1
00:00:00,768 --> 00:00:03,462
Czy wiesz, skąd się wzięła apteczka 

2
00:00:03,562 --> 00:00:06,663
pierwszej pomocy? Wymyślono ją w XIX wieku

3
00:00:06,763 --> 00:00:09,635
w firmie Johnson & Johnson, by zapewnić

4
00:00:09,735 --> 00:00:12,074
podstawowe wyposażenie medyczne 

5
00:00:12,174 --> 00:00:14,334
ekipom budującym kolej w USA.

6
00:00:14,848 --> 00:00:18,536
Pierwsze apteczki były solidnymi, drewnianymi

7
00:00:18,636 --> 00:00:21,775
skrzynkami zawierającymi między innymi:

8
00:00:21,875 --> 00:00:24,599
gazę, plastry, opatrunki, bandaże 

9
00:00:24,699 --> 00:00:27,390
oraz... igły i nici chirurgiczne.

10
00:00:27,648 --> 00:00:30,095
Na wyposażeniu znajdowała się także

11
00:00:30,195 --> 00:00:31,999
tak zwana chusta Esmarcha.

12
00:00:32,177 --> 00:00:34,586
Wyjątkowo pomysłowym było drukowanie

13
00:00:34,686 --> 00:00:36,959
na niej instrukcji jej użytkowania.

14
00:00:37,120 --> 00:00:40,231
W ten sposób instrukcji nie można było zgubić

15
00:00:40,331 --> 00:00:43,090
i w razie potrzeby zawsze była pod ręką.

16
00:00:54,528 --> 00:00:56,320
Wypadki się zdarzają.

17
00:00:56,576 --> 00:00:59,308
Co zrobić, gdy jesteś świadkiem takiego

18
00:00:59,408 --> 00:01:01,712
wypadku? Jak pomóc poszkodowanym?

19
00:01:01,952 --> 00:01:03,115
To nie takie trudne.

20
00:01:03,215 --> 00:01:05,436
Najważniejsze to zachować zimną krew.

21
00:01:05,536 --> 00:01:06,845
Nie panikować.

22
00:01:07,072 --> 00:01:10,014
W tym filmie pokażemy Ci kilka prostych zasad

23
00:01:10,114 --> 00:01:12,292
dzięki którym nie stracisz głowy

24
00:01:12,392 --> 00:01:14,752
i skutecznie pomożesz potrzebującym.

25
00:01:15,264 --> 00:01:17,797
Gdy widzisz poważny wypadek drogowy

26
00:01:17,897 --> 00:01:22,503
zadzwoń na numer alarmowy 112 lub 999.

27
00:01:23,200 --> 00:01:25,994
Postaraj się jak najdokładniej określić 

28
00:01:26,094 --> 00:01:28,554
miejsce zdarzenia: ulicę, numer domu

29
00:01:28,654 --> 00:01:31,022
charakterystyczny punkt w okolicy.

30
00:01:31,240 --> 00:01:33,352
Odpowiadaj na pytania dyspozytora

31
00:01:33,452 --> 00:01:34,975
 i słuchaj jego poleceń.

32
00:01:35,232 --> 00:01:37,871
Na początek podejdź do poszkodowanego

33
00:01:37,971 --> 00:01:41,191
zapytaj co się stało i czy potrzebuje pomocy.

34
00:01:41,376 --> 00:01:44,229
Jeśli nie może się podnieść ani poruszyć

35
00:01:44,329 --> 00:01:47,278
okryj go czymś, najlepiej kocem termicznym

36
00:01:47,378 --> 00:01:49,601
ale nada się zwykły koc,  kurtka

37
00:01:49,701 --> 00:01:51,102
i poczekaj na pomoc.

38
00:01:51,616 --> 00:01:54,175
Jeśli osoba poszkodowana nie reaguje 

39
00:01:54,275 --> 00:01:56,995
na potrząsanie i nie odpowiada na twoje 

40
00:01:57,095 --> 00:01:59,886
pytania, oznacza to, że jest nieprzytomna

41
00:01:59,986 --> 00:02:01,698
i wymaga szybkiej pomocy.

42
00:02:01,851 --> 00:02:03,648
Sprawdź, czy oddycha.

43
00:02:03,904 --> 00:02:06,404
Możesz patrzeć, czy rusza się jej klatka 

44
00:02:06,504 --> 00:02:09,067
piersiowa, albo przyłożyć ucho do jej ust.

45
00:02:09,280 --> 00:02:11,440
Może usłyszysz szmer oddechowy

46
00:02:11,540 --> 00:02:14,143
albo poczujesz jej oddech na skórze.

47
00:02:14,596 --> 00:02:17,693
Jeśli oddycha, ułóż ją w pozycji bezpiecznej

48
00:02:17,793 --> 00:02:20,031
utrudniającej zakrztuszenie się.

49
00:02:20,288 --> 00:02:21,468
Jak to zrobić?

50
00:02:21,568 --> 00:02:23,872
Uklęknij przy boku poszkodowanego.

51
00:02:24,128 --> 00:02:26,612
Jego rękę po twojej stronie ułóż 

52
00:02:26,712 --> 00:02:28,735
pod kątem prostym do ciała.

53
00:02:28,992 --> 00:02:32,559
Drugą rękę przełóż na swoją stronę i ułóż dłoń

54
00:02:32,659 --> 00:02:34,810
 przy twarzy poszkodowanego.

55
00:02:35,136 --> 00:02:38,149
Zegnij w kolanie nogę leżącą dalej od Ciebie

56
00:02:38,249 --> 00:02:40,794
i pociągnij za kolano tak, by obrócić 

57
00:02:40,894 --> 00:02:43,071
poszkodowanego na bok, ku Tobie.

58
00:02:43,584 --> 00:02:45,077
Ułóż jego głowę na ręce

59
00:02:45,177 --> 00:02:47,744
którą wcześniej udało Ci się przełożyć.

60
00:02:48,056 --> 00:02:49,661
Upewnij się, że oddycha 

61
00:02:49,761 --> 00:02:52,262
i czekaj na przyjazd fachowej pomocy.

62
00:02:52,800 --> 00:02:55,079
A co, jeśli nie wyczuwasz oddechu 

63
00:02:55,179 --> 00:02:57,663
i widzisz, że ofiara wypadku sinieje?

64
00:02:58,176 --> 00:03:00,281
Wtedy ułóż ją płasko na plecach 

65
00:03:00,381 --> 00:03:02,015
i rozpocznij masaż serca.

66
00:03:02,282 --> 00:03:05,317
Uklęknij przy poszkodowanym, ułóż dłoń

67
00:03:05,417 --> 00:03:09,051
pośrodku jego klatki piersiowej, odegnij palce

68
00:03:09,151 --> 00:03:12,511
przyłóż drugą dłoń i rozpocznij uciskanie.

69
00:03:13,024 --> 00:03:15,657
Pamiętaj żeby mieć wyprostowane łokcie

70
00:03:15,757 --> 00:03:19,167
i uciskać ciężarem swojego ciała, nie mięśni rąk.

71
00:03:19,680 --> 00:03:20,900
Staraj się wykonywać 

72
00:03:21,000 --> 00:03:23,007
co najmniej 100 ucisków na minutę.

73
00:03:23,422 --> 00:03:24,532
To duży wysiłek

74
00:03:24,632 --> 00:03:26,847
dlatego wezwij innych do pomocy.

75
00:03:27,104 --> 00:03:29,446
Przy masażu serca trzeba zmieniać się 

76
00:03:29,546 --> 00:03:30,943
co jedną - dwie minuty.

77
00:03:32,224 --> 00:03:33,943
Jeśli masz przeszkolenie

78
00:03:34,043 --> 00:03:36,817
udrożnij drogi oddechowe ofiary wypadku

79
00:03:36,917 --> 00:03:39,004
i wykonuj pełną resuscytację.

80
00:03:39,392 --> 00:03:42,560
Po 30 uciśnięciach klatki piersiowej wykonaj

81
00:03:42,660 --> 00:03:44,681
dwa wdechy, obejmując ustami 

82
00:03:44,781 --> 00:03:47,753
usta poszkodowanego i zaciskając jego nos.

83
00:03:47,853 --> 00:03:51,167
Następnie wróć do uciskania klatki piersiowej.

84
00:03:51,424 --> 00:03:54,008
Powtarzaj te dwie składowe resuscytacji

85
00:03:54,108 --> 00:03:56,694
aż do przyjazdu pomocy medycznej.

86
00:04:00,128 --> 00:04:03,016
A co jeśli poszkodowana osoba jest przytomna

87
00:04:03,116 --> 00:04:06,271
ale skarży się, że bardzo boli ją ręka lub noga?

88
00:04:06,784 --> 00:04:08,729
Przy podejrzeniu złamania ważne 

89
00:04:08,829 --> 00:04:11,647
by unieruchomić kończynę, bo to zmniejsza ból.

90
00:04:12,160 --> 00:04:13,950
Możesz wykorzystać do tego 

91
00:04:14,050 --> 00:04:16,403
sztywny przedmiot, na przykład patyk

92
00:04:16,503 --> 00:04:18,788
i szalikiem albo bandażem obwiązać 

93
00:04:18,888 --> 00:04:21,087
bolącą kończynę razem z patykiem.

94
00:04:24,191 --> 00:04:26,451
Bolącą rękę możesz też prowizorycznie

95
00:04:26,551 --> 00:04:29,310
unieruchomić temblakiem z chusty lub szalika.

96
00:04:32,383 --> 00:04:35,113
Jeśli noga może być złamana, a w pobliżu 

97
00:04:35,213 --> 00:04:37,893
nie ma żadnego patykopodobnego przedmiotu

98
00:04:37,993 --> 00:04:39,995
unieruchomienie możesz wykonać 

99
00:04:40,095 --> 00:04:42,621
obowiązując bolącą nogę razem z drugą.

100
00:04:43,135 --> 00:04:45,695
Jeśli widzisz, że poszkodowany krwawi

101
00:04:45,951 --> 00:04:48,941
jak najmocniej uciśnij krwawiące miejsce

102
00:04:49,041 --> 00:04:50,815
by zatamować upływ krwi.

103
00:04:51,071 --> 00:04:54,475
Przyłóż na nie zwiniętą bluzę i jak najściślej

104
00:04:54,575 --> 00:04:56,702
obwiąż chustką albo bandażem.

105
00:05:03,103 --> 00:05:05,735
Pamiętaj, pomagając innym, nie możesz

106
00:05:05,835 --> 00:05:08,562
samemu narażać się na niebezpieczeństwo

107
00:05:08,662 --> 00:05:11,461
dlatego, jeśli widzisz wypadek na jezdni

108
00:05:11,561 --> 00:05:14,578
najpierw zorientuj się, jak możesz oznaczyć

109
00:05:14,678 --> 00:05:17,622
miejsce wypadku, by inni użytkownicy drogi

110
00:05:17,722 --> 00:05:20,281
od razu zauważyli, że coś się stało.

111
00:05:20,613 --> 00:05:23,181
Dopiero potem podejdź do poszkodowanego

112
00:05:23,281 --> 00:05:26,320
 i postępuj tak, jak omawialiśmy to wcześniej.

113
00:05:26,911 --> 00:05:29,421
Postępowanie przy drobniejszych urazach 

114
00:05:29,521 --> 00:05:31,007
omawiamy w innym filmie.

115
00:05:37,407 --> 00:05:39,150
Jeśli nas uważnie oglądasz

116
00:05:39,250 --> 00:05:41,771
na pewno pamiętasz, jak należy ułożyć 

117
00:05:41,871 --> 00:05:43,771
nieprzytomnego poszkodowanego

118
00:05:43,871 --> 00:05:45,495
żeby bezpiecznie dotrwał 

119
00:05:45,595 --> 00:05:47,131
do przyjazdu pogotowia?

120
00:05:50,338 --> 00:05:52,933
Trzeba go ułożyć w pozycji bezpiecznej 

121
00:05:53,033 --> 00:05:54,814
zwanej też boczną ustaloną.

122
00:05:55,071 --> 00:05:56,890
Dodatkowo dobrze jest go 

123
00:05:56,990 --> 00:05:58,884
ciepło okryć, nawet latem.

124
00:06:03,263 --> 00:06:04,803
Gdy widzisz wypadek

125
00:06:04,903 --> 00:06:07,364
zadzwoń na numer alarmowy 112.

126
00:06:07,615 --> 00:06:10,317
Udzielając pierwszej pomocy ofierze wypadku

127
00:06:10,417 --> 00:06:13,393
przede wszystkim sprawdź, czy jest przytomna.

128
00:06:13,759 --> 00:06:17,053
Jeśli krwawi, spróbuj zatamować krwawienie.

129
00:06:17,343 --> 00:06:20,309
Gdy jest nieprzytomna, ale oddycha, ułóż ją 

130
00:06:20,409 --> 00:06:22,433
w pozycji bezpiecznej i czekaj 

131
00:06:22,533 --> 00:06:23,853
na przyjazd karetki.

132
00:06:24,255 --> 00:06:27,277
Jeśli nie wyczuwasz oddechu ani tętna

133
00:06:27,377 --> 00:06:30,399
rozpocznij masaż serca i kontynuuj go

134
00:06:30,499 --> 00:06:32,515
do przyjazdu fachowej pomocy.

135
00:06:35,007 --> 00:06:37,235
Tym filmem chcieliśmy Ci pokazać 

136
00:06:37,335 --> 00:06:39,236
że naprawdę każdy może pomóc 

137
00:06:39,336 --> 00:06:41,149
gdy jest świadkiem wypadku.

138
00:06:41,407 --> 00:06:44,479
Każdy może też pomóc propagować Pistację.

139
00:06:44,735 --> 00:06:46,537
Wystarczy łapka w górę

140
00:06:46,637 --> 00:06:48,607
ale lepiej zasubskrybuj.