fbpx

Projekt został zrealizowany we współpracy z UNICEF Polska

unicef-logo-white.png

Z tego filmu dowiesz się:

  • jak przesuwać wykresy funkcji w układzie współrzędnych,
  • jak wykorzystywać wiedzę o przesuwaniu wykresów funkcji w zadaniach.

Podstawa programowa

Pobieranie materiałów

Licencja: cc-by-nc-sa.svg

Poniższe materiały są udostępnione na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa-Użycie niekomercyjne-Na tych samych warunkach 4.0 Międzynarodowej (https://creativecommons.org/licenses/by-nc-sa/4.0/deed.pl). Możesz je wykorzystywać wyłącznie jako całość, bez rozdzielania ich na indywidualne elementy składowe. Zabronione jest wycinanie, pobieranie, modyfikowanie, edytowanie i zmienianie elementów składowych (np. grafik, tekstów, dźwięków, logotypów). Licencja CC BY-NC-SA 4.0 nie obejmuje wykorzystywania elementów składowych w utworach pochodnych. Jeśli chcesz wykorzystać ten materiał w swoim niekomercyjnym projekcie, nie zapomnij wymienić jego autorów: Pi-stacja / Katalyst Education.

Transkrypcja

Kliknij na zdanie, aby przewinąć wideo do tego miejsca.

Co można przesunąć? Piona na szachowej planszy, ciężkie pudło po podłodze, ale też termin klasówki wakacyjny wyjazd albo... pracownika na inne stanowisko. W wąskiej definicji "przesunąć" oznacza zmienić miejsce, położenie czegoś nie odrywając tego od podłoża. W tej definicji mieści się też to co będziemy robić w tym filmie. Przesuwać wykresy funkcji nie odrywając ich od układu współrzędnych. Zacznijmy od czegoś prostego. Wybierz prawidłową odpowiedź. Na rysunkach przedstawiono wykresy dwóch funkcji: f i g. Wśród czterech odpowiedzi mamy wybrać tę która opisuje funkcję g. Przyjrzyjmy się obu wykresom. Ten punkt na drugim rysunku byłby w tym miejscu, czyli został przesunięty o dwie jednostki w prawo. Przypomnijmy sobie, jak zapisać wzór funkcji po przesunięciu. Kiedy funkcję f przesuniemy w górę o dwie jednostki, zapisujemy ją jako f od x dodać 2. Przesunięcie w dół oznacza zapis f od x odjąć 2. Widzisz że przesuwając wykres w lewo dodajemy dwójkę, ale nie do całej wartości funkcji, a do iksa, czyli argumentu. Podobnie jest z przesunięciem w prawo tyle że tu dwójkę odejmujemy od iksa. Jeśli ta powtórka to dla Ciebie za mało zajrzyj do innych filmów tej playlisty gdzie omawiamy te przesunięcia szczegółowo. Wracając do zadania: Nasza funkcja została przesunięta w prawo czyli funkcję g prawidłowo narysowano w odpowiedzi B. Kolejne zadanie jest takie: Na rysunku przedstawiono wykres funkcji h od x równe f od x dodać 2, odjąć 3. Podaj miejsce zerowe funkcji f od x. Zapiszmy naszą funkcję. h od x równa się f od x dodać 2, odjąć 3. Mamy to dwójkę dopisaną bezpośrednio do x i trójkę odjętą od całej wartości funkcji. Wróćmy do graficznej ściągi którą narysowaliśmy przy poprzednim zadaniu. Dwójka w nawiasie mówi nam, że funkcja f(x) została przesunięta o dwie jednostki w lewo. Zaznaczmy to sobie graficznie strzałką. Odjęcie liczby za nawiasem, to przesunięcie wykresu funkcji w dół, u nas o trzy jednostki. Narysujmy do kompletu strzałkę pokazującą to przesunięcie. Pamiętaj jednak, że na rysunku mamy funkcję h(x), czyli tę po przesunięciu. Aby znaleźć funkcję f od x musimy jakby cofnąć przesunięcie, czyli... cofnąć się po strzałkach. W tym punkcie robimy trzy kroki w górę i dwa w prawo. Tu tak samo. I tu, i tu, i jeszcze tu. Łączymy kropki i mamy wykres pierwotnej funkcji, czyli f(x). Mamy odczytać jej miejsca zerowe. Pierwsze to minus 4, drugie jeden a tu mamy przedział otwarty więc trzeciego miejsca nie ma. Zapiszmy odpowiedź: x równe minus 4 i x równe jedynce. Na rysunku przedstawiono wykres funkcji f. Funkcja h jest określona wzorem h(x) = f(x) + p gdzie p jest pewną liczbą rzeczywistą. Dziedziną tej funkcji jest przedział domknięty od minus 4 do 3. Wyznacz p oraz podaj miejsca zerowe funkcji h czyli tej po przesunięciu. Za przesunięcie odpowiada p. Wiemy też, że w wyniku tego przesunięcia powstała funkcja o takiej dziedzinie. Zaznaczmy ją na rysunku. To przedział od minus czterech do trzech. Jest on więc przesunięty o?... Dwie jednostki w lewo względem funkcji f. Spójrzmy na ściągę. Przesunięcie w lewo mamy tu. Nawet liczba nam pasuje. Gdyby nasza funkcja była jeszcze dodatkowo przesunięta w górę albo w dół to pojawiłaby się też jakaś liczba za nawiasem a takiej nie ma. Przesuwamy funkcję f o 2 jednostki w lewo punkt po punkcie. Łączymy. Zobacz: jeśli przesunięto funkcję f o dwie jednostki w lewo to p w naszym zapisie jest równe 2. Druga część pytania dotyczy miejsc zerowych funkcji h. To minus 3 i minus 1. Zapisujemy odpowiedź: Miejsca zerowe to x równy -3 i x równy -1. Ostatnie zadanie jest dla Ciebie. Wstrzymaj film i rozwiąż je samodzielnie a następnie porównaj swoje rozwiązanie z naszym. Masz tak, jak ja? Jeśli tak, to gratulacje. Z przesuwaniem funkcji jest jak z przesuwaniem pudeł - ćwiczenie czyni mistrza. Wydrukuj sobie naszą ściągę i korzystaj z niej podczas rozwiązywania zadań dopóki nie zyskasz wprawy w tym temacie. Wykresy funkcji można przesuwać w różnych kierunkach, ale link do naszego serwisu pistacja.tv warto przesunąć tylko w jednym - do ulubionych.

Lista wszystkich autorów

Scenariusz: Paulina Dobies

Konsultacja: Dobrawa Szlachcikowska, Andrzej Pieńkowski

Grafika podsumowania: Sumi Dynowska

Materiały: Weronika Brzezińska, Sumi Dynowska

Kontrola jakości: Małgorzata Załoga

Opracowanie dźwięku: Aleksander Margasiński

Produkcja:

Katalyst Education