1
00:00:00,256 --> 00:00:02,621
Najstarsze narzędzia jakie dotrwały 

2
00:00:02,721 --> 00:00:05,171
do naszych czasów, wykonano z kamienia

3
00:00:05,271 --> 00:00:07,167
jakieś trzy miliony lat temu.

4
00:00:07,424 --> 00:00:10,126
Wykorzystywano je do ścinania gałęzi

5
00:00:10,226 --> 00:00:13,311
cięcia i miażdżenia mięsa, rąbania kości.

6
00:00:13,824 --> 00:00:15,233
Dziś mówimy na nie:

7
00:00:15,333 --> 00:00:18,017
otoczak, pięściak, czy odłupek.

8
00:00:18,688 --> 00:00:21,420
W tym filmie poznasz nazwy i zastosowanie

9
00:00:21,520 --> 00:00:24,606
narzędzi używanych w dzisiejszych czasach.

10
00:00:34,816 --> 00:00:37,856
Jeśli oglądasz nasze filmy, to na pewno znasz

11
00:00:37,956 --> 00:00:40,707
różne materiały i metody ich obróbki.

12
00:00:40,960 --> 00:00:43,760
Niezależnie od tego, czy na lekcjach techniki

13
00:00:43,860 --> 00:00:46,674
przyjdzie ci się mierzyć z drewnem, plastikiem

14
00:00:46,774 --> 00:00:49,524
tkaniną, czy metalem, raczej trudno Ci będzie

15
00:00:49,624 --> 00:00:52,121
wykonać z tych materiałów jakiś przedmiot

16
00:00:52,221 --> 00:00:54,085
 samymi tylko rękami.

17
00:00:54,528 --> 00:00:56,064
Przydadzą się narzędzia.

18
00:00:56,832 --> 00:00:58,446
W tym filmie pokażemy Ci 

19
00:00:58,546 --> 00:01:00,160
najpopularniejsze z nich.

20
00:01:01,952 --> 00:01:03,744
Zacznijmy od najprostszych.

21
00:01:05,024 --> 00:01:08,355
Miarka, cyrkiel i ołówek to narzędzia pomiarowe

22
00:01:08,455 --> 00:01:11,858
i kreślarskie, przydatne w wielu zastosowaniach.

23
00:01:12,192 --> 00:01:14,940
Dzięki nim precyzyjnie określisz wymiary

24
00:01:15,040 --> 00:01:17,248
wykonywanego elementu, przedmiotu

25
00:01:17,348 --> 00:01:20,606
 albo... swoje, jeśli zechcesz na przykład uszyć

26
00:01:20,706 --> 00:01:23,454
z materiału pasującą na Ciebie koszulkę.

27
00:01:24,480 --> 00:01:27,552
Cyrkiel przydaje się nie tylko do kreślenia kół.

28
00:01:27,808 --> 00:01:30,098
Możesz nim na przykład odmierzać

29
00:01:30,198 --> 00:01:32,356
równe odległości, o tak.

30
00:01:33,440 --> 00:01:36,485
Ołówkiem zaznaczysz potrzebne Ci w pracy

31
00:01:36,585 --> 00:01:40,095
punkty i linie, praktycznie na każdym surowcu.

32
00:01:40,608 --> 00:01:42,400
No, może prócz metalu.

33
00:01:42,656 --> 00:01:44,398
W przypadku tego materiału

34
00:01:44,498 --> 00:01:46,240
przyda się marker olejowy.

35
00:01:46,752 --> 00:01:49,085
Do ozdabiania przedmiotów z drewna 

36
00:01:49,185 --> 00:01:51,945
przyda się wypalarka, a do tych z papieru 

37
00:01:52,045 --> 00:01:54,174
i tworzywa - flamastry i kredki.

38
00:01:55,200 --> 00:01:57,803
Do podstawowych przyborów należą także

39
00:01:57,903 --> 00:02:00,252
 rozmaite nożyczki i nożyce.

40
00:02:00,576 --> 00:02:03,582
Można nimi nie tylko ciąć papier i tkaninę

41
00:02:03,682 --> 00:02:06,275
 ale i metalowe blachy, o ile nożyce 

42
00:02:06,375 --> 00:02:07,999
są wystarczająco mocne.

43
00:02:08,256 --> 00:02:09,962
Do cięcia drutu częściej 

44
00:02:10,062 --> 00:02:11,839
wykorzystuje się szczypce.

45
00:02:12,096 --> 00:02:15,833
Możesz też użyć kombinerek. O, tak.

46
00:02:17,616 --> 00:02:20,234
Tnąc papier, zwłaszcza gruby, jak brystol

47
00:02:20,334 --> 00:02:22,251
czy tektura, często korzystamy 

48
00:02:22,351 --> 00:02:24,383
z noża do tapet albo z gilotyny.

49
00:02:25,408 --> 00:02:26,432
A drewno?

50
00:02:26,944 --> 00:02:28,909
Tu do cięcia najczęściej służą 

51
00:02:29,009 --> 00:02:31,039
różnego typu piły i brzeszczoty.

52
00:02:31,296 --> 00:02:33,170
Te ostatnie można umieszczać 

53
00:02:33,270 --> 00:02:34,879
na przykład w wyrzynarce.

54
00:02:35,648 --> 00:02:38,124
To narzędzie wykorzystasz też do cięcia 

55
00:02:38,224 --> 00:02:40,511
miękkich metali i tworzyw sztucznych.

56
00:02:42,048 --> 00:02:44,840
Do precyzyjnego wyznaczania linii cięcia 

57
00:02:44,940 --> 00:02:47,058
służy przyrżnia, bardziej znana 

58
00:02:47,158 --> 00:02:48,702
jako skrzynka uciosowa.

59
00:02:48,960 --> 00:02:51,287
Dzięki niej zawsze przytniesz listwy

60
00:02:51,387 --> 00:02:53,317
czy deski pod właściwym kątem.

61
00:02:57,152 --> 00:03:00,007
Skoro umiesz już ciąć, czas na dziury.

62
00:03:00,736 --> 00:03:02,784
W papierze czy tekturze to proste.

63
00:03:03,296 --> 00:03:06,244
W zależności od założonej średnicy otworu

64
00:03:06,344 --> 00:03:08,657
wystarczy jakieś ostre narzędzie 

65
00:03:08,757 --> 00:03:11,486
na przykład igła, szpilka, albo dłuto.

66
00:03:12,000 --> 00:03:15,584
Równe i okrągłe dziurki zrobisz dziurkaczem.

67
00:03:15,840 --> 00:03:17,552
Możesz go wykorzystać także 

68
00:03:17,652 --> 00:03:19,679
do zrobienia dziurek w tkaninach.

69
00:03:20,704 --> 00:03:23,214
Twarde materiały, jak drewno, metal

70
00:03:23,314 --> 00:03:26,336
czy duroplasty, wymagają innego podejścia.

71
00:03:26,592 --> 00:03:29,298
Dziurki możesz w nich wywiercić wiertłem

72
00:03:29,398 --> 00:03:32,399
albo otwornicą, czyli czymś w rodzaju wiertła

73
00:03:32,499 --> 00:03:33,758
 z pustym środkiem.

74
00:03:34,272 --> 00:03:36,576
Te narzędzia wymagają wiertarki

75
00:03:36,832 --> 00:03:40,084
w której trzeba je odpowiednio zamocować.

76
00:03:40,928 --> 00:03:42,976
No właśnie. Mocowanie.

77
00:03:43,488 --> 00:03:46,071
Bardzo często chcemy połączyć w całość 

78
00:03:46,171 --> 00:03:47,556
kilka odrębnych części

79
00:03:47,656 --> 00:03:49,851
niekiedy z różnych materiałów.

80
00:03:50,912 --> 00:03:53,263
Jeśli połączenie ma być tymczasowe

81
00:03:53,363 --> 00:03:55,593
do papieru przydadzą się spinacze

82
00:03:55,693 --> 00:03:57,055
a do tkanin szpilki.

83
00:03:57,312 --> 00:03:59,651
Jeśli chcesz coś złączyć trwale

84
00:03:59,751 --> 00:04:02,629
do papieru możesz użyć taśmy klejącej.

85
00:04:03,200 --> 00:04:05,314
Papierowe i drewniane elementy 

86
00:04:05,414 --> 00:04:08,246
a także tkaniny, możesz też łączyć na klej

87
00:04:08,346 --> 00:04:11,038
o ile wybierzesz taki, który ma w opisie

88
00:04:11,138 --> 00:04:13,132
przydatność do klejenia takich

89
00:04:13,232 --> 00:04:14,718
a nie innych surowców.

90
00:04:15,488 --> 00:04:18,047
O szyciu tkanin mówimy w innym filmie.

91
00:04:18,303 --> 00:04:20,351
Tu przyda się igła z nitką.

92
00:04:23,167 --> 00:04:25,358
Chyba najwięcej sposobów łączenia

93
00:04:25,458 --> 00:04:26,494
 dotyczy drewna.

94
00:04:27,007 --> 00:04:30,290
Drewniane elementy można łączyć wkrętami

95
00:04:30,390 --> 00:04:34,040
czyli śrubami. Do ich wkręcania służy wkrętak

96
00:04:34,140 --> 00:04:38,089
potocznie zwany śrubokrętem, albo wkrętarka.

97
00:04:39,551 --> 00:04:41,599
Można je zbijać gwoździami.

98
00:04:41,855 --> 00:04:43,615
Wtedy przyda się młotek.

99
00:04:43,903 --> 00:04:46,519
Nie martw się, jeśli wbijesz gwóźdź 

100
00:04:46,619 --> 00:04:49,555
w złe miejsce. Z łatwością wyciągniesz go

101
00:04:49,655 --> 00:04:52,295
obcęgami, a jeśli chcesz na przykład 

102
00:04:52,395 --> 00:04:55,677
przytwierdzić do drewna tkaninę, użyj takera.

103
00:04:55,935 --> 00:04:58,507
To taki zszywacz, trochę podobny do tego

104
00:04:58,607 --> 00:05:01,310
jakiego używasz do łączenia kartek papieru

105
00:05:01,567 --> 00:05:03,238
tylko o wiele mocniejszy.

106
00:05:04,383 --> 00:05:06,272
Łącząc metalowe elementy 

107
00:05:06,372 --> 00:05:09,502
też możesz wykorzystać śruby i wkrętarkę.

108
00:05:10,015 --> 00:05:13,440
Możesz też użyć nitów, albo wywiercić otwory

109
00:05:13,540 --> 00:05:15,335
i zespolić części drutem

110
00:05:15,435 --> 00:05:17,438
skręcając go kombinerkami.

111
00:05:17,951 --> 00:05:21,535
Najtrwalsze są połączenia lutowane i spawane.

112
00:05:22,047 --> 00:05:23,627
Do wykonania pierwszych 

113
00:05:23,727 --> 00:05:25,374
niezbędna jest lutownica.

114
00:05:25,631 --> 00:05:28,700
Lutować można na zimno, zwykle cyną 

115
00:05:28,800 --> 00:05:31,299
albo na gorąco, wykorzystując 

116
00:05:31,399 --> 00:05:34,331
tak zwane luty twarde i temperaturę

117
00:05:34,431 --> 00:05:37,490
powyżej 450 stopni Celsjusza.

118
00:05:38,175 --> 00:05:41,089
Do spawania potrzebna jest spawarka.

119
00:05:41,247 --> 00:05:43,070
To urządzenie wykorzystuje 

120
00:05:43,170 --> 00:05:45,429
energię elektryczną do wytwarzania

121
00:05:45,529 --> 00:05:49,095
wysokiej temperatury, w której metal się topi.

122
00:05:52,255 --> 00:05:54,744
Jeśli oglądasz nasze filmy z pracami

123
00:05:54,844 --> 00:05:57,283
praktycznymi, to wiesz, że po cięciu

124
00:05:57,383 --> 00:05:59,166
warto wygładzić krawędzie.

125
00:05:59,679 --> 00:06:02,291
Nie tylko po to, żeby się nie skaleczyć

126
00:06:02,391 --> 00:06:04,270
ale i po to, żeby na przykład

127
00:06:04,370 --> 00:06:06,845
elementy lepiej do siebie przylegały.

128
00:06:07,359 --> 00:06:09,023
Do wyrównywania krawędzi

129
00:06:09,123 --> 00:06:10,880
usuwania nadmiaru surowca 

130
00:06:10,980 --> 00:06:13,501
albo nadawania ostatecznego kształtu

131
00:06:13,759 --> 00:06:16,476
służą tarniki, pilniki o różnej gradacji

132
00:06:16,576 --> 00:06:19,174
i papier ścierny, często wykorzystywany

133
00:06:19,274 --> 00:06:21,719
w formie nakładki na szlifierkę.

134
00:06:22,463 --> 00:06:25,260
W przypadku drewna, drzazgi i zadziory

135
00:06:25,360 --> 00:06:26,908
możesz usunąć strugiem

136
00:06:27,008 --> 00:06:28,606
zwanym inaczej heblem.

137
00:06:29,887 --> 00:06:32,181
Co jeszcze może przydać się w podręcznym

138
00:06:32,281 --> 00:06:34,750
zestawie narzędzi i przyborów technicznych?

139
00:06:36,031 --> 00:06:38,809
Na przykład opalarka do opalania drewna.

140
00:06:38,909 --> 00:06:40,930
To zwiększa jego wytrzymałość 

141
00:06:41,030 --> 00:06:43,635
i odporność na czynniki środowiska.

142
00:06:43,967 --> 00:06:46,894
I kątowniki, pozwalające na precyzyjne

143
00:06:46,994 --> 00:06:50,028
dopasowanie do siebie elementów z drewna

144
00:06:50,128 --> 00:06:52,461
tworzywa lub metalu.

145
00:06:54,463 --> 00:06:57,176
Spójrz, stworzyliśmy całkiem przyzwoity

146
00:06:57,276 --> 00:06:59,585
warsztat, w którym można wykonywać

147
00:06:59,685 --> 00:07:02,398
najróżniejsze prace z zakresu techniki.

148
00:07:06,495 --> 00:07:09,261
Potrafisz przyporządkować pokazane narzędzia

149
00:07:09,361 --> 00:07:12,127
do najbardziej kojarzonych z nimi czynności?

150
00:07:23,135 --> 00:07:24,721
Przy pracach praktycznych 

151
00:07:24,821 --> 00:07:26,974
nie sposób obejść się bez narzędzi.

152
00:07:27,487 --> 00:07:29,631
W przypadku papieru wystarczą te

153
00:07:29,731 --> 00:07:31,326
które nosisz w piórniku.

154
00:07:31,583 --> 00:07:33,152
Do obróbki drewna, metalu

155
00:07:33,252 --> 00:07:34,576
czy tworzyw sztucznych

156
00:07:34,676 --> 00:07:37,144
potrzeba bardziej specjalistycznych.

157
00:07:37,471 --> 00:07:39,644
Najważniejsze z nich, wraz z ich

158
00:07:39,744 --> 00:07:43,323
zastosowaniami zapisaliśmy na planszy.

159
00:07:45,919 --> 00:07:47,967
Trudno coś zrobić bez narzędzi

160
00:07:48,223 --> 00:07:50,677
a pistacja to świetne narzędzie 

161
00:07:50,777 --> 00:07:53,338
do zdobywania i utrwalania wiedzy 

162
00:07:53,438 --> 00:07:54,747
dlatego zachęcamy:

163
00:07:54,847 --> 00:07:57,693
dodaj nas do swojego warsztatu pracy.

164
00:07:58,207 --> 00:08:01,518
Czekamy na pistacja.tv