Na pewno wiesz, co to osiedle. Ale czy wiesz, co to osiedle łanowe? Mamy z nim do czynienia wtedy gdy deweloper buduje domy na wąskich paskach gruntu kupionych od pojedynczego rolnika. Są one z reguły bardzo długie, ale ich szerokość wystarcza zwykle na postawienie tylko jednego domu. Buduje się je więc w rzędzie, a wyjazd możliwy jest tylko jedną, wąską drogą. Takie osiedla często powstają na obrzeżach wielkich miast, a o innych elementach suburbanizacji opowiemy Ci w tym filmie. Jeśli oglądasz nasze filmy, to być może wiesz już, że w ostatnich latach wielu mieszkańców miast chętnie przenosi się na obszary podmiejskie. W tym filmie zastanowimy się, dlaczego tak jest i jakie mogą być tego konsekwencje. Przez wieki miasta przyciągały ludzi między innymi obietnicą większego bezpieczeństwa - były lepiej chronione niż małe osady i siedliska - i szerszych perspektyw zatrudnienia. Rosnąca liczba mieszkańców sprawiała że rozrastały się, zagarniając coraz więcej okolicznych terenów. Powstały metropolie, czyli wielkie ośrodki miejskie, dookoła których rozwijały się szerokie strefy podmiejskie. Wspólnie tworzyły one tak zwane obszary metropolitalne. W Polsce mamy ich kilka. Wśród nich są Warszawa i Kraków. Metropolie to ważne centra biznesowe naukowe, kulturalne i edukacyjne. Przyciągają ludzi perspektywą dobrej pracy wysokich zarobków i szerokimi możliwościami spędzania wolnego czasu. Niestety miejskość generuje też problemy. W centrach dużych miast często jest głośno i tłoczno, trudno o skrawek zieleni, a i jakość powietrza pozostawia wiele do życzenia. Poza tym za mieszkanie tam trzeba coraz więcej płacić, bo mało jest ziemi którą można zabudować, a to powoduje wzrost cen nieruchomości. Wszystko to sprawia, że wiele osób nie chce już mieszkać w centrum. Przeprowadzają się na peryferie. Ziemia tam jest tańsza, więc za podobną cenę co nieduże mieszkanie w mieście można mieć własny dom, ogród i ciszę. W tamte rejony migrują też ludzie z innych części kraju, którzy w mieście szukają lepszej pracy i perspektyw. W efekcie miasto rozlewa się na okoliczne wsie i obszary niezagospodarowane. Takie rozlewanie się miast to proces będący typowym etapem w ich rozwoju nazywany suburbanizacją. Dochodzi w nim do powstawania tak zwanych suburbiów, od angielskiego określenia "suburbs", czyli przedmieścia - rozległych obszarów peryferyjnych na granicy miasta i otaczających je wsi. Liczba ludności w całej metropolii wzrasta ale w gminach obwarzanka najbardziej. Szerzej mówimy o tym w innym filmie. Spójrz na kartogram pokazujący saldo migracji dla Warszawy i Krakowa oraz gmin ościennych. Choć same miasta wciąż przyciągają nowych mieszkańców - saldo migracji jest dodatnie to o wiele wyższe jest właśnie w sąsiadujących z nimi gminach tworzących tak zwany obwarzanek. W niektórych gminach podmiejskich, liczba mieszkańców w krótkim czasie się podwoiła. Na przykład w Zielonkach i w Wieliczce pod Krakowem, czy w Ząbkach albo w Pruszkowie pod Warszawą, w ciągu kilkunastu lat zrobiło się naprawdę tłoczno. Widzisz to na kolejnym kartogramie. W tych miejscowościach gęstość zaludnienia należy do najwyższych w kraju i jest porównywalna z centrami wielkich miast. W przypadku małopolskiego, większa gęstość zaludnienia widoczna jest także w niektórych gminach zachodniej części województwa. Chodzi o te, które leżą wzdłuż szlaków komunikacyjnych takich jak linie kolejowe, czy dobre drogi. To między innymi autostrada A4 i międzynarodowe lotnisko w Balicach. Jeśli przyjrzysz się uważnie, dostrzeżesz też że to głównie ludzie w wieku przedprodukcyjnym i produkcyjnym. Rodziny z dziećmi. Tam, gdzie dawniej mieszkali głównie starsi ludzie i rolnicy, teraz dominują młode osoby pracujące w mieście. Skoro coraz więcej ludzi chce mieszkać na obrzeżach Warszawy i Krakowa, zmienia się zagospodarowanie tamtejszego terenu. Z krajobrazu znikają pola uprawne, łąki i lasy a na ich miejscu wyrastają nowe domy i niskie bloki. Z czasem zabudowa mieszkalna się zagęszcza. Do tego część przedsiębiorców decyduje się na przeniesienie tam swojej działalności. Na peryferiach znajdują się rozległe tanie tereny, idealne do wybudowania hal produkcyjnych albo magazynów dodatkowo często dobrze skomunikowane nie tylko z miastem centralnym ale też innymi ośrodkami miejskimi w kraju. Wzrost liczby ludności w gminach sąsiadujących z wielkim miastem sprawia jednak, że problemy, przed którymi uciekali mieszkańcy centrum, przychodzą za nimi na przedmieścia. Przez to, że wycinane są drzewa znikają pola uprawne i łąki wzrasta zanieczyszczenie powietrza i hałas generowany przez coraz liczniejszych mieszkańców i ich samochody. Rosną też korki, zwłaszcza w godzinach szczytu, bo lokalne drogi nie do końca są przystosowane do zwiększonego ruchu. W wielu miejscowościach obwarzanka nie ma jednak alternatywy dla dojazdów samochodem, bo brakuje autobusów i innego transportu publicznego łączącego je z centrum miasta. Dlatego władze miasta i sąsiednich gmin muszą lepiej planować, jak budować osiedla i rozwijać suburbia. Potrzebna jest też współpraca z mieszkańcami aby tworzyć miejsca wygodne do życia i przyjazne środowisku. Czas na Ciebie. Wymień trzy powody, które skłaniają ludzi do wyprowadzki z centrum miasta na przedmieścia. My postawiliśmy na wysokie ceny mieszkań brak zieleni i hałas. Twoje odpowiedzi mogą być nieco inne. A jak suburbanizacja zmienia miejscowości w pobliżu wielkiego miasta? Znika zieleń, bo lasy, pola i łąki są przeznaczane pod zabudowę. Sama zabudowa staje się bardziej intensywna domy stoją blisko siebie, buduje się bloki. Coraz więcej mieszkańców dużych miast takich jak Warszawa i Kraków, przenosi się na obrzeża, szukając tańszych mieszkań ciszy i większej przestrzeni. Powstają rozległe przedmieścia a znikają tereny zielone. Większy ruch samochodowy generuje korki i zanieczyszczenie powietrza. Rozwój obszarów podmiejskich wymaga planowania i współpracy samorządów by zapewnić dobre warunki życia i ograniczyć negatywne skutki suburbanizacji. Pi-stacja jest jak wielkie miasto. Stale powiększa się o nowe obszary wiedzy ale wszystkie są ze sobą świetnie skomunikowane. Sprawdź to, wchodząc na pistacja.tv