Jedno państwo, jedno prawo brak oficjalnej stolicy i cztery języki. Tak można scharakteryzować Szwajcarię kraj, w którym wiele kultur żyje w harmonii. 1/4 mieszkańców to obcokrajowcy których przyciąga tu nie tylko wysoki standard życia ale i powszechna akceptacja odmienności. A w tym filmie dowiesz się jak to wygląda w Polsce. Idąc ulicą dużego miasta możesz obserwować ludzi ubranych w odmienny od typowego strój i usłyszeć inne niż polski języki. Nie zawsze chodzi o obcokrajowca. W naszym społeczeństwie możesz spotkać przedstawicieli społeczności, które choć żyją tu od wieków, zachowały odrębność kulturową i językową. Takie wspólnoty, które mieszkają na terytorium jakiegoś państwa, ale różnią się od większości społeczeństwa językiem, kulturą albo religią a przy tym starają się pielęgnować te odrębności, nazywamy mniejszościami narodowymi lub etnicznymi. Warto przy tym wspomnieć, że w Polsce mianem mniejszości określamy tylko te grupy które zamieszkują terytorium naszego kraju od co najmniej stu lat. Formalnie więc mniejszością narodową nie nazwiemy obcokrajowców mieszkających w Polsce, którzy przybyli do naszego kraju kilkanaście lub kilkadziesiąt lat temu nawet jeżeli mają polskie obywatelstwo i tworzą liczne społeczności. Na tle innych państw europejskich nasz kraj wyróżnia się zresztą niewielkim zróżnicowaniem narodowościowym choć nie zawsze tak było. Jeszcze przed II wojną światową nasze państwo było postrzegane jako państwo wielonarodowe a mniejszości stanowiły ponad jedną trzecią społeczeństwa. A skąd właściwie czerpiemy informacje o narodowym i etnicznym zróżnicowaniu ludności Polski? Takie dane są dostępne w internecie przede wszystkim w bazach Głównego Urzędu Statystycznego, czyli GUSu. Pochodzą one głównie ze spisów powszechnych które przeprowadza się co 10 lat. Ostatni taki spis odbył się w 2021 roku. Narodowość Polską zadeklarowało w nim 98,6% mieszkańców kraju, wśród nich 2,6% zadeklarowało dwie narodowości: zarówno polską jak i niepolską. Rozsiądź się wygodnie, a po orzeszku opowiemy Ci, czym się charakteryzuje mniejszość narodowa. Najprościej mówiąc, mniejszość narodowa to grupa ludności, która mieszkając od ponad stu lat na terytorium danego kraju jednocześnie identyfikuje się z innym narodem jego językiem, kulturą i tradycją. Swoją odrębność i związki z narodem przodków mniejszość narodowa podkreśla na przykład poprzez dodatkową naukę ojczystego języka w szkole, pielęgnowanie tradycji czy wspólne świętowanie. O tym, czy jakaś grupa ludności jest uznawana za mniejszość narodową decyduje prawo danego kraju. W polskim prawie wyróżnia się dziewięć mniejszości narodowych. Do najliczniejszych należą Niemcy Ukraińcy i Białorusini. Mniej liczne grupy to Czesi, Litwini, Rosjanie Słowacy, Ormianie i Żydzi. Udało Ci się zauważyć, że 7 z 9 wymienionych to mniejszości z krajów sąsiadujących z Polską? Brawo! Mieszkańcom krajów ze sobą sąsiadujących najłatwiej jest się mieszać. Migracje są czymś naturalnym. Szczególnie na terenach w pobliżu granic państwowych. Swoje zrobiły też zmiany granic zachodzące przez wieki. W wyniku wojen i konfliktów można było zostać mniejszością w innym państwie wcale nie ruszając się z miejsca. A skąd w naszym kraju wzięli się Żydzi? Pierwsi przedstawiciele tego narodu pojawili się w naszym kraju już w Średniowieczu ale państwa Izrael, z którym się obecnie utożsamiają, nie było wtedy na mapach. Z kolei Ormianie, mieszkańcy najstarszego chrześcijańskiego kraju - Armenii uciekając w XIII wieku przed najazdami Mongołów i Turków, trafili na tereny środkowej Europy i już tu zostali. Jednych i drugich jest dziś w Polsce niewielu. Według danych - kilka tysięcy, ale cały czas dbają o zachowanie swojej tożsamości. Czym innym jest mniejszość etniczna. Choć jej przedstawiciele też różnią się od Polaków językiem i kulturą i mają własną liczącą ponad sto lat historię to nie utożsamiają się z żadnym narodem posiadającym własne państwo albo tego państwa w ogóle nie mają. W Polsce wyróżnia się 4 mniejszości etniczne: karaimską, łemkowską, romską i tatarską. Najliczniejszą stanowią Łemkowie pochodzący z pogranicza polsko-ukraińskiego i posługujący się językiem łemkowskim. W przeszłości Łemkowie zamieszkiwali głównie Beskid Niski, jednak po wojnie zostali przesiedleni i dziś najwięcej z nich mieszka na Dolnym Śląsku. Nieco mniej liczną grupą jest mniejszość romska. Romowie to naród o tradycyjnie wędrownym trybie życia. Mają odrębną kulturę i obyczaje które mogą nie być akceptowane przez polskie prawo. Posługują się też własnym językiem niezrozumiałym dla Polaków. Z tego powodu zwykle słabo się asymilują. To znaczy, że trudno przystosowują się do życia wśród większości. Obecnie Romowie mieszkają głównie w dużych miastach. Mniejszość tatarska w Polsce sięga XIV wieku. To potomkowie Tatarów krymskich. Ich największe skupiska spotkasz na wschodnim Podlasiu. Są muzułmanami, więc w ich osadach znajdziesz meczety i mizary - muzułmańskie cmentarze. Najmniej liczną mniejszością etniczną w Polsce są Karaimi, którzy też przybyli do nas z Krymu. Mają własny język i religię - karaimizm. Zamieszkują głównie w Warszawie. Zaraz, zaraz, powiesz. To już wszystkie mniejszości? A Ślązacy? A Kaszubi? To trochę inna bajka. W Polsce mieszkają grupy ludności różniące się historią, kulturą, tradycją, folklorem zwyczajami oraz gwarą. Takie grupy zamieszkują najczęściej wyodrębnione obszary geograficzne zwane regionami etnograficznymi. To tak zwane społeczności etniczne lub grupy etnograficzne. Mają poczucie odrębności kulturowej ale zazwyczaj identyfikują się z państwem na którego terenie żyją. W przeszłości na ziemiach Polski istniało wiele takich społeczności, jednak z biegiem czasu ich odrębność uległa zatarciu. Najliczniejszą dziś grupą etnograficzną w Polsce są Ślązacy. Zamieszkują głównie Górny i Dolny Śląsk oraz Opolszczyznę. Od wieków pielęgnują tradycyjną, bogatą i zróżnicowaną kulturę ludową: stroje, muzykę zwyczaje i obrzędy, a także gwarę śląską - język którym posługuje się rdzenna ludność Górnego Śląska. Mmo długoletnich starań Ślązaków, wciąż nieuznawany za język regionalny. Drugą pod względem liczebności grupą etnograficzna są Kaszubi zamieszkujący Pomorze Gdańskie zwłaszcza powiat pucki wejherowski i kościerski. Grupa ta także ma bogate tradycje, a język kaszubski zyskał status języka regionalnego. Można się nim posługiwać w urzędach, szkołach a nawet zdawać z niego maturę. W języku tym wydawane są książki i czasopisma, regionalne programy radiowe i telewizyjne. Jesteście ciekawi jak brzmi? Posłuchajcie. Halu, Wioleta? Jo. Witej. Oprócz wymienionych do społeczności etnicznych należą: Podhalanie - oczywiście z Podhala Kurpie - mieszkający na granicy Mazowsza Warmii i Mazur i Podlasia Kociewiacy żyjący na obszarze Kujaw i Pomorza oraz Łowiczanie - ze środkowego Mazowsza. Polska jest krajem dość jednorodnym także pod względem religii. Dziś ponad 2/3 ludności naszego kraju stanowią chrześcijanie, w tym najliczniejsi katolicy, a także prawosławni i protestanci. Wśród innych związków wyznaniowych najwięcej jest Świadków Jehowy. Większe skupiska wyznawców religii innych niż katolicyzm, pokrywają się przy tym z regionami zamieszkiwanym przez mniejszości narodowe i etniczne. Przykładowo na terenach zamieszkanych przez mniejszość ukraińską, białoruską rosyjską, czy łemkowską wyższy jest odsetek wyznawców prawosławia. Z kolei w regionach, gdzie mieszka mniejszość niemiecka, częściej spotyka się protestantów, a tam, gdzie skupiają się Tatarzy krymscy - muzułmanów. Jeśli uważnie oglądasz nasz film, bez trudu poprawnie dokończysz pokazane zdania. Mniejszością narodową w Polsce nie są: Litwini, Niemcy, Wietnamczycy Najliczniejszą mniejszość etniczną w Polsce stanowią: Romowie, Łemkowie, Tatarzy Językiem regionalnym według prawa polskiego jest: kaszubski, śląski, karaimski Masz tak, jak ja? Świetnie! Pod względem struktury narodowościowej etnicznej i wyznaniowej Polska jest krajem jednolitym. Różnego rodzaju mniejszości stanowią mniej niż 5% mieszkańców. W Polsce prawnie wyróżnia się dziewięć mniejszości narodowych cztery mniejszości etniczne i jeden język regionalny. Mniejszości w Polsce jest niewiele ale filmów na pi-stacji jest mnóstwo. Sprawdź nas, wchodząc na pi-stacja.tv