
Utworzyliśmy naszą tabelę.

126
00:05:20,567 --> 00:05:22,854
Teraz w jasny i czytelny sposób widać

127
00:05:23,154 --> 00:05:25,371
ilu uczniów jest w danej klasie.

128
00:05:25,717 --> 00:05:27,021
Dobra robota.

129
00:05:32,855 --> 00:05:34,140
Mamy kolejne zadanie

130
00:05:34,180 --> 00:05:36,297
i kolejny tekst do przeczytania.

131
00:05:36,695 --> 00:05:39,162
W Europie znajduje się aż 5 z 10

132
00:05:39,192 --> 00:05:41,014
najmniejszych krajów świata.

133
00:05:41,014 --> 00:05:42,525
Rekordzistą jest Watykan

134
00:05:42,525 --> 00:05:44,794
który zajmuje powierzchnia

135
00:05:44,794 --> 00:05:47,581
zaledwie 0,44 kilometra kwadratowego

136
00:05:47,581 --> 00:05:49,439
i mieszka tam 1000 osób.

137
00:05:49,997 --> 00:05:52,006
Inne miasto—państwo Monako

138
00:05:52,006 --> 00:05:54,187
zamieszkuje 37 tysięcy osób

139
00:05:54,187 --> 00:05:55,964
a kraj ma powierzchnię

140
00:05:56,004 --> 00:05:58,365
około 2 kilometrów kwadratowych.

141
00:05:58,485 --> 00:06:00,316
Sporo większe San Marino

142
00:06:00,316 --> 00:06:01,840
zajmujące powierzchnię

143
00:06:01,840 --> 00:06:03,641
61 kilometrów kwadratowych

144
00:06:03,671 --> 00:06:05,314
jest zamieszkane przez około

145
00:06:05,354 --> 00:06:07,129
33 tysiące ludzi.

146
00:06:07,801 --> 00:06:10,842
Pozostałe dwa kraje, Liechtenstein i Malta

147
00:06:10,882 --> 00:06:13,345
mają odpowiednio powierzchnię

148
00:06:13,345 --> 00:06:16,831
160 i 316 kilometrów kwadratowych.

149
00:06:17,037 --> 00:06:18,763
W Liechtensteinie mieszka

150
00:06:18,763 --> 00:06:20,422
około 38 tysięcy osób

151
00:06:20,422 --> 00:06:22,319
a na Malcie sporo więcej

152
00:06:22,359 --> 00:06:24,859
blisko 445 tysięcy.

153
00:06:25,943 --> 00:06:26,775
Uff.

154
00:06:27,117 --> 00:06:28,961
Sporo tego tekstu, nie sądzisz?

155
00:06:29,011 --> 00:06:30,951
O czym mówił ten fragment?

156
00:06:31,991 --> 00:06:34,239
O najmniejszych krajach w Europie.

157
00:06:34,305 --> 00:06:36,733
Jakie informacje mamy w nim podane?

158
00:06:37,939 --> 00:06:39,987
Wiemy, jaka jest powierzchnia

159
00:06:40,951 --> 00:06:42,129
i ile osób mieszka

160
00:06:42,149 --> 00:06:44,077
w tych poszczególnych krajach.

161
00:06:44,133 --> 00:06:46,185
Spróbujmy przedstawić te informacje

162
00:06:46,225 --> 00:06:47,397
w postaci tabeli.

163
00:06:48,501 --> 00:06:50,075
Co zamieszczamy w wierszach

164
00:06:50,075 --> 00:06:51,275
a co w kolumnach?

165
00:06:51,291 --> 00:06:52,824
Ja umieściłbym w wierszach

166
00:06:52,824 --> 00:06:54,021
odpowiednie kraje.

167
00:06:54,363 --> 00:06:55,643
Jakie to kraje?

168
00:06:56,557 --> 00:06:57,655
Sprawdźmy.

169
00:06:59,267 --> 00:07:02,809
Watykan, Monako, San Marino

170
00:07:03,189 --> 00:07:05,215
Liechtenstein i Malta.

171
00:07:05,421 --> 00:07:06,710
Łącznie 5 krajów.

172
00:07:06,760 --> 00:07:09,567
Mamy w takim razie 5 wierszy z danymi.

173
00:07:10,953 --> 00:07:12,809
Ile musimy dodać kolumn?

174
00:07:13,543 --> 00:07:15,335
Jedna na powierzchnię

175
00:07:15,451 --> 00:07:17,243
a druga na liczbę ludności.

176
00:07:17,659 --> 00:07:18,683
Czyli 2.

177
00:07:20,475 --> 00:07:22,232
Podpiszmy jeszcze naszą tabelę

178
00:07:22,232 --> 00:07:23,771
aby była czytelna.

179
00:07:26,087 --> 00:07:28,391
W tej kolumnie zamieszczone są kraje.

180
00:07:29,847 --> 00:07:31,895
W tej zamieścimy powierzchnię.

181
00:07:32,703 --> 00:07:34,495
A w tej ludność.

182
00:07:34,741 --> 00:07:36,208
Cała nasza tabela mówi

183
00:07:36,208 --> 00:07:38,233
o najmniejszych krajach w Europie.

184
00:07:39,153 --> 00:07:41,155
Zabierzmy się do uzupełnienia.

185
00:07:41,201 --> 00:07:43,489
Zacznijmy od pierwszego kraju na liście

186
00:07:43,489 --> 00:07:44,679
czyli od Watykanu.

187
00:07:45,799 --> 00:07:48,483
Poszukajmy informacji o nim w tekście.

188
00:07:49,765 --> 00:07:52,481
Watykan zajmuje powierzchnię zaledwie

189
00:07:52,501 --> 00:07:55,248
0,44 kilometra kwadratowego

190
00:07:55,328 --> 00:07:57,369
i mieszka tam 1000 osób.

191
00:07:57,871 --> 00:07:59,663
Pierwszy wiesz uzupełniony.

192
00:08:00,351 --> 00:08:02,655
A teraz zatrzymaj film i spróbuj

193
00:08:02,665 --> 00:08:04,969
samodzielnie uzupełnić tę tabelę.

194
00:08:05,747 --> 00:08:07,541
Następnie włącz film ponownie

195
00:08:07,561 --> 00:08:09,447
i porównaj swój wynik z moim.

196
00:08:12,765 --> 00:08:15,273
Możemy wyczytać, że Monako

197
00:08:15,273 --> 00:08:16,706
zajmuje powierzchnię

198
00:08:16,706 --> 00:08:18,497
2 kilometrów kwadratowych

199
00:08:18,507 --> 00:08:20,897
i mieszka tam 37 tysięcy osób.

200
00:08:21,855 --> 00:08:23,728
Kolejny kraj, San Marino

201
00:08:23,728 --> 00:08:24,950
ma powierzchnię

202
00:08:24,950 --> 00:08:27,426
61 kilometrów kwadratowych

203
00:08:27,806 --> 00:08:30,579
a mieszka tam 33 tysiące ludzi.

204
00:08:30,845 --> 00:08:33,169
Liechtenstein ma powierzchnię

205
00:08:33,169 --> 00:08:35,048
160 kilometrów kwadratowych

206
00:08:35,048 --> 00:08:36,300
i jest zamieszkany

207
00:08:36,330 --> 00:08:38,559
przez 38 tysięcy mieszkańców.

208
00:08:38,655 --> 00:08:41,518
Natomiast Malta ma powierzchnię

209
00:08:41,518 --> 00:08:43,432
316 kilometrów kwadratowych

210
00:08:43,432 --> 00:08:46,967
i mieszka tam aż 445 tysięcy osób.

211
00:08:47,103 --> 00:08:48,127
Świetnie.

212
00:08:48,193 --> 00:08:50,497
Nasza tabela jest już uzupełniona.

213
00:08:51,571 --> 00:08:53,363
Nie było to trudne, prawda?

214
00:08:53,659 --> 00:08:55,460
Pokażę Ci jeszcze parę sztuczek

215
00:08:55,460 --> 00:08:57,363
przydatnych w pracy z tabelami.

216
00:08:57,435 --> 00:08:59,312
Po pierwsze, nie irytowało Cię

217
00:08:59,312 --> 00:09:01,514
że musiałeś tutaj wszędzie wpisywać

218
00:09:01,534 --> 00:09:03,231
kilometry kwadratowe?

219
00:09:04,587 --> 00:09:06,583
Jest na to prosty sposób.

220
00:09:06,645 --> 00:09:08,121
Wystarczy podać jednostkę

221
00:09:08,121 --> 00:09:09,601
w tytule kolumny.

222
00:09:09,993 --> 00:09:11,175
Zamiast powierzchnia

223
00:09:11,175 --> 00:09:13,907
powierzchnia w kilometrach kwadratowych.

224
00:09:14,079 --> 00:09:15,589
Tak to teraz wygląda.

225
00:09:17,899 --> 00:09:20,338
W fizyce i wielu innych dziedzinach nauki

226
00:09:20,378 --> 00:09:22,421
jest to powszechnie stosowane.

227
00:09:22,743 --> 00:09:25,047
Zwróć teraz uwagę na drugą kolumnę.

228
00:09:25,343 --> 00:09:27,168
I zauważ, że wszystkie dane

229
00:09:27,198 --> 00:09:29,153
są tutaj podane w tysiącach.

230
00:09:29,715 --> 00:09:31,714
Możemy tutaj zrobić podobny zabieg

231
00:09:31,724 --> 00:09:34,420
i zamiast ludności podać w tytule kolumny

232
00:09:34,450 --> 00:09:36,009
ludność w tysiącach.

233
00:09:36,859 --> 00:09:39,437
Nie sądzisz, że od razu lepiej to wygląda?

234
00:09:40,005 --> 00:09:41,029
Gratulacje.

235
00:09:41,265 --> 00:09:43,313
Wiesz już, jak tworzyć tabele.

236
00:09:49,623 --> 00:09:52,123
Przy tworzeniu tabeli musimy wiedzieć

237
00:09:52,153 --> 00:09:54,377
jakie dane chcemy w niej przedstawić

238
00:09:54,413 --> 00:09:56,351
oraz co powinno być zamieszczone

239
00:09:56,351 --> 00:09:58,427
w wierszach, a co w kolumnach.

240
00:09:58,477 --> 00:10:00,320
Często tabelę można uprościć

241
00:10:00,320 --> 00:10:02,077
poprzez podanie jednostek

242
00:10:02,077 --> 00:10:03,271
w tytule kolumny.

243
00:10:04,481 --> 00:10:06,323
Pamiętaj o podpisaniu kolumn

244
00:10:06,359 --> 00:10:08,663
wierszy, oraz całej tabeli.

245
00:10:13,747 --> 00:10:16,044
Zobaczyłeś właśnie film z playlisty

246
00:10:16,074 --> 00:10:17,969
o porządkowaniu informacji.

247
00:10:18,551 --> 00:10:20,040
Zachęcam Cię do zobaczenia

248
00:10:20,040 --> 00:10:21,909
innych filmów z tej playlisty

249
00:10:21,909 --> 00:10:24,471
a także do zasubskrybowania naszego kanału

250
00:10:24,501 --> 00:10:27,059
na YouTubie PistacjaMatematyka.