Najwyższym drzewem w Polsce jest licząca sobie blisko 60 m daglezja zielona z Gór Bardzkich. Wśród liściastych palma pierwszeństwa należy do buka z okolic Tarnowa, mierzącego 48,5 m. W tym filmie dowiesz się więcej o polskich lasach i tworzących je drzewach. Stara maksyma głosi: "Nie było nas, był las. Nie będzie nas, będzie las" ale czym właściwie jest las? Z definicji to zwarty obszar pokryty ściółką i porośnięty runem leśnym, krzewami, drzewami. Więcej o piętrach lasu dowiesz się z naszych filmów z przyrody. W dzisiejszym świecie lasy są coraz bardziej zagrożone i znikają; wycinane jako surowiec dla pozyskania ziemi uprawnej albo w pożarach, które ostatnimi czasy coraz częściej trawią wielkie powierzchnie pozostawiając jedynie pogorzeliska. Dawno temu lasy zajmowały większość powierzchni naszego kraju. Ich udział spadał jednak w miarę rozwoju rolnictwa i wzrostu liczby ludności. W Polsce jednak na szczęście lasów mamy coraz więcej, a to znaczy, że rośnie lesistość naszego kraju, czyli odsetek powierzchni jaką lasy zajmują. Po II wojnie światowej było to niecałe 21% Obecnie wskaźnik ten zbliża się do 30% Jak zwykle jednak, średnia to kiepski wskaźnik. Gdy spojrzysz na kartogram, łatwo dostrzeżesz że są w kraju województwa, w których lasy zajmują niewielki odsetek powierzchni. To województwo łódzkie, mazowieckie lubelskie i kujawsko-pomorskie. Z czego to wynika? W dużej części z działalności człowieka. Tam, gdzie mamy równinne tereny, dobre gleby i inne warunki sprzyjające rolnictwu tam lasy wycięto pod pola uprawne. Tymczasem w województwie lubuskim w którym lasy zajmują około połowy powierzchni, a także w mocno zalesionych: podkarpackim i zachodniopomorskim mamy słabe gleby, a i teren często nie nadaje się ani pod działalność rolniczą, ani osadnictwo co przyczyniło się do zachowania lasów. A jakie to właściwie lasy? O tym po orzeszku. Już mówiliśmy, że lasy zachowały się głównie na najsłabszych nieprzydatnych rolniczo glebach. W przeważającej większości są to lasy sadzone ręką człowieka i stosunkowo młode. Tylko około 1/4 ma więcej niż 80 lat Najpopularniejszymi zbiorowiskami leśnymi w Polsce są bory, czyli lasy iglaste. Dominuje w nich sosna, bo to drzewo odporne na suszę, rosnące nawet na piaskach i odporne na niskie temperatury. Na północy i północnym wschodzie jest gatunkiem rodzimym, ale chętnie sadzono ją w całej Polsce, ze względu na małe wymagania i szybki wzrost oraz przydatność dla różnych gałęzi przemysłu. Dziś wiemy już jednak, że bory sosnowe i wszelkie monokultury leśne, czyli sztuczne zbiorowiska drzew jednego gatunku łatwo padają na przykład ofiarą chorób i szkodników. Dlatego obecnie leśnicy przy nowych nasadzeniach starają się dostosowywać skład gatunkowy nowego drzewostanu do naturalnego dla danego terenu. Naturalnego, czyli jakiego, spytasz może. Cóż, w Polsce charakter lasu zależy w głównej mierze od dwóch czynników: warunków klimatycznych oraz rodzaju gleb. Najogólniej mówiąc, im uboższe gleby i im zimniej, tym więcej drzew iglastych. Sosny świetnie mają się w północnej części Polski gdzie dominują gleby bielicowe a średnie temperatury powietrza są niższe niż w pozostałej części kraju. Przykładem starego boru jest leżąca na północnym wschodzie naszego kraju Puszcza Piska, gdzie sosna dominuje. Z kolei świerki, jodły i modrzewie spotkasz raczej w polskich górach i to w ich wyższych partiach. Popatrz na Puszczę Karpacką. Należą do niej lasy wpisane na listę Światowego Dziedzictwa UNESCO ze względu na rosnące tam głównie w reglu dolnym buki, ale tak naprawdę to lasy mieszane, bukowo-jodłowe, a w reglu górnym buki są zastępowane przez świerki. Dokładniej o piętrach roślinności opowiadamy w innym filmie. Na nizinach, na wilgotnych glebach brunatnych i płowych naturalne są grądy, czyli lasy mieszane z dużym udziałem grabów, lip i dębów. Bardziej na północ więcej może być świerków. Grądem jest Puszcza Białowieska jeden z ostatnich tak różnorodnych biologicznie lasów naturalnych, także wpisany na listę Światowego Dziedzictwa UNESCO. Tam, gdzie teren jest regularnie zalewany na przykład nad brzegami rzek naturalnie spotkasz łęgi. Blisko brzegów królują tam wierzby i topole. Nieco dalej, na mniej podmokłym gruncie lasy z przewagą jesionu, wiązu i olszy. Na terenach bagiennych powszechniejsze są olsy gdzie dominuje olsza czarna z domieszką innych dobrze znoszą wilgoć gatunków: wierzby, jesionu, brzozy omszonej. Nazwa lasu często pochodzi od dominującego w nim gatunku drzew. O borach sosnowych i olsach już mówiliśmy. Tam, gdzie przeważają dęby, mamy do czynienia z dąbrową, a tam, gdzie buki, z buczyną. Las to jednak nie tylko drzewa. To przebogate ekosystemy będące domem wielu roślin i zwierząt. Więcej możesz o tym dowiedzieć się z naszych innych filmów. Człowiek od najdawniejszych czasów wykorzystywał wszystko, co mógł znaleźć w lesie. Ścinał drzewa na budowę domów, mostów i umocnień, a także na opał. Zbierał orzechy, jagody i grzyby. W drzewnych dziuplach hodował pszczoły i zbierał od nich miód. Polował też na zamieszkujące las ptaki i ssaki. Dla ich mięsa, a w przypadku ssaków - i futer. Mimo upływu czasu las wciąż pełni ważną rolę w gospodarce. Dziś także pozyskujemy z niego drewno i owoce runa leśnego, myśliwi polują zaś na zamieszkujące las zwierzęta. W coraz większym stopniu zdajemy sobie jednak sprawę, że najważniejsze funkcje lasu to te Które wypełnia jako całość. Jako ekosystem. Chodzi o wytwarzanie tlenu i pochłanianie dwutlenku węgla, a także oczyszczanie powietrza ze szkodliwych pyłów. Las potrafi też stabilizować stosunki wodne. To znaczy, że magazynuje nadmiar wody w okresach opadów i oddaje ją do powietrza w postaci wilgoci w okresach suszy, a do tego dzięki pracy korzeni drzew i innych roślin podnosi poziom wód gruntowych tych zalegających pod ziemią. Mówimy nawet, że w lesie panuje swoisty mikroklimat, bardzo korzystny dla ludzkiego zdrowia. Wszystko to sprawia że las, który rośnie w danym miejscu kilkadziesiąt lat jest dla ludzi o wiele cenniejszy niż gdy się go zetnie i sprzeda na deski. Dlatego warto chronić lasy i dbać by nie padły łupem ognia czy nielegalnej wycinki. Jeśli uważnie oglądasz, bez trudu odpowiesz: jakie jest najpowszechniejsze drzewo w polskich lasach? Sosna, jasne. To może jeszcze wymień przynajmniej trzy korzyści, jakie mamy dzięki lasom. My wybraliśmy oczyszczanie powietrza magazynowanie wody i pozyskiwanie drewna na przykład na meble. Twoje typy mogły być inne bo z lasu czerpiemy naprawdę wiele korzyści. Lasy zajmują około 30% obszaru Polski. Ich skład gatunkowy zależy przede wszystkim od warunków klimatycznych i rodzaju gleb. Najważniejsze zbiorowiska leśne pokazujemy Ci na planszy. Lasy w procesie fotosyntezy wytwarzają tlen i pochłaniają dwutlenek węgla. Magazynują też wodę, dostarczają drewna i owoców runa leśnego oraz są siedliskiem wielu gatunków zwierząt i roślin. Lasy wzbogacają powietrze w tlen a pistacja wzbogaca uczniów w wiedzę. I to taką, która nie pójdzie w las. Zwłaszcza jeśli będziesz regularnie zaglądać na pistacja.tv