Może obiło Ci się o uszy pojęcie siedmiu cudów świata? To lista najbardziej niezwykłych budowli wzniesionych przez człowieka dawno temu. Na pewno można by też stworzyć listę cudów wśród polskich jezior. Szansę na palmę pierwszeństwa ma Jezioro Nidzkie położone w Puszczy Piskiej. Nad jego brzegiem znajduje się leśniczówka Pranie, w której często bywał i tworzył Konstanty Ildefons Gałczyński. Przeważająca część tego akwenu jest dziś oazą ciszy i spokoju dla ptaków i zwierząt bo obowiązuje tu zakaz używania w łodziach silników spalinowych. W tej lekcji opowiem Ci o rozmaitych skupiskach wody, od najmniejszych po największe. Popatrz na kałużę po deszczu. Owady i ptaki przysiadają, by się z niej napić. Zielenieje otaczająca ją roślinność. Komary składają jaja, z których wylęga się kolejne pokolenie krwiopijców. Gdyby wziąć lupę, albo jeszcze lepiej mikroskop, można by zobaczyć pływające w tej wodzie, drobne żyjątka. Dla wszystkich tych organizmów kałuża ma niewątpliwie ogromne znaczenie, i to mimo że przy braku kolejnych opadów znika najdalej w kilka dni. A że wszystko, co żyje na Ziemi, bez wody żyć nie może, tym większą rolę odgrywają miejsca w których wodę można znaleźć przez cały czas. Potrafisz je wymienić? Pewnie przyszły Ci na myśl morza, jeziora stawy, rzeki i strumienie, ale może także baseny przeciwpożarowe, wielkie zbiorniki powstałe po spiętrzeniu wody tamami zalane wyrobiska kopalni odkrywkowych rowy melioracyjne, czy beczki na deszczówkę. Czym różnią się pierwsze z wymienionych od tych ostatnich? Pochodzeniem, powiesz pewnie. I będziesz mieć rację. Morza, rzeki i jeziora to naturalne zasoby wodne. Stworzyła je przyroda. Baseny, rowy, czy beczki z deszczówką to efekt działań człowieka. Są sztuczne. Do naturalnych zasobów wody zaliczamy też tak zwane wody podziemne. Jak sama nazwa wskazuje, znajdują się pod ziemią na różnej głębokości. Nie znaczy to jednak, że ich nie widać. Żeby przekonać się o ich istnieniu wystarczy wykopać studnię. A czy przychodzi ci na myśl inny sposób w jaki można by podzielić istniejące na Ziemi zasoby wodne? Można je dzielić na słodkie i słone. Słone są morza i oceany ale także niektóre jeziora. Słodkie są na ogół wody śródlądowe: rzeki, strumienie, stawy i większość jezior. Może znasz jeszcze inny sposób podziału wód? Jeśli mówisz: na stojące i płynące - masz rację. Trudniej, jak się okazuje, odpowiedzieć na pytanie, co jest wodą stojącą, a co płynącą. Zdroworozsądkowo możesz to sprawdzić samodzielnie. Stań nad wodą i wrzuć do niej patyk albo duży liść. Widzisz, jak się porusza w określonym kierunku, płynie? To znaczy, że masz do czynienia z wodą płynącą. Kręci się w miejscu, wiruje, lecz w zasadzie nie zmienia położenia? Woda jest stojąca. Na tej zasadzie do wód płynących zaliczamy strumienie i rzeki, a także kanały rowy melioracyjne i... wodospady. Wodami stojącymi będą wszelkiego typu zamknięte zbiorniki: oczka wodne, stawy jeziora, także te sztuczne powstałe na przykład po spiętrzeniu rzeki tamą. A co z największymi zbiornikami wody na Ziemi morzami i oceanami? Cóż, one wymykają się klasyfikacji. Nie są ani stojące, ani płynące. Teraz przypuśćmy, że grasz w jakąś strategiczną grę. Znajdujesz wskazówkę, że niezbędne do przejścia na wyższy poziom zapasy są na lewym brzegu rzeki. Na lewym, czyli na którym, zastanawiasz się. Odpowiedź jest prosta: lewy brzeg to ten który masz po lewej ręce, gdy na przykład płyniesz z prądem, a twarz masz zwróconą w kierunku, w którym płynie twoja łódka czy tratwa. Dlaczego tak jest? To kwestia umowna. Podobnie jak ta, że północ jest zawsze u góry mapy. Ważny jest kierunek spływu wody. Pewnie dlatego jeziora i stawy nie mają prawych ani lewych brzegów. Znajdująca się w nich woda nie płynie w określonym kierunku. A czy masz pomysł, jak sprawdzić z jaką prędkością woda płynie? Wolno czy szybko? Jeśli lubisz książki o Kubusiu Puchatku może pamiętasz grę w Misie-Patysie? Nie? Nic straconego. Możesz zagrać nawet w pojedynkę. Wystarczy mostek na rzece i patyk. Pamiętaj, żeby wybierać mostki tylko dla pieszych! Stań z jednej strony mostka, rzuć patyk do wody i jak najszybciej przebiegnij w poprzek mostka na drugą stronę. Spójrz na wodę. Jeśli patyk Cię wyprzedził to znaczy, że nurt jest wartki, czyli woda płynie szybko. Jeśli musisz poczekać aż wypłynie spod mostu, to znaczy że woda płynie leniwie, powoli. Z braku mostka możesz po prostu puścić patyk na wodę i podążać za nim wzdłuż brzegu. Jeśli nas uważnie oglądasz, bez problemu wskażesz, które z wymienionych zaliczamy do wód płynących, a które do stojących. Masz tak samo, jak ja? Brawo! Wody na Ziemi możemy podzielić na słone i słodkie. Słone są morza i oceany oraz niektóre jeziora. Do słodkich zaliczamy wody śródlądowe: rzeki i strumienie, stawy i większość jezior. Inny podział to na wody stojące, jak stawy jeziora, oczka wodne, baseny przeciwpożarowe i płynące, jak rzeki i strumienie. Śródlądowe zasoby wód możemy też podzielić na powierzchniowe i podziemne. Mamy nadzieję, że czas spędzony na oglądaniu tego filmu u-płynął Ci nie tylko przyjemnie ale i owocnie. Wypłyń z nami na szerokie wody wiedzy, subskrybując nasz... kanał.