1
00:00:00,512 --> 00:00:03,229
Nie tylko ludzie optymalizują sobie ruch 

2
00:00:03,329 --> 00:00:05,861
po drogach. Podobnie postępują mrówki. 

3
00:00:05,961 --> 00:00:08,560
Naukowcy sprawdzili, że gdy zagęszczenie

4
00:00:08,660 --> 00:00:11,597
ruchu jest niewielkie, chodzą do i z mrowiska

5
00:00:11,697 --> 00:00:14,701
środkiem ścieżki, ale gdy w okolicy pojawi się

6
00:00:14,801 --> 00:00:16,860
dużo jedzenia i trzeba je szybko

7
00:00:16,960 --> 00:00:19,154
przetransportować, preferują ruch 

8
00:00:19,254 --> 00:00:21,516
lewostronny, a przestają korzystać 

9
00:00:21,616 --> 00:00:22,780
ze środka ścieżki.

10
00:00:23,296 --> 00:00:25,823
Co ciekawe, zwiększają przy tym prędkość

11
00:00:25,923 --> 00:00:28,014
poruszania się i częstość spotkań 

12
00:00:28,114 --> 00:00:30,527
z innymi mrówkami, a mimo to na drodze 

13
00:00:30,627 --> 00:00:32,510
nie pojawiają się żadne korki.

14
00:00:33,024 --> 00:00:36,113
W tej lekcji opowiem Ci, jak ludzie poprawiają

15
00:00:36,213 --> 00:00:37,887
płynność ruchu na drogach 

16
00:00:37,987 --> 00:00:40,667
dzięki zasadzie pierwszeństwa przejazdu.

17
00:00:50,688 --> 00:00:52,933
Zastanawiało Cię kiedyś, dlaczego 

18
00:00:53,033 --> 00:00:55,363
niektóre znaki drogowe mają kształt 

19
00:00:55,463 --> 00:00:56,830
niepodobny do innych?

20
00:00:58,112 --> 00:01:00,150
Pomyślano je tak dlatego, żeby były 

21
00:01:00,250 --> 00:01:02,463
łatwo rozpoznawalne nie tylko z przodu

22
00:01:02,720 --> 00:01:05,735
ale również od tyłu, gdy są zabrudzone

23
00:01:05,835 --> 00:01:07,721
 albo oklejone śniegiem.

24
00:01:08,352 --> 00:01:10,380
Czasami jadąc drogą nie zauważymy 

25
00:01:10,480 --> 00:01:12,447
czy mamy pierwszeństwo przejazdu.

26
00:01:12,960 --> 00:01:15,130
Wtedy możemy zaobserwować, jaki znak

27
00:01:15,230 --> 00:01:18,079
widnieje na drodze, która przecina naszą drogę.

28
00:01:18,336 --> 00:01:20,803
Jeśli widzimy, że jest tam odwrócony 

29
00:01:20,903 --> 00:01:23,252
do góry nogami trójkąt albo ośmiokąt

30
00:01:23,352 --> 00:01:26,177
to wtedy już wiemy, że to my znajdujemy się

31
00:01:26,277 --> 00:01:28,826
na drodze z pierwszeństwem.

32
00:01:31,904 --> 00:01:34,628
W dzisiejszym filmie porozmawiamy o znakach

33
00:01:34,728 --> 00:01:37,015
które możesz spotkać na skrzyżowaniu 

34
00:01:37,115 --> 00:01:39,839
a które mówią, kto ma na nim pierwszeństwo.

35
00:01:40,352 --> 00:01:43,057
Poznaliśmy je w innym filmie, więc na pewno

36
00:01:43,157 --> 00:01:45,797
domyślasz się, o jakie znaki może chodzić.

37
00:01:45,984 --> 00:01:48,544
To właśnie te wymienione przed chwilą.

38
00:01:49,056 --> 00:01:52,003
Znak stop, który choć należy do znaków zakazu

39
00:01:52,103 --> 00:01:54,800
różni się kształtem od pozostałych znaków 

40
00:01:54,900 --> 00:01:57,247
z tej samej grupy - jest ośmiokątem.

41
00:01:58,016 --> 00:02:00,503
Z kolei w grupie znaków ostrzegawczych

42
00:02:00,603 --> 00:02:02,773
jest jeden, który stoi na głowie. 

43
00:02:02,873 --> 00:02:04,800
Domyślasz się, jaki to znak?

44
00:02:07,744 --> 00:02:11,072
Tak, to znak "ustąp pierwszeństwa przejazdu".

45
00:02:12,096 --> 00:02:14,720
W grupie znaków informacyjnych mamy zaś

46
00:02:14,820 --> 00:02:17,257
znak, który różni się od pozostałych 

47
00:02:17,357 --> 00:02:19,775
nie tylko kształtem, ale i kolorami.

48
00:02:20,032 --> 00:02:21,312
Jest to znak...?

49
00:02:24,896 --> 00:02:27,712
"Droga z pierwszeństwem przejazdu". Brawo!

50
00:02:28,480 --> 00:02:31,280
Za chwilę dowiesz się, co dokładnie oznaczają

51
00:02:31,380 --> 00:02:33,496
i jak należy zachować się na drodze

52
00:02:33,596 --> 00:02:35,263
kiedy je widzimy.

53
00:02:38,976 --> 00:02:41,327
Kiedy znajdujemy się na drodze głównej

54
00:02:41,427 --> 00:02:44,108
czyli takiej, gdzie to my mamy pierwszeństwo

55
00:02:44,208 --> 00:02:46,889
przed innymi pojazdami, zawsze spotykamy się

56
00:02:46,989 --> 00:02:49,579
ze znakiem "droga z pierwszeństwem".

57
00:02:49,728 --> 00:02:52,043
Często, aby ułatwić nam przejazd 

58
00:02:52,143 --> 00:02:54,766
przez skrzyżowanie, pod takim znakiem 

59
00:02:54,866 --> 00:02:56,894
możemy zauważyć żółte tabliczki.

60
00:02:57,408 --> 00:02:59,200
Są na nich narysowane linie

61
00:02:59,456 --> 00:03:01,760
niektóre cieńsze, inne grubsze.

62
00:03:02,272 --> 00:03:04,009
Te tabliczki podpowiadają nam

63
00:03:04,109 --> 00:03:05,599
jak biegnie droga główna.

64
00:03:05,856 --> 00:03:08,928
Zawsze jest ona zaznaczona grubą, czarną linią.

65
00:03:09,184 --> 00:03:12,174
Cienkie linie oznaczają drogi podporządkowane

66
00:03:12,274 --> 00:03:14,048
czyli te bez pierwszeństwa.

67
00:03:14,816 --> 00:03:16,659
Jadący taką cienką drogą musi 

68
00:03:16,759 --> 00:03:19,183
ustąpić pierwszeństwa wszystkim pojazdom

69
00:03:19,283 --> 00:03:21,567
które znajdują się na drodze głównej.

70
00:03:24,032 --> 00:03:25,868
Na drogach podporządkowanych

71
00:03:25,968 --> 00:03:28,697
dojeżdżając do skrzyżowania z drogą główną

72
00:03:28,797 --> 00:03:30,852
możesz zaobserwować znak "Stop" 

73
00:03:30,952 --> 00:03:32,990
lub znak "ustąp pierwszeństwa".

74
00:03:34,016 --> 00:03:35,772
Te dwa znaki przekazują nam 

75
00:03:35,872 --> 00:03:38,158
podobną informację: że musimy ustąpić

76
00:03:38,258 --> 00:03:40,931
pierwszeństwa pojazdom, które poruszają się

77
00:03:41,031 --> 00:03:42,206
 po drodze głównej.

78
00:03:42,720 --> 00:03:45,258
W takim razie, czy jest między nimi

79
00:03:45,358 --> 00:03:47,157
jakaś różnica? Otóż jest.

80
00:03:47,328 --> 00:03:49,689
Poznasz ją po orzeszku.

81
00:03:53,984 --> 00:03:56,253
Kiedy na drodze zobaczysz znak "Stop"

82
00:03:56,353 --> 00:03:58,447
musisz dostosować się do informacji

83
00:03:58,547 --> 00:04:00,533
które ten znak przekazuje.

84
00:04:00,896 --> 00:04:03,662
Po pierwsze, zabrania wjazdu na skrzyżowanie

85
00:04:03,762 --> 00:04:04,992
bez zatrzymania się.

86
00:04:05,248 --> 00:04:08,151
Mówiąc w skrócie: przy tym znaku musisz się

87
00:04:08,251 --> 00:04:11,104
zawsze zatrzymać, nawet jeśli wydaje ci się

88
00:04:11,204 --> 00:04:13,695
że nic nie jedzie i masz wolną drogę.

89
00:04:14,208 --> 00:04:17,451
Po drugie, jeśli po drodze głównej poruszają się

90
00:04:17,551 --> 00:04:19,097
inne pojazdy, to musisz 

91
00:04:19,197 --> 00:04:21,187
ustąpić im pierwszeństwa.

92
00:04:21,631 --> 00:04:23,687
Po trzecie, znak "Stop" wskazuje

93
00:04:23,787 --> 00:04:26,238
w którym miejscu musisz się zatrzymać.

94
00:04:26,751 --> 00:04:28,890
Często zauważamy przy nim narysowaną

95
00:04:28,990 --> 00:04:31,566
na drodze ciągłą linię. To właśnie przy niej

96
00:04:31,666 --> 00:04:35,213
musisz się zatrzymać. Ta linia to znak poziomy

97
00:04:35,313 --> 00:04:38,810
który określa linię bezwzględnego zatrzymania.

98
00:04:38,910 --> 00:04:41,597
Bezwzględnego, czyli obowiązkowego.

99
00:04:42,367 --> 00:04:43,853
Nie zawsze jednak przy znaku 

100
00:04:43,953 --> 00:04:45,439
będzie namalowana taka linia.

101
00:04:45,695 --> 00:04:47,743
Gdzie wtedy należy się zatrzymać?

102
00:04:48,767 --> 00:04:51,613
Przy pionowym znaku "Stop", w takim miejscu

103
00:04:51,713 --> 00:04:53,903
z którego będziesz widzieć pojazdy

104
00:04:54,003 --> 00:04:56,920
które znajdują się na drodze głównej.

105
00:05:01,311 --> 00:05:02,392
Znamy już zasady 

106
00:05:02,492 --> 00:05:04,638
jakie wymusza na nas znak "Stop".

107
00:05:05,407 --> 00:05:07,348
To jak zachować się, gdy na drodze 

108
00:05:07,448 --> 00:05:09,502
napotkamy znak "ustąp pierwszeństwa"?

109
00:05:10,527 --> 00:05:13,149
Ten znak też zobowiązuje nas do ustąpienia

110
00:05:13,249 --> 00:05:15,248
pierwszeństwa wszystkim pojazdom 

111
00:05:15,348 --> 00:05:17,206
poruszającym się drogą główną.

112
00:05:17,695 --> 00:05:19,231
Gdzie zatem różnica?

113
00:05:19,743 --> 00:05:22,566
Otóż kiedy Zbliżamy się do skrzyżowania 

114
00:05:22,666 --> 00:05:25,582
i widzimy taki znak, powinniśmy zmniejszyć

115
00:05:25,682 --> 00:05:28,720
prędkość i uważnie obserwować drogę główną.

116
00:05:29,215 --> 00:05:32,002
Jeśli będziemy dobrze widzieć, co się na niej

117
00:05:32,102 --> 00:05:34,712
dzieje i nie będzie na niej żadnego pojazdu

118
00:05:34,812 --> 00:05:36,477
to możemy kontynuować jazdę 

119
00:05:36,577 --> 00:05:37,661
bez zatrzymywania.

120
00:05:38,175 --> 00:05:40,758
Jeśli jednak mamy ograniczoną widoczność

121
00:05:40,858 --> 00:05:43,456
to dla własnego bezpieczeństwa powinniśmy

122
00:05:43,556 --> 00:05:46,089
zatrzymać się przy znaku, by upewnić się

123
00:05:46,189 --> 00:05:48,656
czy na drodze głównej nie znajdują się 

124
00:05:48,756 --> 00:05:50,499
inne pojazdy, którym musimy 

125
00:05:50,599 --> 00:05:52,502
ustąpić pierwszeństwa.

126
00:05:52,767 --> 00:05:55,378
Jeśli ich nie ma, ruszamy.

127
00:05:55,839 --> 00:05:58,721
Przy znaku "ustąp pierwszeństwa" też mogą

128
00:05:58,821 --> 00:06:00,437
występować znaki poziome

129
00:06:00,537 --> 00:06:03,512
i to w dwóch postaciach, jako linia złożona

130
00:06:03,612 --> 00:06:05,919
z prostokątów lub trójkątów.

131
00:06:06,335 --> 00:06:08,714
Obydwie formy tego znaku poziomego

132
00:06:08,814 --> 00:06:11,285
oznaczają to samo: linię warunkowego

133
00:06:11,385 --> 00:06:12,478
zatrzymania się.

134
00:06:12,735 --> 00:06:16,106
Warunkowego, to znaczy zależnego od sytuacji

135
00:06:16,206 --> 00:06:18,878
na drodze głównej i od widoczności.

136
00:06:19,391 --> 00:06:21,618
Kiedy na drodze nie ma namalowanych

137
00:06:21,718 --> 00:06:23,895
żadnych linii, miejsce warunkowego 

138
00:06:23,995 --> 00:06:26,563
zatrzymania jest podobne jak w przypadku 

139
00:06:26,663 --> 00:06:29,426
znaku "Stop", to znaczy, że zatrzymujesz się

140
00:06:29,526 --> 00:06:32,289
w takim miejscu, żeby dobrze widzieć pojazdy

141
00:06:32,389 --> 00:06:35,158
które znajdują się na drodze głównej.

142
00:06:36,287 --> 00:06:38,826
Przy znaku "Stop" i "ustąp pierwszeństwa"

143
00:06:38,926 --> 00:06:40,847
również mogą być montowane żółte

144
00:06:40,947 --> 00:06:43,373
kwadratowe tabliczki, które podpowiadają

145
00:06:43,473 --> 00:06:46,609
jak biegnie droga główna na skrzyżowaniu.

146
00:06:50,367 --> 00:06:53,192
Zapamiętaj: znak "droga z pierwszeństwem"

147
00:06:53,292 --> 00:06:55,486
jest stawiany na drodze głównej.

148
00:06:55,743 --> 00:06:58,303
Dwa pozostałe - na drodze podporządkowanej.

149
00:06:58,559 --> 00:06:59,825
Przed znakiem "Stop" 

150
00:06:59,925 --> 00:07:01,630
zawsze musisz się zatrzymać.

151
00:07:01,887 --> 00:07:04,352
Znak "ustąp pierwszeństwa" nie każe Ci 

152
00:07:04,452 --> 00:07:07,511
się zatrzymywać, ale jeśli widzisz, że coś jedzie

153
00:07:07,611 --> 00:07:11,279
drogą główną, musisz ten pojazd przepuścić.

154
00:07:14,431 --> 00:07:17,558
Na zakończenie pamiętaj: aby polubić ten film

155
00:07:17,658 --> 00:07:22,332
nie musisz nikomu ustępować pierwszeństwa.