1
00:00:01,536 --> 00:00:04,352
Widzisz te dwie czerwone linie na rysunku?

2
00:00:04,608 --> 00:00:06,144
Która z nich jest dłuższa?

3
00:00:06,656 --> 00:00:09,216
Ta z prawej? Nic podobnego.

4
00:00:09,472 --> 00:00:12,217
Jeśli weźmiesz linijkę i zmierzysz obie

5
00:00:12,317 --> 00:00:14,847
zobaczysz, że są tej samej długości.

6
00:00:15,360 --> 00:00:17,693
Podobnie na obrazku przedstawiającym

7
00:00:17,793 --> 00:00:20,473
trzy sylwetki. Choć ta z prawej wydaje się

8
00:00:20,573 --> 00:00:23,038
najwyższa, też są tej samej wielkości.

9
00:00:23,296 --> 00:00:24,832
Sprawdź, jeśli nie wierzysz.

10
00:00:25,600 --> 00:00:27,648
Ludzkie oczy, a raczej mózg

11
00:00:27,904 --> 00:00:29,952
potrafią płatać różne psikusy.

12
00:00:30,464 --> 00:00:32,245
Tymczasem rysunek techniczny

13
00:00:32,345 --> 00:00:33,814
musi precyzyjnie oddawać

14
00:00:33,914 --> 00:00:36,937
trójwymiarową rzeczywistość na płaskiej kartce.

15
00:00:37,376 --> 00:00:39,571
Żeby zdemaskować optyczne iluzje 

16
00:00:39,671 --> 00:00:42,751
trzeba na nim dokładnie określić wielkość tego

17
00:00:43,008 --> 00:00:45,824
co mamy na podstawie tego rysunku zbudować.

18
00:00:46,336 --> 00:00:49,506
Jak? Dowiesz się w tej lekcji.

19
00:01:01,952 --> 00:01:04,256
Popatrz na ten rysunek szafy.

20
00:01:04,512 --> 00:01:07,120
Jak ci się wydaje? Czy taki rysunek wystarczy

21
00:01:07,220 --> 00:01:09,887
aby stolarz wiedział, jak ma tę szafę wykonać?

22
00:01:10,656 --> 00:01:13,910
Oj, nie. Mając tylko takie szkice, równie dobrze

23
00:01:14,010 --> 00:01:16,181
mógłby wystrugać szafę do dużego 

24
00:01:16,281 --> 00:01:18,846
przedpokoju, jak i do domku dla lalek.

25
00:01:19,104 --> 00:01:20,798
Brakuje tu wymiarów.

26
00:01:21,152 --> 00:01:23,920
Jeśli oglądasz nasze filmy, to już wiesz

27
00:01:24,020 --> 00:01:26,879
że wszystkie elementy rysunku technicznego

28
00:01:26,979 --> 00:01:28,831
muszą być zgodne z normami.

29
00:01:29,088 --> 00:01:31,904
Normy obowiązują też przy wymiarowaniu

30
00:01:32,160 --> 00:01:34,453
czyli podawaniu wymiarów przedmiotu 

31
00:01:34,553 --> 00:01:35,999
na rysunku technicznym.

32
00:01:39,840 --> 00:01:41,866
Teoria wchodzi do głowy dużo lepiej 

33
00:01:41,966 --> 00:01:43,935
kiedy jest podawana na przykładzie.

34
00:01:44,192 --> 00:01:46,862
Dlatego razem zwymiarujmy jakiś prosty

35
00:01:46,962 --> 00:01:49,654
przedmiot, na przykład metalową blaszkę

36
00:01:49,754 --> 00:01:52,639
przy okazji podając najważniejsze zasady.

37
00:01:53,408 --> 00:01:55,479
Kształt blaszki nanieśliśmy już

38
00:01:55,579 --> 00:01:57,034
na papier milimetrowy.

39
00:01:57,248 --> 00:02:00,189
Zrobiliśmy to w skali 1:1, czyli wymiary

40
00:02:00,289 --> 00:02:02,133
rysunku są równe wymiarom 

41
00:02:02,233 --> 00:02:03,903
prawdziwego przedmiotu.

42
00:02:04,160 --> 00:02:07,441
Jak je pokazać, czyli jak zwymiarować rysunek

43
00:02:07,541 --> 00:02:10,303
a pośrednio i oryginał, czyli blaszkę?

44
00:02:11,328 --> 00:02:13,376
My zaczniemy od tej krawędzi.

45
00:02:13,888 --> 00:02:17,317
Najpierw rysujemy linie pomocnicze, o, tak.

46
00:02:17,472 --> 00:02:19,714
Może pamiętasz z innych filmów

47
00:02:19,814 --> 00:02:22,591
jaką linią rysujemy linie pomocnicze?

48
00:02:24,896 --> 00:02:28,224
Tak, masz rację, linią ciągłą cienką.

49
00:02:28,736 --> 00:02:30,784
Czas narysować linię wymiarową.

50
00:02:31,040 --> 00:02:34,582
Zgodnie z normą znajduje się ona w odległości

51
00:02:34,682 --> 00:02:37,825
10 mm od krawędzi wymiarowanego obiektu.

52
00:02:38,208 --> 00:02:40,647
Żeby zaznaczyć, odkąd dokąd biegnie 

53
00:02:40,747 --> 00:02:43,136
na końcach linii wymiarowej rysujemy

54
00:02:43,236 --> 00:02:44,500
znaki ograniczenia.

55
00:02:44,608 --> 00:02:46,912
W naszym przypadku groty strzałek

56
00:02:47,424 --> 00:02:49,208
ale przy mniejszych wymiarach 

57
00:02:49,308 --> 00:02:51,519
mogą to być kropki lub ukośne kreski.

58
00:02:52,032 --> 00:02:54,334
Zauważ, że linie pomocnicze 

59
00:02:54,434 --> 00:02:57,408
wystają 1 - 2 mm za linię wymiarową.

60
00:02:57,664 --> 00:02:58,944
Tak powinno być.

61
00:02:59,456 --> 00:03:02,016
Co nam zostało? Zapisać wymiar.

62
00:03:02,528 --> 00:03:05,344
Dla tej krawędzi to 50 mm.

63
00:03:05,856 --> 00:03:08,406
Zapisujemy go pismem technicznym

64
00:03:08,506 --> 00:03:11,499
o wysokości co najmniej 3,5 mm pamiętając

65
00:03:11,599 --> 00:03:14,815
że liczba nie może dotykać linii wymiarowej.

66
00:03:15,584 --> 00:03:17,597
Nie piszemy jednostki, bo w rysunkach

67
00:03:17,697 --> 00:03:19,492
technicznych wszystkie wymiary są 

68
00:03:19,592 --> 00:03:21,659
zawsze podawane w milimetrach.

69
00:03:22,240 --> 00:03:24,306
W taki sam sposób musimy opisać

70
00:03:24,406 --> 00:03:26,490
czyli zwymiarować każdą krawędź 

71
00:03:26,590 --> 00:03:28,383
naszej narysowanej blaszki.

72
00:03:29,152 --> 00:03:30,702
Ile krawędzi tu mamy?

73
00:03:31,200 --> 00:03:37,088
Jedna, druga, trzecia, czwarta, piąta i szósta.

74
00:03:37,600 --> 00:03:39,327
Zatem po kolei.

75
00:03:39,648 --> 00:03:41,952
Zaznaczmy wymiar dolnej krawędzi.

76
00:03:42,976 --> 00:03:45,280
Teraz przechodzimy na prawą stronę.

77
00:03:45,536 --> 00:03:49,195
Kolejna krawędź ma długość 20 mm

78
00:03:49,295 --> 00:03:51,679
więc tu zapisujemy...

79
00:03:53,984 --> 00:03:56,138
Dwadzieścia, brawo!

80
00:03:56,800 --> 00:03:59,294
Została jeszcze jedna pionowa krawędź

81
00:03:59,394 --> 00:04:01,407
ale nie musimy jej wymiarować.

82
00:04:01,920 --> 00:04:04,174
W rysunku technicznym nie podaje się

83
00:04:04,274 --> 00:04:06,478
wymiarów, które można sobie obliczyć

84
00:04:06,578 --> 00:04:09,166
na podstawie innych, a wymiar tej krawędzi

85
00:04:09,266 --> 00:04:10,624
możemy łatwo obliczyć.

86
00:04:11,136 --> 00:04:16,420
Ta krawędź ma 50, ta 20, a więc ta musi mieć

87
00:04:19,583 --> 00:04:21,547
Tak, 30 mm.

88
00:04:22,143 --> 00:04:24,179
Wiedząc to wszystko zastanów się

89
00:04:24,279 --> 00:04:26,511
ile jeszcze wymiarów musimy podać?

90
00:04:30,079 --> 00:04:35,017
Tylko jeden. O, ten. Ta krawędź ma 30 mm.

91
00:04:35,967 --> 00:04:37,603
Został jeden drobiazg.

92
00:04:37,759 --> 00:04:39,807
Nasza blaszka ma przecież grubość

93
00:04:40,063 --> 00:04:42,623
i to zapewne większą od kartki papieru.

94
00:04:42,879 --> 00:04:44,361
Jak ją zaznaczyć?

95
00:04:44,671 --> 00:04:47,694
Robimy to w taki sposób: stawiając liczbę

96
00:04:47,794 --> 00:04:50,302
po znaku x. I już.

97
00:04:51,071 --> 00:04:53,599
Czy to jedyny sposób zwymiarowania

98
00:04:53,699 --> 00:04:55,166
naszej blaszki? Nie.

99
00:04:55,423 --> 00:04:57,471
Możemy to zrobić na przykład tak.

100
00:04:57,983 --> 00:05:00,623
Mniejszy wymiar jest tu podany bliżej

101
00:05:00,723 --> 00:05:01,836
a większy dalej.

102
00:05:02,079 --> 00:05:04,379
Między tak podanymi wymiarami

103
00:05:04,479 --> 00:05:06,942
musimy zachować odległość 7 mm.

104
00:05:07,455 --> 00:05:10,436
Czy może być odwrotnie? Nie, bo wtedy

105
00:05:10,536 --> 00:05:12,811
linia wymiarowa przetnie się 

106
00:05:12,911 --> 00:05:15,514
z linią pomocniczą, a zasadą jest

107
00:05:15,614 --> 00:05:17,693
że nie może się przecinać.

108
00:05:18,463 --> 00:05:20,511
A teraz jeszcze jeden rysunek.

109
00:05:21,023 --> 00:05:23,839
On także nie jest poprawny. Dlaczego?

110
00:05:24,351 --> 00:05:26,718
Otóż dlatego, że na każdym rysunku

111
00:05:26,818 --> 00:05:29,349
technicznym muszą się znaleźć wymiary

112
00:05:29,449 --> 00:05:32,030
gabarytowe, czyli wymiary zewnętrzne.

113
00:05:32,287 --> 00:05:35,309
Musimy więc podać wymiar tego boku, a wtedy

114
00:05:35,409 --> 00:05:38,431
jeden z tych wymiarów staje się nadmiarowy.

115
00:05:38,687 --> 00:05:40,687
Z tego powodu nigdy nie podajemy 

116
00:05:40,787 --> 00:05:43,358
wszystkich sąsiednich, cząstkowych wymiarów

117
00:05:43,458 --> 00:05:45,415
bo ostatni możemy obliczyć.

118
00:05:45,752 --> 00:05:46,788
Fachowo mówimy

119
00:05:46,888 --> 00:05:49,438
że nie zamykamy łańcucha wymiarowego.

120
00:05:54,303 --> 00:05:56,095
A teraz mała komplikacja.

121
00:05:56,351 --> 00:05:58,655
Co, jeśli w naszym elemencie jest otwór?

122
00:05:58,911 --> 00:06:01,006
Jak go poprawnie zwymiarować?

123
00:06:01,471 --> 00:06:03,274
Najpierw trzeba zaznaczyć osie

124
00:06:03,374 --> 00:06:04,757
czyli prostopadłe linie 

125
00:06:04,857 --> 00:06:06,846
przechodzące przez środek otworu.

126
00:06:07,359 --> 00:06:09,906
Jeśli oglądasz nasze filmy, to pewnie wiesz

127
00:06:10,006 --> 00:06:12,734
że stosuje się do tego linie punktowe cienkie.

128
00:06:13,247 --> 00:06:15,265
Odstępstwo robimy dla otworów

129
00:06:15,365 --> 00:06:17,598
które na rysunku są bardzo małe.

130
00:06:18,111 --> 00:06:20,671
Te zaznaczamy linią ciągłą cienką.

131
00:06:21,439 --> 00:06:23,373
Teraz rysujemy linię wymiarową 

132
00:06:23,473 --> 00:06:25,535
przechodząc przez środek otworu.

133
00:06:26,047 --> 00:06:28,607
Można to zrobić tak, albo tak

134
00:06:28,863 --> 00:06:30,911
zależnie od wielkości otworu.

135
00:06:31,423 --> 00:06:33,400
Pozostaje zapisać wymiar.

136
00:06:35,263 --> 00:06:37,525
Do otworów, łuków i okręgów 

137
00:06:37,625 --> 00:06:40,382
stosuje się symbole "r" oraz "fi".

138
00:06:40,895 --> 00:06:43,863
Pierwszy oznacza promień, drugi średnicę 

139
00:06:43,963 --> 00:06:46,195
wymiarowanego łuku albo otworu.

140
00:06:46,527 --> 00:06:48,354
Oto one w praktyce.

141
00:06:49,087 --> 00:06:51,271
Jeśli otwór na rysunku jest mały

142
00:06:51,371 --> 00:06:53,365
wymiar zapisujemy w ten sposób

143
00:06:53,465 --> 00:06:55,250
ponieważ liczby wymiarowej 

144
00:06:55,350 --> 00:06:57,807
nie damy rady zmieścić wewnątrz.

145
00:06:59,327 --> 00:07:01,119
Czy to wszystkie potrzebne wymiary?

146
00:07:01,631 --> 00:07:02,655
Jeszcze nie.

147
00:07:02,911 --> 00:07:05,524
Osoba, która chciałaby wyciąć taką blaszkę

148
00:07:05,624 --> 00:07:08,567
nie wiedziałaby, w jakiej odległości od krawędzi

149
00:07:08,667 --> 00:07:09,821
powinien być otwór.

150
00:07:10,335 --> 00:07:12,889
Ten wymiar podajemy od krawędzi blaszki

151
00:07:12,989 --> 00:07:14,081
do środka otworu

152
00:07:14,181 --> 00:07:16,987
prowadząc linie pomocnicze o, tak.

153
00:07:17,759 --> 00:07:19,136
Wpisujemy liczbę.

154
00:07:19,551 --> 00:07:22,196
Teraz możemy dodać pozostałe wymiary.

155
00:07:23,391 --> 00:07:25,951
Po lewej stronie będzie to jednak drugi wymiar.

156
00:07:26,463 --> 00:07:29,279
Oddalamy go o 7 mm od poprzedniego

157
00:07:29,535 --> 00:07:32,607
czyli jest on 17 mm od krawędzi.

158
00:07:33,375 --> 00:07:36,959
Podobnie robimy z dolną krawędzią. I gotowe.

159
00:07:37,215 --> 00:07:40,069
Zwróć uwagę na to, że mniejsze wymiary

160
00:07:40,169 --> 00:07:43,406
podaliśmy bliżej krawędzi, a dłuższe dalej.

161
00:07:48,223 --> 00:07:49,606
Linia pomocnicza jest 

162
00:07:49,706 --> 00:07:51,806
przedłużeniem linii krawędziowej.

163
00:07:52,063 --> 00:07:54,640
Linia wymiarowa zawsze zakończona jest

164
00:07:54,740 --> 00:07:57,544
znakami ograniczenia, najczęściej strzałką

165
00:07:57,644 --> 00:08:00,636
i nigdy nie może się przecinać z inną linią.

166
00:08:01,023 --> 00:08:02,645
Liczby wymiarowe piszemy 

167
00:08:02,745 --> 00:08:04,853
pismem technicznym i umieszczamy 

168
00:08:04,953 --> 00:08:06,910
na środku nad linią wymiarową.

169
00:08:07,679 --> 00:08:10,100
Symbole stosowane przy wymiarowaniu to:

170
00:08:10,200 --> 00:08:15,358
"r" - promień, "fi" - średnica, "X" - grubość.

171
00:08:15,871 --> 00:08:18,415
Zapisywane są przed liczbą wymiarową.

172
00:08:18,687 --> 00:08:20,937
Rysunek techniczny po zwymiarowaniu

173
00:08:21,037 --> 00:08:22,986
powinien być czytelny.

174
00:08:24,536 --> 00:08:27,112
Z pistacją przejdziesz w zupełnie inny wymiar...

175
00:08:27,212 --> 00:08:30,135
wiedzy. Wystarczy regularnie zaglądać

176
00:08:30,235 --> 00:08:32,696
na pistacja.tv, a jeszcze lepiej 

177
00:08:32,796 --> 00:08:35,855
zasubskrybować nasz kanał.