1
00:00:00,768 --> 00:00:02,328
Wiesz co ma największe powodzenie 

2
00:00:02,428 --> 00:00:04,863
w recyklingu? Aluminium.

3
00:00:05,120 --> 00:00:08,407
To odzyskane jest tak samo dobre, jak z rudy

4
00:00:08,507 --> 00:00:11,263
ale recykling zużywa tylko 5% energii

5
00:00:11,377 --> 00:00:13,075
potrzebnej do wydobycia.

6
00:00:13,312 --> 00:00:17,152
Globalnie odzyskuje się 75% tego surowca.

7
00:00:17,664 --> 00:00:20,204
Puszki, garnki, części samochodowe 

8
00:00:20,304 --> 00:00:22,276
i samolotowe można przetopić

9
00:00:22,376 --> 00:00:23,806
 bez straty jakości.

10
00:00:24,320 --> 00:00:26,363
Źródłem aluminium z recyklingu są 

11
00:00:26,463 --> 00:00:28,630
przede wszystkim puszki po napojach.

12
00:00:28,836 --> 00:00:31,973
W Polsce odzyskujemy 80% tych puszek.

13
00:00:32,169 --> 00:00:33,627
Liderem jest Brazylia

14
00:00:33,727 --> 00:00:38,150
gdzie 98,2% puszek wraca do hut.

15
00:00:50,176 --> 00:00:52,269
Dbałość o środowisko wyraża się 

16
00:00:52,369 --> 00:00:55,082
między innymi w ograniczeniu ilości śmieci

17
00:00:55,182 --> 00:00:56,337
jakie produkujemy.

18
00:00:56,576 --> 00:00:58,729
Tu kłania się zasada czterech U.

19
00:00:59,136 --> 00:01:01,696
Unikaj kupowania zbędnych rzeczy.

20
00:01:01,952 --> 00:01:04,539
Używaj tych, które masz jak najdłużej 

21
00:01:04,639 --> 00:01:06,462
i naprawiaj je, póki można.

22
00:01:07,072 --> 00:01:08,265
Używaj powtórnie 

23
00:01:08,365 --> 00:01:10,655
- daj starym rzeczom nowe życie.

24
00:01:11,168 --> 00:01:14,365
Utylizuj mądrze, czyli oddawaj do recyklingu.

25
00:01:15,008 --> 00:01:17,226
Prześledźmy tę zasadę na przykładzie

26
00:01:17,326 --> 00:01:19,103
białej, bawełnianej koszulki.

27
00:01:19,965 --> 00:01:21,788
Unikaj kupowania rzeczy.

28
00:01:22,176 --> 00:01:23,631
Czy na pewno potrzebujesz

29
00:01:23,731 --> 00:01:25,247
 czwartej białej koszulki?

30
00:01:26,016 --> 00:01:29,088
A jeśli tak, może warto kupić ją z drugiej ręki?

31
00:01:29,856 --> 00:01:32,371
Kupując używane ubrania oddajesz przysługę

32
00:01:32,471 --> 00:01:35,231
nie tylko Ziemi, ale także swojemu portfelowi.

33
00:01:39,752 --> 00:01:41,779
Używaj jak najdłużej.

34
00:01:42,144 --> 00:01:44,091
Dobrą zasadą jest kupowanie 

35
00:01:44,191 --> 00:01:46,495
rzeczy trwałych i dobrej jakości.

36
00:01:46,752 --> 00:01:48,950
Porządna koszulka posłuży Ci dłużej 

37
00:01:49,050 --> 00:01:51,823
niż kolejna, bazarowa szmatka, zwłaszcza jeśli

38
00:01:51,923 --> 00:01:54,759
nie wrzucisz jej do prania z ciemnymi kolorami.

39
00:01:54,859 --> 00:01:57,070
Nie rozciągnie się po trzecim praniu 

40
00:01:57,170 --> 00:01:59,806
i warto w niej zaszyć niewielkie rozdarcie.

41
00:02:00,188 --> 00:02:02,535
W końcowym rozrachunku oszczędzisz.

42
00:02:03,166 --> 00:02:04,899
Używaj powtórnie.

43
00:02:05,440 --> 00:02:07,822
Nawet zniszczona koszulka może znaleźć

44
00:02:07,922 --> 00:02:09,792
więcej niż jedno zastosowanie.

45
00:02:10,048 --> 00:02:12,928
Na przykład jako szmatka do butów czy podłogi

46
00:02:13,028 --> 00:02:15,207
miękkie legowisko dla psa czy kota 

47
00:02:15,307 --> 00:02:17,471
albo fragment kolorowego dywanika.

48
00:02:18,144 --> 00:02:19,263
Robiąc coś takiego 

49
00:02:19,363 --> 00:02:21,343
praktykujesz tak zwany upcykling.

50
00:02:21,824 --> 00:02:23,834
Ten termin oznacza tworzenie rzeczy 

51
00:02:23,934 --> 00:02:25,493
z materiałów lub przedmiotów 

52
00:02:25,593 --> 00:02:26,687
uważanych za odpady.

53
00:02:26,944 --> 00:02:29,485
W ten sposób, zamiast trafić na wysypisko

54
00:02:29,585 --> 00:02:32,063
są one przekształcane w coś użytecznego.

55
00:02:36,160 --> 00:02:38,310
Dopiero po wyczerpaniu opisanych wyżej

56
00:02:38,410 --> 00:02:41,023
możliwości, koszulka powinna trafić do śmieci.

57
00:02:41,536 --> 00:02:43,695
Ale i śmieci, o ile są odpowiednio

58
00:02:43,795 --> 00:02:45,774
posegregowane, można wykorzystać

59
00:02:45,874 --> 00:02:48,373
ponownie, tyle że nie da się tego zrobić

60
00:02:48,473 --> 00:02:49,982
samemu, w prosty sposób.

61
00:02:50,349 --> 00:02:52,714
Potrzebne są specjalistyczne firmy.

62
00:02:53,056 --> 00:02:55,620
Na pewno wiesz, że śmieci trzeba segregować

63
00:02:55,720 --> 00:02:57,919
do specjalnie oznakowanych pojemników

64
00:02:58,176 --> 00:03:00,156
koloru żółtego, niebieskiego

65
00:03:00,256 --> 00:03:02,527
czarnego, zielonego i brązowego.

66
00:03:02,900 --> 00:03:04,714
Czas na zabawę w kolory.

67
00:03:05,069 --> 00:03:07,392
Wiesz, co wrzucamy do pojemnika żółtego?

68
00:03:11,488 --> 00:03:14,560
Wszystko co jest z metalu i tworzyw sztucznych

69
00:03:14,732 --> 00:03:17,560
na przykład torebki foliowe i plastikowe

70
00:03:17,660 --> 00:03:20,703
opakowania po napojach, puszki, czy kapsle.

71
00:03:21,216 --> 00:03:23,576
W pojemniku niebieskim lądują...?

72
00:03:26,892 --> 00:03:29,048
...wszystkie rzeczy wykonane z papieru

73
00:03:29,148 --> 00:03:31,710
o ile nie są mokre, ani poplamione tłuszczem.

74
00:03:32,224 --> 00:03:34,631
Tu wrzucasz więc zapisane zeszyty

75
00:03:34,731 --> 00:03:36,319
gazety lub czasopisma.

76
00:03:36,576 --> 00:03:38,653
Pamiętaj, do pojemników na papier 

77
00:03:38,753 --> 00:03:41,156
nie należy wrzucać ręczników papierowych

78
00:03:41,256 --> 00:03:42,457
 ani chusteczek.

79
00:03:42,720 --> 00:03:45,627
Dla celów recyklingu jest to odpad zmieszany 

80
00:03:45,727 --> 00:03:47,583
i ląduje w pojemniku czarnym.

81
00:03:48,352 --> 00:03:50,185
Tam zresztą wrzucamy wszystko 

82
00:03:50,285 --> 00:03:52,998
co nie kwalifikuje się do innych pojemników.

83
00:03:53,984 --> 00:03:56,436
Do zielonego pojemnika wrzucamy szkło

84
00:03:56,536 --> 00:03:59,681
czyli butelki i słoiki, ale tylko pod warunkiem 

85
00:03:59,781 --> 00:04:01,151
że nie są potłuczone.

86
00:04:01,664 --> 00:04:04,241
Potłuczone szkło, szklanki, czy talerze

87
00:04:04,341 --> 00:04:05,503
 lądują w czarnym.

88
00:04:06,528 --> 00:04:08,727
Pojemnik brązowy jest przeznaczony na

89
00:04:08,827 --> 00:04:11,391
bioodpady, z których produkuje się kompost.

90
00:04:11,904 --> 00:04:14,535
Lądują tu odpadki pochodzenia roślinnego

91
00:04:14,635 --> 00:04:17,535
z wyjątkiem tłuszczów, jak oleje, czy oliwa.

92
00:04:18,111 --> 00:04:20,188
Z resztek pochodzenia zwierzęcego 

93
00:04:20,288 --> 00:04:22,189
do brązowego pojemnika trafiają 

94
00:04:22,289 --> 00:04:23,844
jedynie skorupki jajek.

95
00:04:24,447 --> 00:04:26,697
Reszta, czyli mięso, nabiał, tłuszcz

96
00:04:26,797 --> 00:04:29,239
lądują w pojemniku na odpady zmieszane.

97
00:04:29,986 --> 00:04:33,382
Tam trafią też w końcu resztki twojej koszulki.

98
00:04:38,271 --> 00:04:41,087
Jest jeszcze jedna istotna kategoria śmieci:

99
00:04:41,343 --> 00:04:42,879
odpady niebezpieczne.

100
00:04:43,391 --> 00:04:46,463
Zaliczamy do nich zużyte baterie i akumulatory

101
00:04:46,719 --> 00:04:50,191
świetlówki, przeterminowane lekarstwa

102
00:04:50,324 --> 00:04:53,889
resztki farb, lakierów i innych chemikaliów

103
00:04:54,031 --> 00:04:56,367
a także zużyty sprzęt elektroniczny 

104
00:04:56,467 --> 00:04:58,623
i gospodarstwa domowego, tak zwane 

105
00:04:58,723 --> 00:05:02,077
elektroodpady: telefony, suszarki, żelazka.

106
00:05:02,335 --> 00:05:05,045
Nie wolno ich wrzucać do zwykłych pojemników.

107
00:05:05,663 --> 00:05:08,080
Żeby się ich pozbyć, najlepiej oddać je

108
00:05:08,180 --> 00:05:09,978
w punkcie selektywnej zbiórki 

109
00:05:10,078 --> 00:05:11,293
odpadów komunalnych.

110
00:05:11,807 --> 00:05:13,259
Można też poszukać apteki 

111
00:05:13,359 --> 00:05:15,390
w której jest pojemnik na stare leki

112
00:05:15,647 --> 00:05:17,511
a baterie i żarówki wrzucić 

113
00:05:17,611 --> 00:05:19,986
do wyznaczonych pojemników w sklepach.

114
00:05:21,279 --> 00:05:23,327
Teraz zadanie dla Ciebie.

115
00:05:23,583 --> 00:05:26,254
Pokazane na planszy śmieci posegreguj tak

116
00:05:26,354 --> 00:05:28,958
żeby trafiły do odpowiednich pojemników.

117
00:05:38,290 --> 00:05:40,583
Masz tak, jak pokazaliśmy na planszy?

118
00:05:40,991 --> 00:05:43,807
Brawo! Jesteś mistrzem recyklingu.

119
00:05:47,903 --> 00:05:50,132
Pamiętaj, że każdy z nas ma wpływ

120
00:05:50,232 --> 00:05:52,254
na przetrwanie naszej planety.

121
00:05:52,767 --> 00:05:55,583
Stosuj w codziennym życiu zasadę czterech U:

122
00:05:56,095 --> 00:05:57,631
Nie kupuj niepotrzebnie

123
00:05:58,143 --> 00:06:00,674
Tego, co masz, używaj jak najdłużej

124
00:06:00,774 --> 00:06:02,494
i naprawiaj, póki można.

125
00:06:02,751 --> 00:06:05,311
Dawaj starym rzeczom nowe życie.

126
00:06:05,567 --> 00:06:07,440
A jeśli już musisz coś wyrzucić

127
00:06:07,540 --> 00:06:09,488
segreguj odpady, by można je było

128
00:06:09,588 --> 00:06:11,710
przetworzyć i wykorzystać ponownie.

129
00:06:12,290 --> 00:06:13,938
Niech jak najmniej rzeczy

130
00:06:14,038 --> 00:06:15,935
 ląduje na wysypiskach.

131
00:06:17,599 --> 00:06:20,073
Mam nadzieję, że wiadomości z tego filmu

132
00:06:20,173 --> 00:06:22,206
będą wykorzystywane wielokrotnie.

133
00:06:22,463 --> 00:06:26,016
W ramach recyklingu wrzuć link do pistacja.tv

134
00:06:26,116 --> 00:06:29,011
swoim koleżankom i kolegom.