fbpx

Z tego filmu dowiesz się:

  • jaki jest aktualny podział administracyjny Polski,
  • ile mamy w kraju województw,
  • gdzie leży każde województwo i z którymi innymi graniczy.

Podstawa programowa

Pobieranie materiałów

Licencja: cc-by-nc-sa.svg

Poniższe materiały są udostępnione na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa-Użycie niekomercyjne-Na tych samych warunkach 4.0 Międzynarodowej (https://creativecommons.org/licenses/by-nc-sa/4.0/deed.pl). Możesz je wykorzystywać wyłącznie jako całość, bez rozdzielania ich na indywidualne elementy składowe. Zabronione jest wycinanie, pobieranie, modyfikowanie, edytowanie i zmienianie elementów składowych (np. grafik, tekstów, dźwięków, logotypów). Licencja CC BY-NC-SA 4.0 nie obejmuje wykorzystywania elementów składowych w utworach pochodnych. Jeśli chcesz wykorzystać ten materiał w swoim niekomercyjnym projekcie, nie zapomnij wymienić jego autorów: Pi-stacja / Katalyst Education.

Transkrypcja

Kliknij na zdanie, aby przewinąć wideo do tego miejsca.

Dziś nasz kraj liczy sobie 16 województw ale nie zawsze tak było. W średniowieczu mieliśmy ich ponad 30 pod zaborami tylko 8, a po 1975 r. aż 49. Obecna liczba nawiązuje do podziału dokonanego po odzyskaniu przez Polskę niepodległości w 1918 roku. W tej lekcji poprowadzimy Cię po mapie województw. Wyobraź sobie, że Polska to ogromna układanka, w której każdy kawałek ma swoje miejsce i zadanie. Jeśli popatrzysz na mapę, zobaczysz że to najprawdziwsza prawda. Nasz kraj podzielony jest na części które pomagają w organizowaniu życia. Te części to województwa. W przypadku tak dużego obszaru jak Polska ten podział okazał się niewystarczający więc dodatkowo każde województwo podzielono na powiaty a te na jeszcze mniejsze - gminy. To dlatego mówimy że w naszym kraju występuje trójstopniowy podział administracyjny. Jednak my w tym filmie skupimy się na województwach. Pokażemy Ci wszystkie 16, jedno po drugim i dokładnie określimy ich położenie. Skąd by tu zacząć? Może nad Bałtykiem? To tu, na północy Polski leżą województwa nadmorskie, dla których jedną z granic jest właśnie Morze Bałtyckie. Na samym środku mamy pomorskie. Stolicą tego województwa jest Gdańsk słynący z pięknych plaż, zabytków i historycznej stoczni. Tu do morza uchodzi nasza największa rzeka - Wisła. Zapamiętaj: pomorskie to Gdańsk morze i stocznie. Na zachód od pomorskiego mamy województwo z pięknym wybrzeżem i miastem Szczecin w roli stolicy. Jego nazwa to... zachodniopomorskie. Można się było domyślić, prawda? Tu do morza uchodzi Odra. Na wschód od pomorskiego leży cel niejednej wakacyjnej podróży wojewodztwo warmińsko-mazurskie obejmujące... jasne między innymi Mazury i Warmię. Jego stolicą jest Olsztyn, który kojarzy się z postacią Mikołaja Kopernika. Ma też dostęp do morza, ale nie bezpośredni bo oddziela je od niego Zalew Wiślany. Nieco bardziej na południe nadal niedaleko morza ale już nie granicząc z nim bezpośrednio leży kujawsko-pomorskie które część nazwy zawdzięcza historycznej krainie = Kujawom. Wiele województw swoje nazwy zawdzięcza takim właśnie, dawnym krainom. Władza w województwie kujawsko-pomorskim jest podzielona na dwa miasta: Bydgoszcz - miasto nad rzeką Brdą i Toruń, znany z pierników, a jakże - toruńskich - i też kojarzony, jak Olsztyn, ze słynnym astronomem Mikołajem Kopernikiem. Gdzie by tu powędrować dalej... Spróbujmy na wschód. Tu na wschód i południe od warmińsko-mazurskiego, leży województwo podlaskie, ze stolicą w Białymstoku. Najprościej skojarzyć je z żubrami, bo na jego terenie znajdziesz Puszczę Białowieską. Od zachodu, z podlaskim graniczy największe województwo naszego kraju - mazowieckie. To w nim znajduje się stolica naszego kraju - Warszawa. Przez nią i przez całe mazowieckie płynie Wisła która przez poznany już Toruń zmierza aż do Gdańska, czyli... Tak, do województwa pomorskiego. A skąd płynie nasza najdłuższa rzeka? Wypływa z Beskidów w województwie śląskim znanym z górnictwa i przemysłu ciężkiego. Stolicą tego województwa są Katowice. Dalej Wisła płynie do Krakowa stolicy województwa małopolskiego i dawnej siedziby królów Polski. Później przemyka granicą między mającym stolicę w Rzeszowie województwem podkarpackim, leżącym... Dobrze zgadujesz! Pod Karpatami a województwem świętokrzyskim ze stolicą w Kielcach. Wzdłuż granicy województwa lubelskiego z nazwą pochodzącą od stolicy - Lublina płynie dalej na północ, na Mazowsze. Dalszy bieg Wisły już znamy Wróćmy jednak do śląskiego. Tu zza granicy wpływa do nas druga pod względem długości polska rzeka - Odra. Na jej drodze poza śląskim stają po kolei: najmniejsze w kraju województwo - opolskie ze stolicą, a jakże, w Opolu. Dalej jest województwo dolnośląskie którego stolica, Wrocław, znana jest także jako miasto tysiąca mostów, koniecznych do przemieszczania się przez liczne ramiona rzeki. Dlaczego to województwo jest dolnośląskie skoro na mapie jest bardziej na północ niż śląskie? Bo to nie od położenia na mapie pochodzi nazwa, a od biegu rzeki. Odra wypływa z gór. W dolnośląskim płynie już niżej. Jeszcze bardziej na północ w swoim biegu robi zakręt wokół Zielonej Góry będącej Jednym z miast wojewódzkich województwa lubuskiego. Nie pomyl go z lubelskim! Tym od Lublina. Drugą stolicą tego województwa jest Gorzów Wielkopolski. Dalej Odra przytula się do granicy Polski z Niemcami i tak płynie sobie do samego Szczecina - poznanej już wcześniej stolicy województwa zachodniopomorskiego. Zostały nam jeszcze dwa województwa. Co ciekawe, przez oba płynie najdłuższy dopływ Odry - rzeka Warta. Podobnie jak Wisła, swój bieg zaczyna ona w województwie śląskim. Płynąc na północ i zachód przepływa przez znajdujące się w samym centrum kraju województwo łódzkie, ze stolicą w... Jasne, Łodzi. Widzisz że sporo województw nosi nazwy pochodzące od nazwy ich stolicy. Łódź to miasto znane z przemysłu włókienniczego i odzieżowego. Dalej Warta płynie do stolicy województwa wielkopolskiego - Poznania, w którym codziennie w południe na zegarowej wieży trykają się rogami poznańskie koziołki. Przepływa też przez Gorzów Wielkopolski w poznanym już lubuskim i tu wpada do Odry. By już jako jedna rzeka podążać do morza. Mamy to! Poznaliśmy wszystkie województwa i wypełniliśmy naszą mapę. Jeśli jednak nie czujesz się zbyt pewnie umiejscawiając je na niej, to obejrzyj film jeszcze raz jutro lub za 2 dni a do powtórek wydrukuj sobie podsumowanie tej lekcji i powieś nad biurkiem. Dodatkowo dołączamy do materiałów wersję mapki bez nazw. Wypełnij ją samodzielnie, a potem sprawdź które województwa już pamiętasz a które wymagają małej powtórki. W Polsce obowiązuje trójstopniowy podział administracyjny. Nasz kraj podzielono na województwa te na powiaty, a powiaty na gminy. Liczba województw może się zmieniać ale liczba filmów na pi-stacji stale rośnie. Sprawdź to, wchodząc na pistacja.tv

Lista wszystkich autorów

Scenariusz: Dobrawa Szlachcikowska

Lektor: Weronika Brzezińska

Konsultacja: Marta Grochowska-Piróg

Grafika podsumowania: Sumi Dynowska

Materiały: Sumi Dynowska, Marta Grochowska-Piróg

Kontrola jakości: Małgorzata Załoga

Montaż: Sumi Dynowska

Animacja: Sumi Dynowska

Opracowanie dźwięku: Aleksander Margasiński

Produkcja:

Katalyst Education

Lista materiałów wykorzystanych w filmie:

Tomasz "odder" Kozlowski (Licencja CC BY-SA 3.0)
Mathiasrex, Maciej Szczepańczyk (Licencja CC BY-SA 4.0)
Halibutt (Licencja Wolnej Dokumentacji GNU 1.2)
Halibutt (Licencja Wolnej Dokumentacji GNU 1.2)
Krzysztof (Licencja Wolnej Dokumentacji GNU 1.2)
Maix (Licencja CC BY-SA 3.0)
Tygodnik Illustrowany Nr 46/1918 (Domena publiczna)
Google Fonts (Licencja CC BY 4.0)
Freepik (Licencja Flaticon)
Freepik (Licencja Flaticon)
Whale Media Licensing (Licencja Freepik)
Captain Blood (Licencja Wolnej Dokumentacji GNU 1.2)
Szmenderowiecki (Licencja CC BY 4.0)
Aotearoa (Licencja Wolnej Dokumentacji GNU 1.2)
Silar (Licencja CC BY-SA 4.0)
WikiAmy (Licencja Wolnej Dokumentacji GNU 1.2)
ndrzej Otrębski (Licencja CC BY-SA 4.0)
Freepik (Licencja Flaticon)
Freepik (Licencja Flaticon)
Chanut-is-Industries (Licencja Flaticon)
Muzeum Okręgowe w Toruniu (Domena publiczna)
Netzach (Licencja CC BY-SA 4.0)
Marcin Floryan (Licencja CC BY-SA 2.5)
Abu Pro (Licencja Freepik)
rizky maulidhani (Licencja Flaticon)
Freepik (Licencja Flaticon)
Good Ware (Licencja Flaticon)
Oz Mora (Licencja Flaticon)
Magicgoatman (Domena publiczna)
Marek and Ewa Wojciechowscy (Licencja Wolnej Dokumentacji GNU 1.2)
Andrzej Otrębski (Licencja CC BY-SA 4.0)
Deutsche Fotothek (Licencja CC BY-SA 3.0)
Jan Gumowski (Domena publiczna)
Brainw0rker (Licencja Wolnej Dokumentacji GNU 1.2)
Julo (Domena publiczna)
Syced (Domena publiczna CC0 1.0)
Radomił Binek (Licencja Wolnej Dokumentacji GNU 1.2)
Rafik k (Licencja Wolnej Dokumentacji GNU 1.2)
Syced (Domena publiczna CC0 1.0)
Natural Earth (Domena publiczna)