1
00:00:00,512 --> 00:00:04,102
Pieczesz ciasto? To pewnie dodajesz do niego

2
00:00:04,202 --> 00:00:07,825
cukier waniliowy. Ale czy na pewno waniliowy?

3
00:00:07,925 --> 00:00:12,153
Sprawdź na etykiecie. Widzisz różnicę?

4
00:00:13,824 --> 00:00:16,971
Na większości opakowań zobaczysz taki napis.

5
00:00:17,408 --> 00:00:20,480
To zaś oznacza, że produkt zawiera wanilinę

6
00:00:20,736 --> 00:00:22,002
syntetyczny związek

7
00:00:22,102 --> 00:00:23,872
który nie ma nic wspólnego 

8
00:00:23,972 --> 00:00:26,346
z produkującym wanilię storczykiem.

9
00:00:28,160 --> 00:00:31,488
Wanilinę wytwarza się z ropy naftowej, smoły

10
00:00:31,744 --> 00:00:33,537
drewna, otrąb, goździków

11
00:00:33,637 --> 00:00:35,583
a nawet... krowiego łajna.

12
00:00:36,096 --> 00:00:38,358
Jeśli chcesz, by twoje ciasto miało

13
00:00:38,458 --> 00:00:40,736
naturalny aromat, wybieraj produkty 

14
00:00:40,836 --> 00:00:42,636
z napisem: cukier waniliowy.

15
00:00:42,752 --> 00:00:46,052
Jedna mała literka, a ogromna różnica.

16
00:00:46,848 --> 00:00:49,822
Literki są ważne także, gdy kupujemy sprzęt

17
00:00:49,922 --> 00:00:52,705
gospodarstwa domowego, a gdzie ich szukać

18
00:00:52,805 --> 00:00:55,568
i co oznaczają, opowiemy Ci w tym filmie.

19
00:01:06,304 --> 00:01:09,120
Czy potrafisz rozszyfrować skrót AGD?

20
00:01:09,376 --> 00:01:11,524
Mam nadzieję, że tak.

21
00:01:11,936 --> 00:01:14,592
To artykuły gospodarstwa domowego.

22
00:01:15,008 --> 00:01:16,800
A gdzie znajdziesz AGD?

23
00:01:17,369 --> 00:01:19,104
Jasne, w domu.

24
00:01:19,616 --> 00:01:22,437
Pomyśl chwilę i wymień przynajmniej sześć

25
00:01:22,537 --> 00:01:24,748
sprzętów AGD, bez których trudno 

26
00:01:24,848 --> 00:01:27,039
wyobrazić sobie współczesny dom.

27
00:01:31,034 --> 00:01:33,207
Lodówka, pralka, odkurzacz

28
00:01:33,307 --> 00:01:36,114
elektryczny czajnik, może zmywarka

29
00:01:36,214 --> 00:01:38,693
albo kuchenka mikrofalowa...

30
00:01:38,816 --> 00:01:41,383
To ledwie początek długiej listy.

31
00:01:41,632 --> 00:01:44,206
Każdy z tych sprzętów ma inne funkcje

32
00:01:44,306 --> 00:01:46,476
ale wszystkie poprawiają komfort

33
00:01:46,576 --> 00:01:47,832
naszego życia.

34
00:01:48,032 --> 00:01:51,251
A teraz zastanów się, czy widzisz między nimi

35
00:01:51,351 --> 00:01:53,407
jakąś jedną, wyraźną różnicę?

36
00:01:54,688 --> 00:01:58,348
Można się spierać o podziały, ale przyjęło się

37
00:01:58,448 --> 00:02:00,575
dzielić AGD na duże i małe.

38
00:02:01,088 --> 00:02:03,863
Duże AGD to sprzęty, które zwykle są

39
00:02:03,963 --> 00:02:06,845
na stałe zamontowane w jednym miejscu:

40
00:02:06,945 --> 00:02:08,778
w kuchni lub w łazience.

41
00:02:09,024 --> 00:02:12,289
Zalicza się do nich lodówki, zamrażarki

42
00:02:12,389 --> 00:02:14,719
zmywarki, kuchenki i pralki.

43
00:02:15,168 --> 00:02:17,262
Nie sposób chyba wyobrazić sobie

44
00:02:17,362 --> 00:02:18,652
kuchni bez kuchenki.

45
00:02:19,264 --> 00:02:20,544
Mogą być różne:

46
00:02:20,800 --> 00:02:24,076
gazowe, elektryczne, albo indukcyjne.

47
00:02:24,745 --> 00:02:26,971
Ich mechanizm działania jest różny

48
00:02:27,071 --> 00:02:29,833
ale wszystkie służą do gotowania jedzenia.

49
00:02:30,784 --> 00:02:33,088
W gazowych to jedzenie podgrzewa płomień.

50
00:02:33,344 --> 00:02:36,416
Elektryczne działają podobnie jak grzałki

51
00:02:36,823 --> 00:02:39,584
a indukcyjne wykorzystują do podgrzewania

52
00:02:39,684 --> 00:02:41,279
pole elektromagnetyczne.

53
00:02:41,792 --> 00:02:44,864
Często płyta jest zintegrowana z piekarnikiem

54
00:02:45,120 --> 00:02:48,670
w którym możesz piec mięso, pizzę, zapiekanki

55
00:02:48,770 --> 00:02:50,499
albo pyszne ciasta.

56
00:02:50,752 --> 00:02:54,134
Jak już wszystko ugotujemy, upieczemy i zjemy

57
00:02:54,234 --> 00:02:56,548
zostaje sterta brudnych naczyń.

58
00:02:56,732 --> 00:02:59,606
W ich umyciu wyręcza nas zmywarka.

59
00:02:59,968 --> 00:03:02,941
Wkładamy do niej brudne garnki, talerze 

60
00:03:03,041 --> 00:03:05,813
i sztućce, włączamy odpowiedni program

61
00:03:05,913 --> 00:03:08,237
a ona sama je myje i suszy.

62
00:03:08,416 --> 00:03:11,247
Dzięki temu oszczędzamy wodę i czas

63
00:03:11,347 --> 00:03:14,540
który możemy przeznaczyć na inne zajęcia

64
00:03:14,640 --> 00:03:16,339
albo na odpoczynek.

65
00:03:17,120 --> 00:03:19,418
Sprzętem niezbędnym w każdej kuchni

66
00:03:19,518 --> 00:03:23,196
jest lodówka. W niej zawsze jest chłód

67
00:03:23,296 --> 00:03:25,936
który sprawia, że jedzenie dłużej pozostaje

68
00:03:26,036 --> 00:03:28,126
świeże i zdatne do spożycia.

69
00:03:28,896 --> 00:03:31,968
Często lodówka połączona jest z zamrażarką.

70
00:03:32,736 --> 00:03:34,858
W niej jedzenie jest przechowywane 

71
00:03:34,958 --> 00:03:37,243
w bardzo niskich temperaturach.

72
00:03:37,856 --> 00:03:40,105
Dzięki zamrażarce można ograniczyć

73
00:03:40,205 --> 00:03:42,743
marnowanie żywności, bo niewykorzystane

74
00:03:42,843 --> 00:03:44,569
porcje da się przechowywać 

75
00:03:44,669 --> 00:03:47,228
nawet przez kilka miesięcy. Poza tym

76
00:03:47,328 --> 00:03:50,032
to świetne miejsce dla pysznych lodów.

77
00:03:50,912 --> 00:03:53,596
Jest jedno duże AGD, które w kuchni 

78
00:03:53,696 --> 00:03:57,090
spotkasz rzadko, choć zdarza się, że tylko tam

79
00:03:57,190 --> 00:03:59,494
jest na nie miejsce. To pralka.

80
00:03:59,872 --> 00:04:01,560
Pierze za Ciebie ubrania.

81
00:04:01,664 --> 00:04:04,320
Różne modele pralek mają różne programy

82
00:04:04,420 --> 00:04:07,096
i funkcje. Na przykład mogą same dozować

83
00:04:07,196 --> 00:04:10,288
proszek do prania, zależnie od tego, ile ubrań

84
00:04:10,388 --> 00:04:12,439
włożysz do środka, włączać się 

85
00:04:12,539 --> 00:04:15,492
o zaprogramowanej godzinie, albo da się nimi

86
00:04:15,592 --> 00:04:18,059
sterować przez aplikację w telefonie.

87
00:04:18,159 --> 00:04:21,321
A pralko-suszarki to taki kombajn, który pralkę

88
00:04:21,421 --> 00:04:23,938
i suszarkę łączy w jednym urządzeniu.

89
00:04:26,751 --> 00:04:29,311
No dobrze, było o dużym AGD

90
00:04:29,679 --> 00:04:31,213
teraz czas na małe.

91
00:04:31,359 --> 00:04:33,968
Małe AGD, to takie mniejsze urządzenia

92
00:04:34,068 --> 00:04:36,767
które możemy przestawiać w różne miejsca

93
00:04:36,867 --> 00:04:39,426
albo wyciągać ze schowka tylko na czas

94
00:04:39,526 --> 00:04:40,945
gdy są nam potrzebne.

95
00:04:41,599 --> 00:04:44,382
Idealnym przykładem jest odkurzacz.

96
00:04:44,671 --> 00:04:47,671
To urządzenie zbiera brud i kurz z podłóg 

97
00:04:47,771 --> 00:04:50,939
i dywanów. Gdy widzisz, że czas na odkurzanie

98
00:04:51,039 --> 00:04:53,335
po prostu wyjmujesz je ze schowka

99
00:04:53,435 --> 00:04:55,709
podłączasz do prądu i odkurzasz.

100
00:04:55,811 --> 00:04:58,990
Różne modele mają różne funkcje. Na przykład

101
00:04:59,090 --> 00:05:02,146
mogą same sprzątać, albo nie tylko odkurzać

102
00:05:02,246 --> 00:05:04,398
ale i zmywać podłogi na mokro.

103
00:05:04,639 --> 00:05:07,492
Do małego AGD należą też takie przydatne

104
00:05:07,592 --> 00:05:09,814
sprzęty, jak elektryczny czajnik

105
00:05:09,914 --> 00:05:12,862
w którym szybko zagotujesz wodę na herbatę

106
00:05:12,962 --> 00:05:15,474
toster przyrządzający pyszne grzanki

107
00:05:15,574 --> 00:05:17,869
blender, w którym zrobisz koktajl

108
00:05:17,969 --> 00:05:20,168
albo ukręcisz pastę do kanapek.

109
00:05:20,511 --> 00:05:23,753
Niektóre małe AGD są dość duże, jak kuchenka

110
00:05:23,853 --> 00:05:26,895
mikrofalowa, szybko podgrzewająca jedzenie

111
00:05:26,995 --> 00:05:30,112
czy robot kuchenny, w którym zmielesz mięso

112
00:05:30,212 --> 00:05:32,207
posiekasz warzywa na sałatkę

113
00:05:32,307 --> 00:05:35,100
albo przyrządzisz pyszne, domowe lody.

114
00:05:35,871 --> 00:05:38,349
Są jednak o wiele bardziej mobilne

115
00:05:38,449 --> 00:05:41,100
w porównaniu ze sprzętami określanymi

116
00:05:41,200 --> 00:05:42,488
mianem dużego AGD.

117
00:05:45,087 --> 00:05:46,958
Na wszystkich sprzętach AGD 

118
00:05:47,058 --> 00:05:49,634
są specjalne naklejki, które zawierają 

119
00:05:49,734 --> 00:05:51,742
ważne informacje o urządzeniu.

120
00:05:51,999 --> 00:05:54,757
Znajdziesz tam nazwę producenta, model

121
00:05:54,857 --> 00:05:56,678
numer seryjny, a także moc

122
00:05:56,778 --> 00:05:59,782
jaką urządzenie dysponuje, czyli pośrednio

123
00:05:59,882 --> 00:06:02,492
ile energii pobiera do swojej pracy.

124
00:06:03,007 --> 00:06:05,402
To są tabliczki znamionowe.

125
00:06:06,335 --> 00:06:09,520
Są też kolorowe naklejki, które informują nas

126
00:06:09,620 --> 00:06:11,964
o klasie energetycznej sprzętu AGD

127
00:06:12,064 --> 00:06:15,177
czyli na ile dane urządzenie jest oszczędne.

128
00:06:15,295 --> 00:06:18,955
Na kolorowej skali umieszczane są litery od A

129
00:06:19,055 --> 00:06:22,665
do G, gdzie A to sprzęt najbardziej oszczędny

130
00:06:22,765 --> 00:06:25,353
a G - najbardziej energochłonny.

131
00:06:25,453 --> 00:06:27,911
Dodatkowo na etykiecie może być też 

132
00:06:28,011 --> 00:06:29,653
umieszczana ilość energii

133
00:06:29,753 --> 00:06:31,933
jaką sprzęt zużywa w ciągu roku.

134
00:06:32,191 --> 00:06:34,953
Gdy przyjdzie pora wymiany sprzętu na nowy

135
00:06:35,053 --> 00:06:37,898
bo stary się już do cna zużyje, warto czytać

136
00:06:37,998 --> 00:06:40,442
etykiety energetyczne, bo pomagają nam

137
00:06:40,542 --> 00:06:42,718
wybierać sprzęty, które są lepsze 

138
00:06:42,818 --> 00:06:45,772
dla środowiska i oszczędzają energię.

139
00:06:47,846 --> 00:06:49,623
Jeśli nas uważnie oglądasz

140
00:06:49,723 --> 00:06:52,414
bez trudu wymienisz trzy typy kuchenek.

141
00:06:56,132 --> 00:07:00,194
Gazowe, elektryczne i indukcyjne. Brawo!

142
00:07:00,723 --> 00:07:03,532
To może jeszcze sprawdzian z oszczędności?

143
00:07:03,802 --> 00:07:05,680
Jaka litera wskazuje 

144
00:07:05,780 --> 00:07:09,310
bardziej energochłonny sprzęt: B czy E?

145
00:07:12,865 --> 00:07:14,864
E, jasne.

146
00:07:19,807 --> 00:07:22,879
Sprzęty AGD ułatwiają nam codzienne życie.

147
00:07:23,391 --> 00:07:26,207
Najpopularniejsze pokazujemy na planszy.

148
00:07:26,975 --> 00:07:29,366
Przy ich zakupie warto porównywać 

149
00:07:29,466 --> 00:07:32,381
etykiety energetyczne, aby dbać o ekologię

150
00:07:32,481 --> 00:07:34,914
i swój portfel.

151
00:07:37,727 --> 00:07:40,821
Toster przygotuje Ci grzanki, a pistacja

152
00:07:40,921 --> 00:07:43,100
przygotuje Cię do sprawdzianu

153
00:07:43,200 --> 00:07:45,694
dlatego zaglądaj jak najczęściej 

154
00:07:45,794 --> 00:07:48,471
na nasz kanał pistacja.tv