Reakcja zobojętniania

Playlista:Sole

Ten materiał posiada napisy w języku ukraińskim


Ten materiał posiada napisy w języku ukraińskim


Facebook YouTube

Z tego filmu dowiesz się:

  • na czym polega reakcja zobojętniania,
  • jak powstają sole.

Podstawa programowa

Autorzy i materiały

Wiedza niezbędna do zrozumienia tematu

Aby w pełni zrozumieć materiał zawarty w tej playliście, upewnij się, że masz opanowane poniższe zagadnienia.

Udostępnianie w zewnętrznych narzędziach

Korzystając z poniższych funkcjonalności możesz dodać ten zasób do swoich narzędzi.

Kliknij w ikonkę, aby udostępnić ten zasób

Kliknij w ikonkę, aby skopiować link do tego zasobu

Transkrypcja

Kliknij na zdanie, aby przewinąć wideo do tego miejsca.
Obojętny może być ktoś, kto nie okazuje uczuć. "Obojętne" mówisz, gdy nie zależy ci na czymś konkretnym. Kiedy na co dzień jesteśmy bombardowani złymi wiadomościami, na przykład o tym że w Afryce mamy klęskę głodu albo plagę szarańczy, możemy niestety na takie informacje zobojętnieć i nie wzbudzają one już u nas takich emocji, jak na początku. Okazuje się, że pojęcie obojętności jest też świetnie znane chemikom. O chemicznej obojętności i zobojętnianiu opowiem Ci właśnie w tej lekcji. Znasz już dwie grupy związków: kwasy i wodorotlenki. Wiesz, że kwasy mają odczyn kwaśny czyli pH poniżej 7, a rozpuszczalne w wodzie wodorotlenki odczyn zasadowy z pH od 7 wzwyż. Dla mnie zawsze te dwie grupy były odpowiednikami matematycznych plusów i minusów. Co się stanie, jeśli dodamy do siebie plusy i minusy? Jeśli będzie ich po tyle samo to wyjdzie nam piękne, okrągłe zero. Zobaczmy, czy chemiczne odpowiedniki matematycznych plusów i minusów zachowają się podobnie. Najlepiej to sprawdzić przeprowadzając eksperyment. W probówce znajduje się wodorotlenek sodu. Ma on odczyn zasadowy dlatego po dodaniu fenoloftaleiny roztwór zabarwia się na kolor malinowy. Kiedy do probówki zaczniemy wlewać po kropli kwas chlorowodorowy, należący do przeciwnej chemicznej drużyny, kolor zacznie znikać. W pewnej chwili dodanie kolejnej kropli sprawi że roztwór zupełnie się odbarwi. To znaczy, że nie ma już odczynu zasadowego. Nie ma też kwasowego, bo dodaliśmy tylko tyle kwasu, ile potrzeba do zrównoważenia zasadowych jonów OH minus. Mówimy o nim, że jest obojętny podobnie, jak czysta woda. Dwie agresywne żrące substancje zneutralizowany się nawzajem. Z chemicznych plusów i minusów powstał chemiczny odpowiednik zera. Zaszła reakcja między cząsteczkami NaOH i HCl. W wyniku wymiany podwójnej powstała woda i chlorek sodu. Taki związek nazywamy solą. Każda sól składa się z metalu pochodzącego z wodorotlenku i z reszty kwasowej kwasu. Chlorek sodu to jednak tylko przedstawiciel całej grupy związków. Wróćmy do naszej reakcji. To, co przed chwilą pokazaliśmy to jej cząsteczkowy zapis. Wiesz jednak, że kwasy i rozpuszczalne wodorotlenki dysocjują. W probówkach nie było więc cząsteczek HCl i NaOH, a odpowiednie jony: Na plus OH minus H plus i Cl minus. Kiedy kationy wodoru spotykają w roztworze aniony OH minus, łączą się w cząsteczki wody. Jony sodu i chloru pływają sobie beztrosko w roztworze zarówno przed, jak i po reakcji ponieważ tworzą rozpuszczalną w wodzie sól czyli tak naprawdę jej roztwór, a nie znane Ci kryształki soli kuchennej z solniczki. Można więc powiedzieć że nie biorą one udziału w tej reakcji. Jeśli je wykreślimy, otrzymamy kwintesencję reakcji zobojętniania czyli powstanie cząsteczki wody. Reakcja zapisana w formie jonów tworzy tak zwany zapis jonowy reakcji który po skróceniu nazywamy... zgadnij? Jonowym skróconym. A co z naszą solą? Pozostaje ona rozpuszczona w wodzie ale gdybyśmy zaczęli tę wodę odparowywać to sól wykrystalizuje w znane nam, białe kryształki. Skoro już wiemy, czym jest reakcja zobojętniania i umiemy ją zapisać zastanówmy się, do czego takie reakcje się przydają i gdzie możemy się z nimi spotkać. Pierwszy z brzegu przykład? Kiedy myjesz zęby, zasadowy odczyn pasty neutralizuje kwasy wytwarzane przez bakterie w twoich ustach, chroniąc szkliwo. W podobny sposób neutralizuje się zbyt kwaśne gleby. Tu zastosowanie ma odpowiednio rozcieńczony wodorotlenek wapnia. Ten wodorotlenek wykorzystuje się też do neutralizowania kwasów, które na przykład wyciekły z wiozącej je cysterny w wyniku wypadku. Szybka neutralizacja może w takiej sytuacji ograniczyć w otoczeniu szkody wywołane rozlaniem żrącej substancji o silnie kwasowym odczynie. A teraz zadanie dla Ciebie: Spróbuj samodzielnie napisać reakcję zobojętniania, która zajdzie między kwasem azotowym 5 a zasadą potasową. Następnie wznów film i sprawdź, czy wyszło Ci tak samo, jak mnie. Reakcja zobojętniania przebiega między kwasami i wodorotlenkami. W efekcie powstaje sól i woda. Mam nadzieję, że po tym filmie nie dopadło Cię zobojętnienie i możemy liczyć na lajka.

Ćwiczenia

Interaktywne ćwiczenia związane z tą wideolekcją.

Materiały dodatkowe

Inne zasoby do wykorzystania podczas zajęć z tego tematu.

Lista wszystkich autorów


Lektor: Dobrawa Szlachcikowska

Konsultacja: Angelika Apanowicz

Grafika podsumowania: Patrycja Ostrowska

Materiały: Dobrawa Szlachcikowska

Kontrola jakości: Małgorzata Załoga

Doświadczenia: Zofia Borysiewicz, Angelika Apanowicz

Animacja: Patrycja Ostrowska

Opracowanie dźwięku: Aleksander Margasiński


Produkcja

Katalyst Education

Lista materiałów wykorzystanych w filmie


Ba Tik (Licencja Pexels)
cottonbro (Licencja Pexels)
cottonbro (Licencja Pexels)
Pressmaster (Licencja Pexels)
OpenClipart-Vectors (Licencja Pixabay)
13smok (Licencja Pixabay)
OpenClipart-Vectors (Licencja Pixabay)
kropekk_pl (Licencja Pixabay)
rkit (Licencja Pixabay)
Clker-Free-Vector-Images (Licencja Pixabay)
cottonbro (Licencja Pexels)
Free-Photos (Licencja Pixabay)
StockSnap (Licencja Pixabay)
macdeedle (Licencja Pixabay)
Sound On (Licencja Pexels)
Walkerma (Domena publiczna)
Flyz1 (CC BY-SA)
succo (Licencja Pixabay)
succo (Licencja Pixabay)
Freepik (Licencja Flaticon)
Katalyst Education (CC BY)