1
00:00:00,512 --> 00:00:03,660
Czy wiesz, który mięsień w Twoim ciele

2
00:00:03,760 --> 00:00:06,689
jest najszybszy? To mięsień powieki.

3
00:00:06,789 --> 00:00:10,139
By mrugnąć, czyli zamknąć i otworzyć oczy

4
00:00:10,239 --> 00:00:12,798
potrzeba mniej niż 1/8 sekundy.

5
00:00:13,312 --> 00:00:15,550
Gdyby zliczyć wszystkie mrugnięcia 

6
00:00:15,650 --> 00:00:18,230
w ciągu jednej doby, okazałoby się jednak

7
00:00:18,330 --> 00:00:20,060
że w ciągu dnia nie widzimy 

8
00:00:20,160 --> 00:00:21,679
nawet przez pół godziny.

9
00:00:22,016 --> 00:00:24,104
Mrugamy bowiem mniej więcej 

10
00:00:24,204 --> 00:00:27,465
raz na 4 sekundy. Rzadziej, gdy intensywnie 

11
00:00:27,565 --> 00:00:29,119
się w coś wpatrujemy.

12
00:00:29,581 --> 00:00:31,524
W tym filmie dowiesz się o tym

13
00:00:31,624 --> 00:00:33,412
dlaczego warto mrugać.

14
00:00:44,544 --> 00:00:47,104
Babciu, dlaczego masz takie wielkie oczy?

15
00:00:47,616 --> 00:00:49,600
Żeby Cię lepiej widzieć.

16
00:00:49,920 --> 00:00:52,744
Znana rozmowa z bajki o Czerwonym Kapturku

17
00:00:52,844 --> 00:00:55,071
źle świadczy jednak o wiedzy wilka

18
00:00:55,171 --> 00:00:57,740
bo rozmiar gałek ocznych, przynajmniej 

19
00:00:57,840 --> 00:01:00,751
gdy chodzi o ludzi, w zasadzie nie ma wpływu

20
00:01:00,851 --> 00:01:02,717
na jakość widzianego obrazu.

21
00:01:02,976 --> 00:01:06,089
O ile jednak wielkość oczu nie ma znaczenia 

22
00:01:06,189 --> 00:01:09,374
to odpowiednie oświetlenie - jak najbardziej.

23
00:01:09,632 --> 00:01:11,576
Nadmiar światła może oślepić 

24
00:01:11,676 --> 00:01:14,239
czego może zdarzyło Ci się doświadczyć

25
00:01:14,496 --> 00:01:17,312
gdy ktoś zaświecił Ci prosto w oczy latarką.

26
00:01:17,824 --> 00:01:20,250
Jeszcze kilka sekund po zgaszeniu 

27
00:01:20,350 --> 00:01:23,163
intensywnego światła Twoje oczy kiepsko 

28
00:01:23,263 --> 00:01:26,271
dostrzegają to, co wokół, a może i łzawią.

29
00:01:26,784 --> 00:01:29,529
A co jest najsilniejszym źródłem światła?

30
00:01:29,845 --> 00:01:31,120
Słońce!

31
00:01:31,392 --> 00:01:33,940
Dlatego nigdy nie patrz w prosto w jego tarczę

32
00:01:34,040 --> 00:01:36,255
bo możesz trwale uszkodzić oczy.

33
00:01:36,768 --> 00:01:39,840
W pogodne dni noś okulary przeciwsłoneczne

34
00:01:40,096 --> 00:01:42,656
ale porządne, z odpowiednimi filtrami.

35
00:01:43,424 --> 00:01:46,249
Pamiętaj o tym nie tylko latem, ale i zimą

36
00:01:46,349 --> 00:01:48,987
gdy promienie odbite od śniegu lub lodu 

37
00:01:49,087 --> 00:01:51,227
uderzają w oczy z podwójną mocą.

38
00:01:52,128 --> 00:01:54,088
Z drugiej strony każdy wie 

39
00:01:54,188 --> 00:01:56,223
że w ciemności gorzej widać.

40
00:01:56,480 --> 00:01:59,808
Kształty są niewyraźne i trudno rozróżnić kolory

41
00:02:00,064 --> 00:02:01,678
a gdy jest zupełnie ciemno

42
00:02:01,778 --> 00:02:03,392
 to w zasadzie niemożliwe.

43
00:02:03,904 --> 00:02:06,856
Jeśli czytasz lub majsterkujesz przy słabym

44
00:02:06,956 --> 00:02:09,279
oświetleniu, Twoje oczy się męczą.

45
00:02:09,792 --> 00:02:11,936
Gdy zatem przy odrabianiu lekcji

46
00:02:12,036 --> 00:02:14,043
 łapie Cię zmrok, zapal lampę.

47
00:02:14,144 --> 00:02:16,607
Zwróć przy tym uwagę, by twoja głowa

48
00:02:16,707 --> 00:02:19,260
albo ręka nie rzucały cienia na twoje 

49
00:02:19,360 --> 00:02:22,591
miejsce pracy, na przykład zeszyt, czy książkę.

50
00:02:22,848 --> 00:02:25,829
W zależności od tego, czy jesteś osobą prawo-

51
00:02:25,929 --> 00:02:28,052
czy leworęczną, odpowiednio ustaw

52
00:02:28,152 --> 00:02:29,247
 lampę na biurku.

53
00:02:34,880 --> 00:02:37,286
Obecnie coraz więcej czasu spędzamy

54
00:02:37,386 --> 00:02:39,231
 przed rozmaitymi ekranami.

55
00:02:39,488 --> 00:02:41,766
To dla oczu szczególne wyzwanie

56
00:02:41,866 --> 00:02:44,545
bo skupiając się na tym, co tam widać

57
00:02:44,645 --> 00:02:46,322
 zapominamy o mruganiu.

58
00:02:46,656 --> 00:02:48,951
Tymczasem mruganie jest bardzo ważne

59
00:02:49,051 --> 00:02:50,239
 dla kondycji oczu.

60
00:02:50,496 --> 00:02:53,763
Nawilża ich powierzchnię i resetuje obraz.

61
00:02:54,080 --> 00:02:56,896
Gdy rzadziej mrugasz, gałka oczna wysycha

62
00:02:57,152 --> 00:03:00,072
a Ty czujesz piasek pod powiekami, łzawisz

63
00:03:00,172 --> 00:03:02,527
i zaczynają trapić Cię bóle głowy.

64
00:03:03,296 --> 00:03:05,294
Dlatego nie zapominaj o mruganiu

65
00:03:05,394 --> 00:03:07,470
jeśli już naprawdę musisz spędzać 

66
00:03:07,570 --> 00:03:09,183
więcej czasu przed ekranem

67
00:03:09,952 --> 00:03:11,744
i dawaj oczom odpocząć.

68
00:03:12,000 --> 00:03:14,463
Przynajmniej raz na 5 minut skupiaj 

69
00:03:14,563 --> 00:03:16,417
przez chwilę wzrok na czymś 

70
00:03:16,517 --> 00:03:18,910
co jest daleko, najlepiej za oknem.

71
00:03:19,680 --> 00:03:22,278
Światło ekranów ma też inną, niepokojącą

72
00:03:22,378 --> 00:03:24,992
właściwość: hamuje wydzielanie substancji

73
00:03:25,092 --> 00:03:27,359
która przygotowuje organizm do snu.

74
00:03:27,872 --> 00:03:30,618
Jeśli wieczorem długo się w taki ekran 

75
00:03:30,718 --> 00:03:33,342
wpatrujesz, to trochę oszukujesz ciało

76
00:03:33,442 --> 00:03:36,138
dając mu sygnał do czuwania i działania

77
00:03:36,238 --> 00:03:37,478
zamiast do spania.

78
00:03:38,880 --> 00:03:40,928
Jeśli ciekawią cię tajniki oka

79
00:03:41,184 --> 00:03:43,232
zajrzyj do innych naszych filmów

80
00:03:43,488 --> 00:03:45,792
ale na razie oderwij wzrok od ekranu.

81
00:03:46,304 --> 00:03:49,370
Schrup orzeszka, a za chwilę dowiesz się

82
00:03:49,470 --> 00:03:51,863
jak dbać o słuch zapewniający Ci

83
00:03:51,963 --> 00:03:53,782
takie chrupane wrażenia.

84
00:03:59,279 --> 00:04:01,672
Z roku na rok, szczególnie w miastach 

85
00:04:01,772 --> 00:04:04,357
narażeni jesteśmy na coraz większy hałas.

86
00:04:04,736 --> 00:04:07,501
Ruch uliczny, przelatujące samoloty

87
00:04:07,601 --> 00:04:11,009
pracujące maszyny, syreny karetek pogotowia

88
00:04:11,136 --> 00:04:13,184
i wozów straży pożarnej...

89
00:04:13,284 --> 00:04:15,095
Długo by można wymieniać.

90
00:04:15,574 --> 00:04:17,870
Na ten hałas nie masz wpływu.

91
00:04:17,970 --> 00:04:20,607
Możesz go co najwyżej starać się unikać.

92
00:04:20,863 --> 00:04:23,361
Ale o jakość i głośność dźwięków 

93
00:04:23,461 --> 00:04:25,678
w swoim najbliższym otoczeniu 

94
00:04:25,778 --> 00:04:28,045
jak najbardziej możesz zadbać.

95
00:04:28,543 --> 00:04:30,079
Unikaj głośnych dźwięków

96
00:04:30,335 --> 00:04:33,151
zwłaszcza trafiających bezpośrednio do ucha.

97
00:04:33,663 --> 00:04:36,479
Jeśli używasz słuchawek, to stosuj nauszne

98
00:04:36,735 --> 00:04:39,295
i nie podkręcaj dźwięku na cały regulator.

99
00:04:39,732 --> 00:04:41,834
Gdy słuchasz muzyki z głośników 

100
00:04:41,934 --> 00:04:43,902
też ogranicz poziom głośności.

101
00:04:44,414 --> 00:04:46,601
Staraj się odpoczywać w ciszy.

102
00:04:46,719 --> 00:04:49,353
Słuchaj dźwięków przyrody, które są niezbyt

103
00:04:49,453 --> 00:04:51,838
głośne i kojąco wpływają na twój słuch.

104
00:04:52,863 --> 00:04:55,167
Pamiętaj też, by uszy regularnie myć

105
00:04:55,423 --> 00:04:58,125
ale nie wkładaj nic do przewodów słuchowych

106
00:04:58,225 --> 00:04:59,775
co najwyżej własny palec.

107
00:05:00,799 --> 00:05:03,676
U młodych osób wiercąc w uchu patyczkiem 

108
00:05:03,776 --> 00:05:06,461
łatwiej można uszkodzić leżącą w głębi 

109
00:05:06,561 --> 00:05:09,174
błonę bębenkową, a tym samym na długo 

110
00:05:09,274 --> 00:05:11,744
pogorszyć słuch, albo i doprowadzić 

111
00:05:11,844 --> 00:05:14,582
do bolesnego zapalenia wnętrza ucha.

112
00:05:18,719 --> 00:05:21,279
Popatrz na duże czerwone kropki.

113
00:05:21,379 --> 00:05:23,071
Która z nich jest większa?

114
00:05:26,399 --> 00:05:28,959
Pewnie wydaje Ci się, że ta z prawej strony

115
00:05:29,088 --> 00:05:32,429
ale to nieprawda. Obie kulki są dokładnie 

116
00:05:32,529 --> 00:05:35,870
takie same. To twój mózg daje się oszukać.

117
00:05:40,223 --> 00:05:42,312
Oczy i uszy odbierają bodźce 

118
00:05:42,412 --> 00:05:44,574
płynące z zewnątrz, ze świata.

119
00:05:44,831 --> 00:05:47,369
Dbaj o swoje oczy unikając czytania 

120
00:05:47,469 --> 00:05:50,173
w słabym oświetleniu, nosząc na słońcu 

121
00:05:50,273 --> 00:05:52,689
okulary słoneczne z dobrym filtrem 

122
00:05:52,789 --> 00:05:55,853
i ograniczając czas spędzony przed ekranami 

123
00:05:55,953 --> 00:05:57,628
komputerów i smartfonów.

124
00:05:58,344 --> 00:06:00,188
Dawaj odpocząć uszom.

125
00:06:00,447 --> 00:06:03,282
Unikaj hałasu. Kontroluj głośność tego

126
00:06:03,382 --> 00:06:06,471
czego słuchasz w słuchawkach i z głośników

127
00:06:06,571 --> 00:06:09,406
a słuchawki douszne zamień na nauszne.

128
00:06:09,919 --> 00:06:13,269
Pamiętaj, uszu nie możesz zamknąć jak oczu

129
00:06:13,369 --> 00:06:15,262
więc odpoczywaj w ciszy.

130
00:06:18,879 --> 00:06:21,741
Twój wzrok i słuch trochę się zmęczyły.

131
00:06:21,841 --> 00:06:24,255
Daj im odpocząć w ciszy i zieleni

132
00:06:24,511 --> 00:06:27,327
ale zanim się zrelaksujesz, polub nas

133
00:06:27,583 --> 00:06:31,206
i zaglądaj na pistacja.tv