Litwo, ojczyzno moja... Tak zaczyna się nasz najsłynniejszy poemat który z pewnością poznasz na lekcjach polskiego. Ale dlaczego polski wieszcz, Adam Mickiewicz pisał "ojczyzno moja" o Litwie? Cóż, choć urodzony po rosyjskim zaborem w jego rodzinnych stronach kultywowano pamięć niepodległej Rzeczypospolitej Obojga Narodów, a Wielkie Księstwo Litewskie było od wieków jej częścią. W tym filmie opowiemy Ci więcej o naszych wschodnich sąsiadach. Może masz już za sobą wycieczkę do Puszczy Białowieskiej - ostatniego lasu pierwotnego w tej części Europy. Tylko częściowo leży w naszym kraju. Został on wpisany na listę światowego dziedzictwa UNESCO ogólnoświatowej organizacji promującej zachowanie ważnych dla ludzkości obiektów przyrody i kultury Większa część puszczy znajduje się na obszarze Białorusi - naszego sąsiada ze wschodu. Sąsiada od niedawna, bo ten kraj zyskał niepodległość dopiero pod koniec XX w. w wyniku rozpadu Związku Radzieckiego podobnie jak granicząca z nim od północy Litwa. Warto jednak wspomnieć, że dawno temu o czym opowiadamy w innym filmie. Białoruś wraz z Litwą i Polską stanowiła część wielkiego państwa o nazwie Rzeczpospolita Obojga Narodów o czym wspomnieliśmy na początku filmu. Spójrz na mapę. Jaki kolor dominuje w tych krajach? Masz rację, zielony. A to znaczy, że to kraje w większości nizinne. Spore obszary obu z nich zajmują bagna i tereny podmokłe. Na Białorusi stanowią one aż 1/4 kraju. To jedne z największych obszarów bagiennych w Europie. Z kolei w północnej części tego kraju a na sąsiadującej Litwie w części południowej wyraźnie widać dużą liczbę jezior i pagórkowate tereny wokół nich. Tak wygląda krajobraz polodowcowy, czyli jaki? Taki, który powstał wiele tysięcy lat temu w wyniku obecności, podobnie jak na polskich pojezierzach, ogromnych mas lodu zwanych lądolodem. O krajobrazie polodowcowym mówimy więcej w innych naszych filmach. Oba kraje mogą się też pochwalić rozbudowanym systemem rzek dodatkowo połączonych wykopanymi przez człowieka kanałami. A że to w większości rzeki nizinne o łagodnym nurcie, są idealnym miejscem wypraw kajakowych. Do spływów nadają się między innymi Niemen i Dniepr. Rzeki, wiadomo, zazwyczaj wpadają do morza ale tylko Litwa może się pochwalić wybrzeżem. Białoruś to kraj śródlądowy bez dostępu do morza. Litewskie wybrzeże nie jest zbyt długie. Liczy niecałe 100 km. Jego główną część stanowi Mierzeja Kurońska jeden z największych kompleksów ruchomych wydm w Europie. To miejsce jest wpisane na prestiżową listę światowego dziedzictwa UNESCO. Co ciekawe, nie ze względu na walory przyrodnicze, lecz kulturowe. Mianowicie jako przykład utrzymania tradycyjnego budownictwa i użytkowania tych terenów. I w Litwie, i w Białorusi, stosunkowo duży odsetek powierzchni zajmują lasy. Ich najcenniejszą część stanowi wspomniana już Puszcza Białowieska. Rezyduje tam niewiele mniej liczna od polskiej populacja żubrów. Spotkać można także wilki rysie, łosie, sarny i jelenie a także mniejsze zwierzęta, jak lisy, tchórze wydry, łasice, borsuki, nietoperze... nie wspominając już o nieprzebranym bogactwie rozmaitych owadów i innych bezkręgowców. Na Litwie bogactwo naturalne stanowią ponadto wody mineralne, czyli wody o właściwościach leczniczych. W miejscach ich występowania powstały uzdrowiska - miejscowości, do których ludzie przyjeżdżali i nadal przyjeżdżają by podreperować swoje zdrowie. Mimo że ani Litwa, ani Białoruś nie należą do popularnych kierunków wypraw turystycznych, z pewnością warto je odwiedzić. Nie tylko dla piękna przyrody ale też dla wspaniałych przykładów dziedzictwa kulturowego, takich jak liczne, stare cerkwie czyli świątynie wyznawców prawosławia - wschodniej odmiany chrześcijaństwa. Na obszarze zabytkowego Starego Miasta w Wilnie, stolicy Litwy, znajduje się Ostra Brama zabytkowa brama miejska ze słynnym obrazem Matki Boskiej Ostrobramskiej. To do niej zwraca się nasz wieszcz Adam Mickiewicz, w początkowych wersach "Pana Tadeusza". W pobliskich Trokach, na jednej z wysp na jeziorze, wznosi się urokliwy średniowieczny zamek. Dwa najbardziej imponujące zamki Białorusi to te w Mirze oraz w Nieświeżu. W białoruskim Grodnie znajduje się z kolei pomnik Elizy Orzeszkowej polskiej pisarki, pochodzącej właśnie z okolic Grodna. Postacią, która łączy, ale też dzieli Polaków Litwinów i Białorusinów jest Adam Mickiewicz. Wszystkie trzy nacje obstają przy tym że był on ich krajanem wszystkie stawiają mu pomniki. Teraz czas na Ciebie. Patrząc na tabelkę powiedz, które cechy są charakterystyczne dla każdego z dwóch wschodnich sąsiadów Polski. Uwaga, niektóre mogą być prawdziwe dla obu! Masz tak, jak ja? Gratulacje. Głównymi atrakcjami Litwy i Białorusi są piękne lasy, sieć rzek i jeziora polodowcowe. Białoruś może się pochwalić rozległymi bagnami i pradawną puszczą, która po naszej stronie granicy nosi nazwę Białowieskiej. Na Litwie przyciągają turystów wydmy na Mierzei Kurońskiej oraz liczne uzdrowiska. Wśród atrakcji kulturowych warto wymienić: na Litwie Stare Miasto w Wilnie i zamek w Trokach a na Białorusi zamki w Mirze i Nieświeżu. Litwa i Białoruś zachęcają wieloma atrakcjami a pistacja zachęca wiedzą upakowaną w super-fajne filmy. Zapraszamy!