fbpx

Z tego filmu dowiesz się:

  • jak tworzyć bezpieczne hasła i dlaczego nie warto używać jednego do wszystkiego,
  • jak rozpoznawać internetowe oszustwa (phishing) i unikać ich,
  • jak chronić swoje dane osobowe i prywatność w sieci,
  • jak zachowywać ostrożność podczas korzystania z publicznych sieci Wi-Fi,
  • jak reagować na podejrzane wiadomości i maile,
  • że wiedza to najlepsza ochrona, a w internecie ostrożność popłaca.

Podstawa programowa

Pobieranie materiałów

Licencja: cc-by-nc-sa.svg

Poniższe materiały są udostępnione na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa-Użycie niekomercyjne-Na tych samych warunkach 4.0 Międzynarodowej (https://creativecommons.org/licenses/by-nc-sa/4.0/deed.pl). Możesz je wykorzystywać wyłącznie jako całość, bez rozdzielania ich na indywidualne elementy składowe. Zabronione jest wycinanie, pobieranie, modyfikowanie, edytowanie i zmienianie elementów składowych (np. grafik, tekstów, dźwięków, logotypów). Licencja CC BY-NC-SA 4.0 nie obejmuje wykorzystywania elementów składowych w utworach pochodnych. Jeśli chcesz wykorzystać ten materiał w swoim niekomercyjnym projekcie, nie zapomnij wymienić jego autorów: Pi-stacja / Katalyst Education.

Transkrypcja

Kliknij na zdanie, aby przewinąć wideo do tego miejsca.

Wiesz jakie jest najpopularniejsze hasło na świecie? 1 2 3 4 5 6 Nie żartuję. W czołówce są też "password", czyli hasło qwerty i abc123. Ogółem na ponad 15 miliardów przeanalizowanych haseł tylko 15% było unikalnych. A używanie prostego hasła to proszenie się o kłopoty. W tym filmie powiemy Ci, jak konstruować internetowe sejfy, które trudno otworzyć osobie niepowołanej. Wyobraź sobie: w telefonie masz różne aplikacje. Każda przechowuje co innego: wiadomości sekrety, zdjęcia, osiągnięcia w grach... A teraz pomyśl, że do wszystkich używasz tego samego klucza - jednego hasła. Brzmi wygodnie, prawda? Podobnie jak jedna karta, którą mógłby mieć kierownik hotelu, żeby otworzyć wszystkie drzwi. Tyle, że to ryzykowne. Jeśli ktoś zdobędzie taki klucz zyska dostęp do wszystkich pokoi. W cyfrowym świecie znacznie bezpieczniej mieć osobny klucz, czyli inne hasło do każdej skrzynki. Twoje bezpieczeństwo w internecie w dużej mierze zależy od Ciebie. Dla internetowych przestępców nie jesteś osobą. Jesteś tylko celem, który można wykorzystać. W cyfrowym świecie lepiej nie być zbyt ufnym. Jeżeli nie zadbasz o odpowiednie hasła i ustawienia, ktoś może włamać się do twojego komputera albo na konto w serwisie społecznościowym i użyć twoich danych przeciwko tobie. Na przykład zagrozi, że jeśli nie zrobisz tego czego chce, pokaże innym twoje prywatne zdjęcia lub wiadomości. Dlatego umiejętność ochrony swoich danych i tożsamości jest tak ważna. Pokażę ci 3 najważniejsze filary bezpieczeństwa. Jak stworzyć trudne do złamania hasło. Jak unikać oszustw typu phishing. I jak dbać o ustawienia prywatności w serwisach społecznościowych. Zaczynamy budowanie cyfrowej zbroi. Hasła Gdy zaczynasz tworzyć hasła, pomyśl o nich jak o sejfach nie do otwarcia. Każde powinno zawierać duże i małe litery cyfry oraz symbole. I nigdy, przenigdy nie używaj tego samego hasła do wszystkiego. Unikaj też oczywistych pomysłów takich, jak daty urodzenia, imiona czy słowa ze słownika. To pierwsze, co sprawdzą hakerzy. Nie przejmuj się, Jeśli trudno ci zapamiętać wszystkie hasła. Mało kto może się pochwalić taką pamięcią. Możesz zapisywać je na kartce lub w notesie, ale pamiętaj, by schować go w bezpiecznym miejscu do którego nikt inny nie ma dostępu. W większości serwisów możesz odzyskać dostęp do konta przez e-mail, więc wystarczy że dobrze zapamiętasz jedno hasło: to do swojej skrzynki pocztowej. Phishing W internecie są oszuści, którzy udają znane firmy lub sklepy, wysyłają maile i wiadomości z obietnicami nagród, promocji albo wygranych. To może być pułapka, która ma wyłudzić Twoje dane lub pieniądze. Takie oszustwa nazywamy phishingiem. Jak się chronić? Zanim klikniesz w link sprawdź, kto wysłał wiadomość. Jeśli adres wygląda dziwnie, na przykład zamiast małpa firma.pl jest małpa flrma.pl to znaczy, że coś jest nie tak. Jeszcze lepiej jest kliknąć szczegóły wiadomości. Jeśli adres nadawcy nie przypomina standardowego: nazwa małpa domena.kraj lepiej założyć, że to próba wyłudzenia twoich danych albo zainstalowania nielegalnego oprogramowania. Nie klikaj w podejrzane linki ani załączniki. Jeśli nie masz pewności, pokaż wiadomość dorosłemu lub zgłoś ją jako spam. Pamiętaj: prawdziwe firmy nigdy nie proszą o twoje hasła ani dane osobowe przez e-mail. Prywatność Musisz mieć świadomość, że wszystko co wrzucasz do Internetu może wymknąć się spod twojej kontroli. Twoje zdjęcia, komentarze, PESEL, adres numer telefonu, czy nazwa szkoły mogą zostać zapisane na serwerach skopiowane, rozpowszechnione lub skradzione. Mogą nigdy nie zostać usunięte i wpłynąć na twój wizerunek nawet kilkadziesiąt lat później, dlatego uważnie przemyśl co publikujesz i nie udostępniaj swoich danych osobowych ani prywatnych treści w internecie. Warto sprawdzać ustawienia prywatności nie tylko w mediach społecznościowych ale też na przykład w aplikacjach. Pamiętaj, że czasem lepiej postawić na bezpieczeństwo niż na zasięgi. To Ty decydujesz, co i komu pokazujesz. Staraj się nie wpisywać haseł ani nie logować się na ważne konta w miejscach publicznych na przykład w kawiarni galerii handlowej, czy autobusie. Nawet jeśli sieć wi-fi wydaje się bezpieczna ktoś w pobliżu może podejrzeć, co wpisujesz albo zarejestrować ekran kamerą. Jeśli musisz korzystać w miejscu publicznym z komputera lub telefonu uważnie obserwuj otoczenie i włącz dodatkowe zabezpieczenia, na przykład uwierzytelnianie dwuskładnikowe. Dostajesz taką wiadomość: Gratulacje, wygrałeś iPhone'a! Kliknij, aby odebrać nagrodę. Co robisz? Zapauzuj film i spróbuj odpowiedzieć. Jeśli prawdziwa firma organizuje konkurs zwykle nie prosi o pełne dane przez link w mailu czy telefonie. Jeśli wymaga rejestracji i podania takich danych to przez oficjalną stronę. Oszuści chcą twoich danych lub numeru telefonu żeby podszyć się pod Ciebie i na przykład wysyłać sms-y do twoich znajomych z prośbą o przesłanie pieniędzy blik-iem. Oczywiście na ich, nie na twoje konto. Mogą też inicjować połączenia premium które obciążą twój rachunek, albo po prostu poprzez kliknięcie zainstalujesz wirusa który da oszustom dostęp do twoich zasobów. Jeśli coś brzmi zbyt dobrze, żeby było prawdziwe najprawdopodobniej takie nie jest. Nie podawaj swoich danych, jeśli nie masz całkowitej pewności, że to bezpieczne i nie klikaj w podejrzane linki ani załączniki. Zamiast tego pokaż wiadomość dorosłemu lub zgłoś ją jako spam / oszustwo w swojej poczcie lub w mediach społecznościowych. Twoje dane to twój cyfrowy skarb. Chroń go stosując zasady które widzisz na planszy. Dzięki temu ataki hakerskie nie wyrządzą Ci większej szkody. Skoro już wiesz, jak nie dać się złapać na fałszywe maile i darmowe iPhony, podziel się tą wiedzą z innymi szerując link - sprawdzony! do pistacja.tv Razem odkrywajcie z nami świat informatyki.

Lista wszystkich autorów

Scenariusz: Anna Kołodziejczyk

Lektor: Weronika Brzezińska

Konsultacja: Małgorzata Załoga, Andrzej Pieńkowski

Materiały: Sumi Dynowska

Kontrola jakości: Małgorzata Załoga

Montaż: Sumi Dynowska

Animacja: Sumi Dynowska

Opracowanie dźwięku: Aleksander Margasiński

Produkcja:

Katalyst Education

Lista materiałów wykorzystanych w filmie:

freepik (Licencja Freepik)
macrovector (Licencja Freepik)
BlackBoxGuild (Licencja Freepik)
Getty Images (Licencja Freepik)
Infi Studio (Licencja Freepik)
Pixel perfect (Licencja Flaticon)
Tibor (Licencja Freepik)
sonnycandra (Licencja Flaticon)
ADI_ICONS (Licencja Flaticon)
Smashicons (Licencja Flaticon)
Gregor Cresnar (Licencja Flaticon)
stockgiu (Licencja Freepik)
Freepik (Licencja Flaticon)
Freepik (Licencja Flaticon)
Freepik (Licencja Flaticon)
Freepik (Licencja Flaticon)
Freepik (Licencja Flaticon)
freepik (Licencja Freepik)
prettyvectors (Licencja Freepik)
Custom Forest (Licencja Freepik)
danielmegias (Licencja Freepik)
Freepik (Licencja Flaticon)
Getty Images (Licencja Freepik)
BlackBoxGuild (Licencja Freepik)
Nardavar (Licencja Freepik)
Getty Images (Licencja Freepik)
The Yuri Arcurs Collection (Licencja Freepik)
Daniel_R (Licencja Freepik)
flashmovie (Licencja Freepik)
Wavebreak Media (Licencja Freepik)
Nardavar (Licencja Freepik)
Shot Happens (Licencja Freepik)
BlackBoxGuild (Licencja Freepik)
djvstock (Licencja Freepik)
Getty Images (Licencja Freepik)
BlackBoxGuild (Licencja Freepik)
youmanual (Licencja Freepik)
katemangostar (Licencja Freepik)
freepik (Licencja Freepik)
freepik (Licencja Freepik)
Google Fonts (Licencja CC BY-SA 4.0)
Freepik (Licencja Flaticon)
agustrisana (Licencja Flaticon)
Freepik (Licencja Flaticon)
user13156474 (Licencja Freepik)
Infi Studio (Licencja Freepik)
qalebstudio (Licencja Freepik)
freepik (Licencja Freepik)
BlackBoxGuild (Licencja Freepik)
Stockbusters (Licencja Freepik)
Md Tanvirul Haque (Licencja Flaticon)
Ghozi Muhtarom (Licencja Flaticon)
Freepik (Licencja Flaticon)
freepik (Licencja Freepik)
VectorFusionArt (Licencja Freepik)
Getty Images (Licencja Freepik)
futurevision (Licencja Freepik)
BlackBoxGuild (Licencja Freepik)
easindesigner (Licencja Freepik)
BlackBoxGuild (Licencja Freepik)
freepik (Licencja Freepik)
pikisuperstar (Licencja Freepik)
pikisuperstar (Licencja Freepik)
freepik (Licencja Freepik)
Design Circle (Licencja Freepik)
iconsmind (Licencja Freepik)
Freepik (Licencja Freepik)
kliwir art (Licencja Freepik)
BlackBoxGuild (Licencja Freepik)
SkelDry (Licencja Freepik)
NajmunNahar (Licencja Freepik)
Freepik (Licencja Freepik)
Uniconlabs (Licencja Freepik)
Icon home (Licencja Freepik)
Freepik (Licencja Freepik)
surang (Licencja Freepik)
BlackBoxGuild (Licencja Freepik)
VectorFusionArt (Licencja Freepik)
Freepik (Licencja Flaticon)
juicy_fish (Licencja Flaticon)
Nur syifa fauziah (Licencja Flaticon)
Freepik (Licencja Flaticon)
Freepik (Licencja Flaticon)
meaicon (Licencja Flaticon)
sonnycandra (Licencja Flaticon)