1
00:00:00,256 --> 00:00:02,705
Czy wiesz, jakich drzew jest najwięcej 

2
00:00:02,805 --> 00:00:06,192
w polskich lasach? Bez niespodzianek. 

3
00:00:06,292 --> 00:00:08,306
Ponad połowę całego drzewostanu

4
00:00:08,406 --> 00:00:14,097
czyli ogółu drzew, stanowią sosny - 58,5%.

5
00:00:14,592 --> 00:00:18,282
Reszta pozostaje daleko w tyle. Dębu i brzozy

6
00:00:18,382 --> 00:00:23,892
mamy po 7,5%, a świerku ledwie 6,4%.

7
00:00:24,320 --> 00:00:27,867
W sumie te cztery gatunki stanowią aż 80%

8
00:00:27,994 --> 00:00:29,779
wszystkich drzew w naszych lasach.

9
00:00:30,208 --> 00:00:32,760
Na całą, przebogatą w gatunki resztę

10
00:00:32,860 --> 00:00:35,243
przypada ledwie 1/5.

11
00:00:35,584 --> 00:00:39,166
O tym, co jeszcze poza drzewami skrywają lasy

12
00:00:39,266 --> 00:00:41,234
dowiesz się z tego filmu.

13
00:00:52,736 --> 00:00:54,889
Przypomnij sobie wycieczkę do lasu 

14
00:00:54,989 --> 00:00:57,730
może na jagody, albo na grzyby.

15
00:00:58,112 --> 00:01:00,160
Co ci się kojarzy z lasem?

16
00:01:01,184 --> 00:01:03,301
Drzewa, powiesz pewnie.

17
00:01:04,000 --> 00:01:07,959
No jasne, bez drzew nie byłoby lasu, ale...

18
00:01:08,059 --> 00:01:11,129
las to przeogromna, powiązana sieć

19
00:01:11,229 --> 00:01:14,392
najrozmaitszych organizmów: żywych 

20
00:01:14,492 --> 00:01:18,078
i martwych, roślin, grzybów i zwierząt.

21
00:01:19,104 --> 00:01:22,176
Las możemy porównać do tortu.

22
00:01:22,809 --> 00:01:25,747
Tak, jak pyszny tort, też ma warstwy

23
00:01:25,847 --> 00:01:27,374
zwane też piętrami.

24
00:01:27,808 --> 00:01:30,314
Na każdym z tych pięter mieszkają

25
00:01:30,414 --> 00:01:33,695
inne gatunki. Omówimy je po kolei, od dołu.

26
00:01:34,464 --> 00:01:37,631
W końcu trochę tak, jak budynek nie może 

27
00:01:37,731 --> 00:01:40,063
nie mieć parteru, tak i w lesie

28
00:01:40,163 --> 00:01:43,359
bez najniższej warstwy wszystkie pozostałe

29
00:01:43,459 --> 00:01:44,978
nie mogłyby istnieć.

30
00:01:47,776 --> 00:01:50,824
Przyjrzyj się temu, co masz pod stopami.

31
00:01:51,616 --> 00:01:53,408
Opadłe liście lub igły

32
00:01:54,176 --> 00:01:56,393
połamane gałęzie i patyki

33
00:01:56,992 --> 00:01:59,331
zmurszały pień powalony dawno temu

34
00:01:59,431 --> 00:02:00,575
przez jakąś burzę?

35
00:02:01,088 --> 00:02:03,053
To wszystko i jeszcze więcej 

36
00:02:03,153 --> 00:02:05,951
martwych elementów, razem tworzy ściółkę.

37
00:02:06,208 --> 00:02:09,617
W jej skład wchodzą również nasiona, owoce

38
00:02:09,717 --> 00:02:13,076
szyszki, a także odchody żyjących w lesie 

39
00:02:13,176 --> 00:02:15,679
zwierząt i... martwe zwierzęta.

40
00:02:15,859 --> 00:02:18,338
Żyje tu też całe mnóstwo stworzeń

41
00:02:18,438 --> 00:02:21,557
których głównym zajęciem jest przerabianie

42
00:02:21,657 --> 00:02:24,903
tego, co martwe, na to, co przydatne żywym.

43
00:02:25,152 --> 00:02:28,956
Znajdziesz tu bakterie i grzyby, dżdżownice

44
00:02:29,056 --> 00:02:31,963
ślimaki, wiele owadów i ich larw.

45
00:02:32,576 --> 00:02:36,244
Kolejna warstwa, to runo leśne. Co je tworzy?

46
00:02:36,794 --> 00:02:40,190
Rozmaite grzyby (tym poświęcamy inny film

47
00:02:40,290 --> 00:02:44,224
tej playlisty), ale także mchy, paprocie, wrzosy

48
00:02:44,324 --> 00:02:47,250
poziomki, krzewinki żurawiny błotnej

49
00:02:47,350 --> 00:02:50,494
czarnej jagody, czy borówki brusznicy.

50
00:02:51,008 --> 00:02:54,256
W polskich lasach runo leśne często tworzą też

51
00:02:54,356 --> 00:02:57,675
drobne kwiaty: zawilce, przylaszczki, konwalie.

52
00:02:58,176 --> 00:03:00,818
Na dnie lasu nie ma zbyt wiele światła

53
00:03:00,918 --> 00:03:03,014
więc jeśli coś chce tam rosnąć 

54
00:03:03,114 --> 00:03:06,110
to musi mu wystarczyć niewielka jego ilość.

55
00:03:06,500 --> 00:03:10,177
Tolerancja na cień jest cechą także organizmów

56
00:03:10,277 --> 00:03:13,548
tworzących kolejne piętro lasu - podszyt.

57
00:03:14,304 --> 00:03:16,608
Tu królują krzewy różnych gatunków.

58
00:03:17,120 --> 00:03:20,597
Jeżyny, maliny, czarny bez, czy... leszczyna.

59
00:03:20,960 --> 00:03:23,776
Wśród nich wzrastają młode okazy drzew

60
00:03:24,032 --> 00:03:26,080
które niedawno wykiełkowały z nasion.

61
00:03:26,848 --> 00:03:29,407
Jeśli uda im się uniknąć zdeptania lub

62
00:03:29,507 --> 00:03:32,479
zgryzienia przez zamieszkujące las zwierzęta

63
00:03:32,736 --> 00:03:36,025
Staną się częścią kolejnego, najwyższego 

64
00:03:36,125 --> 00:03:39,903
w naszym klimacie, leśnego piętra: koron drzew.

65
00:03:42,976 --> 00:03:46,304
Las jest jak wielkie różnorodne miasto

66
00:03:46,560 --> 00:03:49,120
ale i same lasy różnią się między sobą.

67
00:03:49,632 --> 00:03:52,704
W zborze sosnowym albo w jodłowej puszczy

68
00:03:52,960 --> 00:03:55,776
wokół Ciebie rosnąć będą... iglaki.

69
00:03:56,288 --> 00:03:59,126
Buczyny i dąbrowy, to lasy z przewagą 

70
00:03:59,226 --> 00:04:01,152
odpowiednio buków i dębów.

71
00:04:01,920 --> 00:04:04,736
W lesie żyje też mnóstwo rozmaitych zwierząt.

72
00:04:04,992 --> 00:04:06,679
Potrafisz wymienić choć kilku

73
00:04:06,779 --> 00:04:07,807
 jego mieszkańców?

74
00:04:11,016 --> 00:04:14,714
Pewnie przyszły ci na myśl sarny i jelenie

75
00:04:14,814 --> 00:04:16,817
dziki, wilki, czy lisy.

76
00:04:17,536 --> 00:04:20,899
Fakt, myślimy najpierw o dużych zwierzętach

77
00:04:20,999 --> 00:04:24,233
ale pamiętaj, las to przede wszystkim dom 

78
00:04:24,333 --> 00:04:27,249
zwierzęcej drobnicy: owadów i pająków 

79
00:04:27,349 --> 00:04:30,235
oraz rozmaitych podziemnych robaczków.

80
00:04:30,335 --> 00:04:33,587
W runie leśnym spotkasz żaby, jaszczurki 

81
00:04:33,687 --> 00:04:37,502
i węże, a także małe ssaki, jak myszy, czy jeże.

82
00:04:37,759 --> 00:04:40,575
Wyższe piętra lasu zamieszkują ptaki.

83
00:04:40,831 --> 00:04:45,284
Kukułki, dzięcioły i drozdy, drapieżne sowy

84
00:04:45,384 --> 00:04:50,046
krogulce, a także bociany, tyle że te czarne.

85
00:04:50,559 --> 00:04:53,187
W koronach drzew chętnie przebywają też 

86
00:04:53,287 --> 00:04:54,910
wiewiórki, łasice i kuny.

87
00:04:55,423 --> 00:04:56,744
Pewnie zgodzisz się 

88
00:04:56,844 --> 00:04:59,262
że i my, ludzie, lubimy być w lesie.

89
00:04:59,519 --> 00:05:02,335
Zastanów się chwilę i powiedz, dlaczego?

90
00:05:05,407 --> 00:05:07,199
Co ci przyszło na myśl?

91
00:05:07,455 --> 00:05:09,759
Dobry klimat? Na pewno.

92
00:05:10,015 --> 00:05:13,050
W lesie latem jest chłodniej, a zimą cieplej 

93
00:05:13,150 --> 00:05:14,970
niż na otwartej przestrzeni.

94
00:05:15,070 --> 00:05:17,095
Jest też sporo wilgoci i tlenu 

95
00:05:17,195 --> 00:05:19,769
wydzielanego przez wszystko, co zielone

96
00:05:19,869 --> 00:05:21,533
więc łatwiej się oddycha.

97
00:05:22,047 --> 00:05:24,121
W lesie odpoczywają twoje uszy

98
00:05:24,221 --> 00:05:26,386
bo słyszysz głównie szum wiatru 

99
00:05:26,486 --> 00:05:28,701
w koronach drzew i śpiew ptaków.

100
00:05:29,471 --> 00:05:32,813
Można tu też znaleźć smaczne owoce i grzyby

101
00:05:32,913 --> 00:05:35,652
a czasem i kapiącą miodem leśną barć

102
00:05:35,752 --> 00:05:38,305
czyli naturalny ul - dom pszczół.

103
00:05:39,199 --> 00:05:42,258
Lasy są źródłem niezbędnego do życia tlenu

104
00:05:42,358 --> 00:05:45,342
którym oddychamy, zatrzymują wodę opadową

105
00:05:45,599 --> 00:05:47,903
chroniąc nas przed suszami i powodziami

106
00:05:48,159 --> 00:05:50,975
chronią glebę przed zmywaniem do rzek i mórz

107
00:05:51,487 --> 00:05:54,047
dostarczają drewna na domy i meble.

108
00:05:54,559 --> 00:05:56,535
A czy wiesz, że są też apteką?

109
00:05:57,119 --> 00:05:59,423
Większość leków ma swoje źródło

110
00:05:59,679 --> 00:06:01,471
właśnie w leśnych roślinach.

111
00:06:02,239 --> 00:06:04,237
Wszyscy powinniśmy chronić lasy 

112
00:06:04,337 --> 00:06:07,053
by jeszcze długo móc się cieszyć ich pięknem

113
00:06:07,153 --> 00:06:08,845
odpoczywać w nich i czerpać 

114
00:06:08,945 --> 00:06:11,199
różnorakie korzyści z ich obecności.

115
00:06:11,455 --> 00:06:13,247
Dlatego będąc w lesie nie śmieć

116
00:06:13,550 --> 00:06:15,551
nie niszcz roślin ani grzybów

117
00:06:15,807 --> 00:06:19,135
nie krzycz i w inny sposób nie płosz zwierząt.

118
00:06:19,647 --> 00:06:21,695
Pamiętaj, las to ich dom.

119
00:06:21,951 --> 00:06:24,413
Zachowuj się tak, jak w gościnie.

120
00:06:25,396 --> 00:06:27,327
A teraz zadanie dla Ciebie.

121
00:06:27,583 --> 00:06:30,574
Przypisz podane na planszy gatunki zwierząt 

122
00:06:30,674 --> 00:06:32,924
i ptaków do piętra lasu, w którym 

123
00:06:33,024 --> 00:06:34,494
najłatwiej je spotkać.

124
00:06:39,359 --> 00:06:42,175
Masz tak, jak ja? To gratulacje.

125
00:06:47,039 --> 00:06:51,020
W naszym klimacie w lasach możemy wyróżnić

126
00:06:51,120 --> 00:06:55,724
kilka pięter roślinności. Licząc od dołu: ściółkę

127
00:06:55,824 --> 00:06:58,885
runo, podszyt i korony drzew.

128
00:06:59,839 --> 00:07:03,873
Mamy lasy liściaste, iglaste albo mieszane.

129
00:07:04,191 --> 00:07:07,775
Lasy pełnią ważne funkcje dla środowiska.

130
00:07:08,287 --> 00:07:11,871
Są źródłem tlenu, drewna i leków.

131
00:07:12,127 --> 00:07:15,255
Magazynują wodę i łagodzą klimat.

132
00:07:15,868 --> 00:07:19,176
Warto angażować się w ochronę lasów.

133
00:07:26,719 --> 00:07:29,750
Mam nadzieję, że nauka z tego filmu nie pójdzie

134
00:07:29,850 --> 00:07:32,094
w las, lecz zostanie w Twej głowie.

135
00:07:32,351 --> 00:07:35,159
Na wszelki wypadek zasubskrybuj nasz kanał

136
00:07:35,259 --> 00:07:38,747
aby zawsze móc wrócić tu na powtórkę.