Są miasta, jak Nowy Jork, Tokio, czy Bangkok w których intensywne życie toczy się przez całą dobę. Mówi się o nich, że nigdy nie zasypiają. Tymczasem w Chinach istnieje ponad 50 miast które... nigdy się nie obudziły. To tak zwane miasta-widma. Stworzone z inicjatywy rządu by odciążyć przeludnione metropolie i ożywić słabiej rozwinięte regiony. Choć mają pełną infrastrukturę: szpitale szkoły, parki, centra handlowe, a w dzielnicach biznesowych wznoszą się drapacze chmur brakuje im jednego - mieszkańców. Chiny, oficjalnie Chińska Republika Ludowa to trzecie pod względem powierzchni państwo świata, nieco tylko mniejsze od Europy. Leży we wschodniej i środkowej części Azji. Południowy zachód kraju zajmują potężne łańcuchy Himalajów i Karakorum, ze szczytami przekraczającymi 8000 metrów nad poziomem morza. Na północ od nich rozciąga się Wyżyna Tybetańska - najwyżej położony płaskowyż na Ziemi, zwany Dachem Świata. Tu mają swoje źródła wielkie rzeki Chin: Huang He i Jangcy. Jeszcze dalej na północ leżą rozległe kotliny Kaszgarska, Turfańska i Dżungarska rozdzielone pasmem gor Tienszan. W północno-wschodniej części kraju znajdziesz Wyżynę Mongolską z pustynią Gobi oraz Wyżynę Lessową z najgrubszymi na świecie pokładami lessu. Wschodnia część Chin to rozległe niziny: Mandżurska na północy oraz Chińska na południu. Na wybrzeżach kraju zaznacza się wpływ monsunów, które latem przynoszą intensywne opady. O wietrze monsunowym opowiadamy w innym naszym filmie. W głębi lądu opady są niewielkie ze względu na dużą odległość od oceanu a także bariery górskie, które zatrzymują napływ wilgotnego, morskiego powietrza. O cywilizacji, która rozwija się tam nieprzerwanie od 8000 lat opowiemy Ci po orzeszku. W Chinach żyje obecnie ponad miliard 400 milionów ludzi. Do niedawna kraj ten był zresztą najludniejszym państwem na świecie. Palmę pierwszeństwa stracił dopiero w 2023 roku, na rzecz Indii. Szybki wzrost populacji był efektem serii reform społeczno-gospodarczych wprowadzonych na przełomie lat 70. i 80. dwudziestego wieku. W wyniku zmian odnotowano znaczną poprawę warunków życia oraz spadek śmiertelności niemowląt. W połączeniu z funkcjonującym wciąż tradycyjnym modelem rodziny wielodzietnej doprowadziło to do szybkiego wzrostu liczby ludności. Tak szybkiego, że nie nadążał za nim wzrost produkcji żywności. By zapobiec klęsce głodu, władze Chin postanowiły odgórnie ograniczyć przyrost naturalny. Pod koniec lat 70 XX wieku powstał tak zwany "program kontroli urodzeń", powszechnie zwany "polityką jednego dziecka". W ramach tego programu rodziny z jednym dzieckiem otrzymywały większe mieszkanie ich potomkowie mieli lepszy dostęp do edukacji czy służby zdrowia a rodzice pierwszeństwo w zatrudnieniu i awansach, czy dodatkowe dni urlopu. Tych, którzy mieli więcej dzieci karano finansowo. Ze skutkami polityki jednego dziecka chińskie społeczeństwo boryka się do dziś mimo, że program już nie funkcjonuje. Rodzina, której pozwalano tylko na jedno dziecko, koniecznie chciała mieć chłopca, bo zgodnie z tradycją to potomek płci męskiej ma obowiązek zapewnić godne życie starzejącym się rodzicom. To doprowadziło do zachwiania równowagi płci ponieważ w szczycie funkcjonowania programu dziewczynki często porzucano lub oddawano do domu dziecka, a w miarę rozwoju medycyny usuwano jeszcze przed urodzeniem. Dlatego dziś w społeczeństwie chińskim przeważają mężczyźni, dla których brakuje kandydatek na żony. W połączeniu z coraz lepszą edukacją kobiet doprowadziło to do znacznego spadku dzietności. Chińczyków rodzi się coraz mniej. To z kolei jest przyczyną szybkiego starzenia się społeczeństwa. Prościej mówiąc, liczba osób uprawnionych do emerytury coraz szybciej rośnie, a coraz mniej jest tych, którzy na te emerytury pracują. Przed orzeszkiem mówiliśmy, że Chiny to drugie najludniejsze państwo świata. Ludność jest jednak rozmieszczona nierównomiernie. Spójrz na mapę. W środkowych i zachodnich Chinach daleko do oceanu w górach i na wyżynach gdzie warunki do życia są trudne gęstość zaludnienia jest niewielka. Większość Chińczyków mieszka we wschodniej części kraju, na wybrzeżach i dwóch wielkich nizinach: Chińskiej i Mandżurskiej. Na tym obszarze panują najdogodniejsze warunki dla rozwoju rolnictwa, któremu oprócz ukształtowania terenu sprzyja też łatwy dostęp do wody płynącej wielkimi, chińskimi rzekami. To właśnie we wschodniej części kraju powstały największe chińskie metropolie: Szanghaj Pekin, Kanton, Hongkong i Wuhan, które wciąż przyciągają kolejnych mieszkańców. Masowe migracje ze wsi do miast to efekt zmian w strukturze zatrudnienia. Rolnictwo - od wieków podstawa gospodarki Chin, z roku na rok zatrudnia coraz mniej osób co nie wpływa na jego produktywność. Rozwój technologii upraw i mechanizacja sprawiają, że na wsiach nie potrzeba już tak dużo rąk do pracy, jak kiedyś. Ich mieszkańcy przenoszą się do miast by szukać pracy w przemyśle i usługach które z roku na rok Zatrudniają coraz więcej osób. Wartość chińskiej gospodarki, wyrażona... pamiętasz? Produktem Krajowym Brutto ustępuje jedynie Stanom Zjednoczonym. Przeliczając to jednak na ogromną liczbę ludności, okazuje się, że PKB na mieszkańca jest niższy niż w Polsce. Kraj dysponuje znacznymi zasobami surowców mineralnych, w tym węgla kamiennego, ropy naftowej gazu ziemnego, rud żelaza, miedzi cynku, a także ołowiu. Ze względu na ogromne potrzeby przemysłu Chiny i tak zmuszone są jednak część surowców sprowadzać z zagranicy. W związku z ogromną liczbą ludności oraz szybkim rozwojem przemysłu i usług zapotrzebowanie na energię elektryczną w Chinach jest bardzo wysokie. Energetyka kraju opiera się głównie na węglu. Chiny są państwem które emituje najwięcej CO2 na świecie. I to mimo, że są one także w czołówce państw rozwijających zielone technologie produkcji energii. To dlatego, że w Chinach nadal dominują tradycyjne, wymagające dużo energii gałęzie przemysłu, takie jak produkcja metali i wyrobów metalowych, maszyn oraz urządzeń. Kraj ten jest również największym eksporterem produktów i usług na świecie. Chińskie wyroby można spotkać na wszystkich kontynentach. Kiedyś przymiotnik "chiński" kojarzony był z niską ceną, ale i niską jakością wyrobów. Dziś coraz częściej produkty wywodzące się z Chin są nowoczesne i zaawansowane technologicznie, zachowując przy tym konkurencyjne ceny. Wynika to z faktu, że Chińczycy pracują bardzo ciężko, w złych warunkach za bardzo niskie jak na standardy europejskie, płace. Dodatkowo państwo chińskie dotuje wiele branż czyli dopłaca do produkcji by podnieść sprzedaż. O rosnącej roli Chin w gospodarce światowej świadczą inwestycje w innych regionach świata: Australii, Ameryce Południowej i Afryce. Pozycję Chin może dodatkowo wzmocnić projekt Nowego Jedwabnego Szlaku. Zakłada on budowę lądowych i morskich połączeń handlowych i szereg inwestycji w państwach znajdujących się w obszarach chińskiego zainteresowania. Również Polska, ze względu na swoje dogodne położenie geograficzne, ma szansę stać się ważnym partnerem w tym międzynarodowym projekcie. Wymień trzy czynniki sprzyjające dużej gęstości zaludnienia na obszarze Niziny Chińskiej. Twoje odpowiedzi to: nizinny teren dostęp do rzek i żyzne gleby? Brawo! A może przyszło ci na myśl że wpływ na to ma łagodny klimat? To też dobra odpowiedź. Gratulujemy! Chiny to trzecie pod względem powierzchni i drugie co do liczby ludności państwo świata a także druga światowa potęga gospodarcza. Rozmieszczenie ludności jest nierównomierne co wynika z warunków naturalnych. Dzięki reformom Chiny od dekad dynamicznie rozwijają rolnictwo, przemysł i usługi łącząc tradycję z nowoczesnością. Mimo znaczącego postępu i poprawy warunków życia, wielu obywateli nadal żyje i pracuje na granicy ubóstwa, a PKB na mieszkańca jest niższy niż w Polsce. Chiny to potęga gospodarcza, a pi-stacja to potęga informacji z wielu dziedzin. Warto nas polubić a jeszcze lepiej zasubskrybować.