1
00:00:00,512 --> 00:00:03,290
Jednym z najciekawszych pomników przyrody

2
00:00:03,390 --> 00:00:06,244
w naszym kraju jest krzywy las

3
00:00:06,344 --> 00:00:08,006
w gminie Gryfino.

4
00:00:08,448 --> 00:00:12,644
Na obszarze około 3000 metrów kwadratowych

5
00:00:12,744 --> 00:00:16,586
rośnie tu ponad 50 sosen, których pnie 

6
00:00:16,686 --> 00:00:20,427
na wysokości około 20 cm wyginają się 

7
00:00:20,527 --> 00:00:23,662
o 90 stopni w kierunku północnym

8
00:00:23,762 --> 00:00:26,744
tworzą łuk i wracają do pionu.

9
00:00:27,136 --> 00:00:29,895
Nie wiadomo czy za ciekawy kształt pni

10
00:00:29,995 --> 00:00:32,163
odpowiada natura czy człowiek.

11
00:00:32,627 --> 00:00:35,206
Leśnicy założyli więc szkółkę

12
00:00:35,306 --> 00:00:37,703
by sprawdzić obie hipotezy.

13
00:00:37,888 --> 00:00:40,505
W dzisiejszej lekcji opowiemy o tym

14
00:00:40,605 --> 00:00:43,782
dlaczego warto chronić wartościowe elementy

15
00:00:43,882 --> 00:00:45,203
w swoim otoczeniu.

16
00:00:56,320 --> 00:00:58,624
Na pewno masz wiele zabawek

17
00:00:58,880 --> 00:01:01,870
ale wśród nich jest jedna ulubiona.

18
00:01:02,464 --> 00:01:05,201
Grywasz też w wiele gier, ale masz taką

19
00:01:05,301 --> 00:01:07,916
nad którą zdarzyło ci się przesiedzieć

20
00:01:08,016 --> 00:01:09,180
niejeden wieczór.

21
00:01:09,888 --> 00:01:12,448
Podobnie jest w Twoim otoczeniu.

22
00:01:13,015 --> 00:01:15,544
Wśród wielu budynków są takie

23
00:01:15,644 --> 00:01:18,835
które się wyróżniają: są bardzo stare

24
00:01:18,935 --> 00:01:21,236
mają wyjątkową architekturę

25
00:01:21,336 --> 00:01:24,221
albo mieszkał w nich ktoś sławny.

26
00:01:24,992 --> 00:01:28,430
Innymi słowy, z takiej lub innej przyczyny

27
00:01:28,530 --> 00:01:31,885
zasługują na szczególny podziw i ochronę.

28
00:01:32,204 --> 00:01:33,644
To zabytki.

29
00:01:34,208 --> 00:01:37,128
Czasem pozostały z nich tylko malownicze

30
00:01:37,228 --> 00:01:39,950
ruiny ale często dzięki wysiłkom ludzi

31
00:01:40,050 --> 00:01:42,846
i organizacji dokonuje się ich odbudowy

32
00:01:42,946 --> 00:01:45,074
i przywraca im wygląd z czasów

33
00:01:45,174 --> 00:01:46,417
kiedy powstały.

34
00:01:46,752 --> 00:01:49,410
Jeśli takie obiekty zostaną udostępnione

35
00:01:49,510 --> 00:01:52,321
do zwiedzania, możemy dowiedzieć się z nich

36
00:01:52,421 --> 00:01:55,096
ciekawych faktów o naszej przeszłości.

37
00:01:55,632 --> 00:01:58,203
Także w przyrodzie są elementy 

38
00:01:58,303 --> 00:02:00,401
wyjątkowo piękne, unikalne

39
00:02:00,501 --> 00:02:03,698
albo będące domem dla rzadkich gatunków

40
00:02:03,798 --> 00:02:05,439
roślin lub zwierząt.

41
00:02:05,952 --> 00:02:08,729
Mogą to być całe duże obszary 

42
00:02:08,829 --> 00:02:12,266
parki narodowe lub rezerwaty przyrody

43
00:02:12,864 --> 00:02:16,487
Mogą to być też pojedyncze, oryginalne skały

44
00:02:16,587 --> 00:02:18,490
lub monumentalne drzewa 

45
00:02:18,590 --> 00:02:20,543
pamiętające dawne czasy.

46
00:02:21,113 --> 00:02:24,084
Spacerując po okolicy, zwróć uwagę

47
00:02:24,184 --> 00:02:26,088
na takie stare drzewa.

48
00:02:26,688 --> 00:02:29,760
Jeśli zauważysz na którymś taką tabliczkę

49
00:02:30,016 --> 00:02:32,832
to właśnie patrzysz na pomnik przyrody.

50
00:02:33,344 --> 00:02:34,819
Prawda, że piękny?

51
00:02:35,340 --> 00:02:38,911
Na specjalną uwagę zasługują lokalne formy

52
00:02:39,011 --> 00:02:43,013
ochrony przyrody, takie jak użytki ekologiczne.

53
00:02:43,328 --> 00:02:46,981
Mamy ich ponad 8 tysięcy, zatem jest spora

54
00:02:47,081 --> 00:02:51,263
szansa, że któryś jest właśnie w Twojej okolicy.

55
00:02:51,686 --> 00:02:53,824
Co może być takim użytkiem?

56
00:02:54,592 --> 00:02:56,640
Nieduże oczka wodne

57
00:02:56,896 --> 00:02:59,712
zagajniki z ciekawymi gatunkami drzew

58
00:03:00,224 --> 00:03:01,777
tereny podmokłe

59
00:03:01,877 --> 00:03:05,038
malownicze zakola rzek z wysokim brzegiem 

60
00:03:05,138 --> 00:03:07,392
albo piaszczystymi łachami.

61
00:03:07,823 --> 00:03:10,095
Lokalnie chroni się też miejsca

62
00:03:10,195 --> 00:03:13,242
gdzie występują rzadkie, chronione gatunki

63
00:03:13,342 --> 00:03:15,315
roślin, zwierząt i grzybów.

64
00:03:15,967 --> 00:03:18,072
Przespaceruj się po okolicy.

65
00:03:18,400 --> 00:03:21,414
Popytaj swoich najbliższych, sąsiadów

66
00:03:21,514 --> 00:03:24,809
i znajomych, co ich zdaniem warto chronić

67
00:03:24,909 --> 00:03:26,846
w najbliższym otoczeniu.

68
00:03:27,360 --> 00:03:30,831
Jakie wartości uznają za warte specjalnego

69
00:03:30,931 --> 00:03:34,861
postępowania? Zieleń? Zabytki? 

70
00:03:34,961 --> 00:03:37,384
A może jeszcze coś innego?

71
00:03:38,112 --> 00:03:41,390
Wiesz, że Ty też możesz zgłosić wniosek

72
00:03:41,490 --> 00:03:44,256
o utworzenie użytku ekologicznego

73
00:03:44,400 --> 00:03:47,727
żeby lepiej chronić przyrodę w Twojej okolicy?

74
00:03:48,352 --> 00:03:51,537
Taki wniosek, najlepiej poparty podpisami

75
00:03:51,637 --> 00:03:53,193
przynajmniej 100 osób

76
00:03:53,293 --> 00:03:55,689
trzeba przedłożyć Radzie Gminy.

77
00:03:59,104 --> 00:04:02,057
Pamiętaj, każdy może na różne sposoby

78
00:04:02,157 --> 00:04:05,759
chronić przyrodę i zabytki w swoim otoczeniu.

79
00:04:06,272 --> 00:04:09,203
Co oznacza szacunek dla tych niemych

80
00:04:09,303 --> 00:04:11,903
acz wymownych świadków historii?

81
00:04:12,416 --> 00:04:15,439
Zabytków ani pomników przyrody nie wolno

82
00:04:15,539 --> 00:04:18,205
niszczyć, a w obszarach chronionych 

83
00:04:18,305 --> 00:04:21,509
trzeba starać się jak najmniej przeszkadzać

84
00:04:21,609 --> 00:04:23,556
 naturze swoją obecnością.

85
00:04:23,935 --> 00:04:26,794
Takie zachowanie pozwoli nam cieszyć się

86
00:04:26,894 --> 00:04:28,757
pięknem przyrody i zabytków

87
00:04:28,857 --> 00:04:30,334
 jeszcze długie lata.

88
00:04:34,473 --> 00:04:36,735
Formy ochrony przyrody to:

89
00:04:37,247 --> 00:04:38,783
Park Narodowy

90
00:04:39,022 --> 00:04:40,831
park krajobrazowy

91
00:04:41,344 --> 00:04:42,552
rezerwat 

92
00:04:42,879 --> 00:04:44,927
użytek ekologiczny

93
00:04:45,344 --> 00:04:46,975
pomnik przyrody

94
00:04:47,487 --> 00:04:49,023
gatunek chroniony.

95
00:04:49,791 --> 00:04:52,095
I Ty możesz chronić przyrodę!

96
00:04:52,607 --> 00:04:56,663
Nie śmieć, nie zrywaj roślin i nie płosz zwierząt

97
00:04:56,763 --> 00:05:00,183
nie zabijaj owadów, jeśli Ci nie zagrażają

98
00:05:00,283 --> 00:05:03,391
nie hałasuj w lasach, w naturalnych 

99
00:05:03,491 --> 00:05:06,133
zbiornikach wodnych zmywaj naczynia

100
00:05:06,233 --> 00:05:08,110
 tylko wodą i piaskiem.

101
00:05:10,073 --> 00:05:11,807
Spodobał Ci się nasz film?

102
00:05:12,163 --> 00:05:16,380
Zostaw łapkę w górę i zajrzyj na pistacja.tv